WA 22/07

Sygn. akt WA 22/07 
 
 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 11 maja 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący) 
SSN Marian Buliński 
SSN Wiesław Maciak (sprawozdawca) 
 
Protokolant: Marcin Szlaga 
 
przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej  płk. Jarosława 
Ciepłowskiego  
w sprawie płk. rez. Z. K. i cyw. I. K. oskarżonych z art. 231 § 2 k.k. w zw. z 
art. 12 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 11 
maja 2007 r. apelacji, wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku 
Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt: … 
 
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonych płk. rez. Z. K. i cyw. I. K. 
przekazuje 
Wojskowemu 
Sądowi 
Okręgowemu 
do 
ponownego 
rozpoznania. 
 

 
2 
 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
 
 
Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 15 grudnia 2006 r., 
płk rez. Z. K. uznany został winnym tego, że: 
„ I. w latach 1998 – 2003 pełniąc obowiązki Dyrektora Wojskowego Biura 
Emerytalnego, działając w krótkich odstępach czasu i ze z góry powziętym 
zamiarem oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wielokrotnie 
przekraczał swoje uprawnienia oraz nie dopełniał swoich obowiązków 
służbowych wynikających z pkt. I ust. 2, pkt II ust. 2,4,6,8 i 10 Zakresu 
obowiązków Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego oraz z art. 28 ust. 3 
pkt 1, art. 28 ust. 4 Ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych 
(tekst jedn. – Dz.U. z 2003 r., Nr 15, poz. 1480), § 6 Rozporządzenia Rady 
Ministrów z dnia 11 lutego 2003 r. w sprawie zasad wynagradzania 
pracowników nie będących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych 
w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek (Dz.U. z 
2003 r., Nr 33, poz. 263), § 1 pkt 1, § 3 ust. 1, § 4 pkt 1 Rozporządzenia 
Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania 
oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych 
samochodów osobowych, motocykli i motorów nie będących własnością 
pracodawcy (Dz.U. z 2002 r., Nr 27, poz. 271), Decyzji Dyrektora 
Departamentu Ekonomicznego MON Nr 2 z dnia 8 stycznia 1997 r., Decyzji 
Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych MON Nr 273 z dnia 23 maja 2000 
r., Decyzji Dyrektora Spraw Socjalnych i Rekonwersji MON Nr 65 z dnia 19 
kwietnia 2002 r., z regulacji dotyczących realizacji programu tanich wczasów, 
w szczególności regulaminu gospodarowania środkami funduszu socjalnego, 
pisma DSS nr 1758 z dnia 28 grudnia 2000 r. oraz z Instrukcji o zasadach 
utrzymania nieruchomości wojska z 1998 r., sygn. Kwat. – Bud. 118/98, w ten 

 
3 
sposób, że jako kierownik sektora  finansów publicznych odpowiedzialny za 
całość gospodarki finansowej podległego mu biura dokonywał wydatków w 
sposób niecelowy i nie oszczędny, dokonywał zakupu towarów, usług i robót 
budowlanych wbrew zasadom określonym w przepisach o zamówieniach 
publicznych, dokonywał zwiększenia wynagrodzenia poprzez zwiększenie 
dodatku socjalnego swojemu zastępcy i głównemu księgowemu ponad 
wysokości określonej przepisami i bez uprzedniej akceptacji przełożonego, 
dokonywał rozliczeń związanych z użyciem pojazdów prywatnych do jazd 
lokalnych na podstawie faktycznej ilości przejechanych kilometrów, pomimo 
ustalenia wysokości miesięcznego limitu kilometrów, nie ustalał miesięcznego 
limitu ilości kilometrów i dokonywał powyższych rozliczeń na podstawie 
faktycznej ilości przejechanych kilometrów, dokonywał wypłaty bez zawarcia 
wymaganych przepisami stosowych umów należnych z tytułu zwrotu kosztów 
używania przez pracowników w celach służbowych do jazd lokalnych 
samochodów osobowych nie będących własnością pracodawcy, kierował 
osoby uprawnione do wypoczynku w ramach programu tanie wczasy, do nie 
wytypowanych do tego celu wojskowych domów wczasowych, dokonywał 
roboty remontowo-budowlane bez planu remontów, bez przygotowania 
dokumentacji projektowej i kosztorysowej, bez nadzoru nad robotami 
remontowymi, bez odbioru robót remontowych, doprowadzając tym do 
nieprawidłowości w działalności gospodarczo- finansowej Wojskowego Biura 
Emerytalnego, a konkretnie w zakresie planowania i przygotowania 
przedsięwzięć 
gospodarczo 
– 
finansowych, 
działalności 
finansowej, 
rachunkowej i socjalnej, polegających na złej ocenie realizacji i 
udokumentowania wydatków: na roboty remontowo – budowlane w latach 
1998 – 1999 w kwocie 141.196,26 zł, na produkcję mebli, wyrobów i usług 
stolarskich w latach 1998 – 2003 wykonanych przez Zakład Stolarski J.B. w 
kwocie 34.723,79 zł, związanych z użyciem przez pracowników WBE 
pojazdów prywatnych do jazd lokalnych w latach 2002 – 2003 i 

 
4 
doprowadzeniem do nadpłaty w wysokości 555,37 zł, związanych z 
zawieraniem w latach 2000 – 2002 z pracownikami WBE umów zlecenia lub o 
dzieło na wykonanie czynności pokrywających się z ich obowiązkami lub 
obowiązkami 
innych 
pracowników, 
jak 
również 
z 
czynnościami 
wykonywanymi przez inne firmy lub osoby, z którymi WBE zawarło takie 
umowy na łączną kwotę 132.669,00 zł, związanych z nadpłatą w latach 1999 – 
2003 dodatków socjalnych dla osób funkcyjnych WBE w łącznej kwocie 
15.502,12 zł, związanych z nadpłatą w roku 2001 pobytu rodziny K. w WDW 
M. na kwotę 4.950,00 zł, związanych z dofinansowaniem programu „Tanie 
wczasy” dla E. D., D. L. i rodziny p. B. w latach 2000 – 2002 w 
nieuprawnionych ośrodkach na łączną kwotę 4.396,43 zł, czym działał na 
szkodę interesu publicznego – Wojskowego Biura Emerytalnego, które naraził 
na tę szkodę w łącznej kwocie 329.991,97 zł, tj. popełnienia przestępstwa 
określonego w art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., 
II. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach 
czasu i ze z góry powziętym zamiarem, doprowadził Wojskowe Biuro 
Emerytalne 
do 
niekorzystnego 
rozporządzenia 
mieniem 
za 
pomocą 
wprowadzenia w błąd w ten sposób, że w dniach 20 – 22 października 1998 r., 
19 – 20 grudnia 2000 r., 22 – 24 stycznia 2001 r., 7 – 8 maja 2001 r., 11 – 14 
listopada 2001 r., po odbyciu podróży służbowych pociągiem PKP na trasie S. 
– W. – R. – S. złożył oświadczenie, że podróże te odbył własnym pojazdem i 
pobrał z tego tytułu nienależne świadczenie w łącznej wysokości 3.632,07 zł 
na szkodę Wojskowego Biura Emerytalnego, tj. popełnienia przestępstwa 
określonego w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., 
III. w okresie od 25 lutego 2002 r. do 14 czerwca 2002 r. w swoim gabinecie 
mieszczącym się na terenie Wojskowego Biura Emerytalnego, działając w 
krótkich odstępach czasu i ze z góry powziętym zamiarem poświadczył 
nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, w przedłożonych mu 
przez E. D. i przez niego sporządzonych w wymienionym gabinecie 

 
5 
upoważnieniach do odbioru pieniędzy w imieniu A. K. z dnia 25 lutego 2002 r. 
oraz z dnia 14 czerwca 2002 r., w ten sposób, że potwierdził w obecności E. D. 
powyższe upoważnienia, co do ich autentyczności swoją imienną pieczątką 
oraz podpisem za zgodność w obecności E. D., mimo, iż wiedział, że tych 
upoważnień nie wystawił A. K., tj. popełnienia przestępstwa określonego w 
art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.”. 
 
Za powyższe czyny płk rez. Z. K. skazany został: 
„ 1. za przestępstwo opisane w pkt I na podstawie art. 231 § 2 k.k. na karę 1 
(jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, 
2. na podstawie art. 41 § 1 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu 
zajmowania 
stanowisk 
kierowniczych 
w 
państwowych 
jednostkach 
budżetowych na okres 1 (jednego) roku, 
3. na podstawie art. 33 § 2 k.k. orzeczono grzywnę w wysokości 100 (stu) 
stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 
(pięćdziesięciu) złotych, 
4. za przestępstwo opisane w pkt II na podstawie art. 286 § 1 k.k. na karę 1 
(jednego) roku pozbawienia wolności, 
5. na podstawie art. 33 § 2 k.k. orzeczono grzywnę w wysokości 100 (stu) 
stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 
(dwudziestu) złotych, 
6. za przestępstwo opisane w pkt III  na podstawie art. 271 § 1 k.k. na karę 6 
(sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, 
7. na podstawie art. 85 k.k. , art. 86 § 1 k.k. w miejsce wymierzonych kar 
jednostkowych pozbawienia wolności orzekł karę łączną pozbawienia 
wolności w wymiarze 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia 
wolności, 
8. na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. w miejsce wymierzonych kar 
jednostkowych pozbawienia wolności orzekł karę łączną grzywny w wymiarze 

 
6 
100 (stu) stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki dziennej na 
kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych, 
9. na podstawie art. 69 § 1 k.k., art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary 
łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby 4 
(czterech) lat, 
10. na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązano oskarżonego do naprawienia w 
całości szkody wyrządzonej drugim przestępstwem poprzez wpłacenie na 
rzecz Wojskowego Biura Emerytalnego kwoty 3.632,07 zł – w terminie trzech 
miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku”. 
 
Cyw. I.K. został uznany winnym tego, że: 
„ I. w latach 1998 – 2003 pełniąc obowiązki Głównego Księgowego 
Wojskowego Biura Emerytalnego, działając w krótkich odstępach czasu i ze z 
góry powziętym zamiarem oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, 
wielokrotnie nie dopełnił swoich obowiązków służbowych wynikających z pkt 
II ust. 6,7,10,14 :Zakresu obowiązków Głównego Księgowego Wojskowego 
Biura Emerytalnego”, doprowadzając tym do nieprawidłowości w działalności 
gospodarczo-finansowej Wojskowego Biura Emerytalnego, w zakresie 
planowania i przygotowania przedsięwzięć gospodarczo – finansowych oraz w 
działalności finansowej, rachunkowej i socjalnej, polegających za złej ocenie 
realizacji i udokumentowania wydatków: na roboty remontowo – budowlane w 
latach 1998 – 1999 w kwocie 141.196,26 zł, na produkcję mebli, wyrobów i 
usług stolarskich w latach 1998 – 2003 wykonanych przez Zakład Stolarski J. 
B. w kwocie 34.723.79 zł, związanych z użyciem przez pracowników WBE 
pojazdów prywatnych do jazd lokalnych w latach 2002 – 2003, doprowadzając 
do nadpłaty w wysokości 555,37 zł, związanych z zawieraniem w latach 2000 
– 2002 z pracownikami WBE umów zlecenia lub o dzieło na wykonywanie 
czynności pokrywających się z ich obowiązkami lub obowiązkami innych 
pracowników, jak również z czynnościami wykonywanymi przez inne firmy 
lub osoby, z którymi WBE zawarło takie umowy na łączną kwotę 132.669,00 

 
7 
zł, związanych z nadpłatą w latach 1999 – 2003 dodatków specjalnych dla 
osób funkcyjnych WBE w łącznej kwocie 15.502,12 zł, związanych z nadpłatą 
w roku 2001 pobytu rodziny K. w WDW M. na kwotę 4.950,00 zł, związanych 
z dofinansowaniem programu „Tanie wczasy” dla 3 osób w latach 2000 – 2002 
w nieuprawnionych ośrodkach na łączną kwotę 4.396,43 zł, czym działał na 
szkodę Wojskowego Biura Emerytalnego w łącznej kwocie 329.991,97 zł, tj. 
popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., 
II. wbrew przepisom określonym w art. 10, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 2, art. 24 
ust. 4 pkt 4, art. 24 ust. 5 pkt 2, art. 73 ust. 1 i art. 74 ust. 1 Ustawy z dnia 29 
września 1994 r. o rachunkowości nie prowadził dokumentacji rachunkowej w 
postaci zakładowych kont opisującej przyjęte zasady rachunkowości za lata 
1998 – 2001, nie uzgadniał ksiąg (rejestrów) pomocniczych z kontami 
księgowymi, nie prowadził pełnej ewidencji zakupionych materiałów i sprzętu, 
utrudniał dostęp do komputerowych danych księgowych, nieterminowo 
sporządzał roczne wydruki księgi głównej, niewłaściwie oznaczał teczki 
dokumentów, nieprawidłowo archiwizował roczne sprawozdania finansowe, tj. 
popełnienia przestępstwa określonego w art. 77 ust. 1 Ustawy z dnia 29 
września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. – Dz.U. z 2002 r., Nr 76,poz. 
694 z późn. zm.), 
III. w dniu 6 stycznia 2004 r. wbrew Zarządzeniu nr 74 Dyrektora WBE z dnia 
20 listopada 2003 r. zniszczył dokumentację przetargową WBE za lata 1997 – 
2000 na roboty budowlane, dostawy i usługi oraz umowy z kontrahentami, tj. 
popełnienia przestępstwa określonego w art. 276 k.k.”. 
 
Za czyny te cyw. I. K. skazany został: 
„ 1. za przestępstwo opisane w pkt I na podstawie art. 231 § 2 k.k. na karę 1 
(jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, 
2. na podstawie art. 41 § 1 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu 
zajmowania stanowiska głównego księgowego na okres 1 (jednego) roku, 

 
8 
3. na podstawie art. 33 § 2 k.k. orzeczono grzywnę w wysokości 100 (stu) 
stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 
(pięćdziesięciu) złotych, 
4. za przestępstwo opisane w pkt II na podstawie art. 77 ust. 1 Ustawy z dnia 
29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 76, poz. 
694 z późn. zm.) orzekł karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, określając 
wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 (dwudziestu) złotych, 
5. za przestępstwo opisane w pkt III na podstawie art. 276 k.k. orzeczono karę 
100 (stu) stawek dziennych grzywny, określając wysokość jednej stawki na 
kwotę 20 (dwudziestu) złotych, 
6. na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 2 k.k. w miejsce wymierzonych kar 
jednostkowych grzywny orzekł karę łączną grzywny w wymiarze 100 (stu) 
stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 50 
(pięćdziesięciu) złotych, 
7. na podstawie art. 69 § 1 k.k., art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary 
pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 4 (czterech) lat”. 
 
Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońcy obydwu oskarżonych. 
 
Obrońca płk. rez. Z. K. zaskarżając przytoczony wyrok w całości, 
orzeczeniu temu zarzucił:  
„ - obrazę prawa materialnego, mianowicie art. 12 k.k., poprzez przyjęcie, że 
osk. K. działał „w krótkich odstępach czasu i ze z góry powziętym zamiarem”, 
którego to twierdzenia Sąd orzekający należycie nie uzasadnił, 
- oraz art. 231 § 1 i 2 k.k., poprzez przyjęcie, że osk. K. działał na szkodę 
interesu publicznego oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podczas 
gdy w sprawie brak wyraźnych i jednoznacznych dowodów potwierdzających 
takie twierdzenie”, ponadto „obrazę prawa procesowego, mającą oczywisty 
wpływ na treść wyroku”, a mianowicie art.art. 4,5§ 2, 7, 410 i 424 § 1 pkt 1 
k.p.k. poprzez 

 
9 
 „ - całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału 
dowodowego, która w oczywisty sposób miała wpływ na treść orzeczenia, bez 
wskazania przez Sąd przyczyn dla których odmówił wiarygodności i mocy 
dowodowej zeznaniom świadków potwierdzających linię obrony osk. K., 
- nie uwzględnienia szeregu okoliczności występujących w sprawie, które to 
okoliczności w uzasadnieniu wyroku Sąd ominął, 
- nie uwzględnienie na korzyść osk. K. występujących w sprawie licznych 
wątpliwości, 
- nie wyjaśnienie istotnych sprzeczności wynikających z opinii biegłej D. M., a 
wyjaśnień oskarżonych i przesłuchanych świadków – zwłaszcza J. B., które to 
sprzeczności można było wyjaśnić powołując nowego biegłego, o co wnosili 
obrońcy w toku procesu”. 
 
W oparciu o przytoczone zarzuty obrońca wniósł o uniewinnienie 
oskarżonego Z. K. od przypisanych mu czynów, a w przypadku nie 
uwzględnienia tego wniosku, o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie 
sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. 
 
Natomiast obrońca oskarżonego cyw. I. K. zaskarżonemu wyrokowi 
zarzucił: 
„ 1. obrazę przepisów prawa materialnego (art. 438 pkt 1 KPK), a to art. 231 § 
2 k.k., 77 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst 
jedn. – Dz.U. z 2002 r., Nr 276, poz. 694 z późn. zm.), art. 276 poprzez ich 
zastosowanie i błędna wykładnię w sytuacji, gdy nie ma żadnego dowodu 
potwierdzającego sprawstwo oskarżonego w zakresie przypisanych mu aktem 
oskarżenia czynów, podczas gdy ocena dowodów wskazuje na brak naruszenia 
dyscypliny budżetowej i działania oskarżonego z góry powziętym zamiarem 
oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w latach 1998 – 2003, może 
prowadzić do wniosku, że oskarżony dochował należytej staranności pełniąc 
obowiązki głównego księgowego, nie doprowadził do nieprawidłowości w 
działalności gospodarczo finansowej i w konsekwencji zasadnie oceniał 

 
10
możliwości finansowe Wojskowego Biura Emerytalnego jako dające podstawy 
do przygotowania i planowania inwestycji, 
2. obrazę prawa procesowego art. 4 k.p.k. oraz art. 5  § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. 
całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, 
która w oczywisty sposób miała wpływ na treść orzeczenia doprowadzając Sąd 
do przekonania, popełnienia przez oskarżonego przypisanych mu czynów, 
przyjęciu ustaleń faktycznych odnośnie nie dopełnienia obowiązków 
służbowych wynikających z pkt. II ust. 6, 7, 10, 14 „zakresu obowiązków 
Głównego Księgowego Wojskowego Biura Emerytalnego”,  w oparciu o 
wersję najbardziej niekorzystną dla oskarżonego w szczególności protokółu 
Kontroli Gospodarczo Finansowej w sytuacji, gdy jest to – w związku z 
naruszeniem 
zasad 
przeprowadzonej 
kontroli, 
zniszczeniem 
przez 
kontrolujących 
materiałów 
źródłowych, 
szczupłością 
i 
dowolnością 
gromadzenia i zebrania dowodów – bez udzielenia oskarżonemu możliwości 
odniesienia się do ustaleń i wniosków pokontrolnych i dowodów w toku 
postępowania przygotowawczego w Wojskowej Prokuraturze Garnizonowej i 
nie uwzględnienia wniosku dowodowego w zakresie przeprowadzenia dowodu 
z opinii biegłego – co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie, 
- nie wyjaśnienie istotnych sprzeczności wynikających z opinii biegłej z 
zakresu projektowania i doradztwa w zakresie stolarstwa D. M., a 
wyjaśnieniami oskarżonych i przesłuchanych świadków – zwłaszcza J. B., z 
którym biegła była skonfliktowana w przeszłości, na co wpływ miało nie 
uwzględnienie istotnego wniosku dowodowego oferowanego Sądowi do 
przeprowadzenia w toku procesu, 
3. art. 7 i art. 410 k.p.k. polegającą na nieuwzględnieniu całokształtu 
okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, a w szczególności 
dowodów głównych koniecznych do przeprowadzenia dowodu z opinii 
biegłego sądowego z zakresu stolarstwa, meblarstwa, wystroju wnętrz 
rzeczoznawcy technologii drewna i wyceny wyrobów z drewna – z 

 
11
naruszeniem prawa do obrony czyniącymi co najmniej wątpliwą rolę jaką 
przypisał  oskarżonemu I. K. Sąd ustalając jego winę polegającą na złej ocenie 
realizacji i udokumentowania wydatków na produkcję mebli, wyrobów i usług 
stolarskich w latach 1998 – 2003 , 
4. błąd w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.) w zakresie 
zarzucanego oskarżonemu czynu przyjętego za podstawę wyroku, będącą 
konsekwencją rozstrzygnięcia w oparciu czysto hipotetyczne i pełne 
wewnętrznej sprzeczności ustalenia zawarte w protokołach pokontrolnych i 
opinii biegłej, w szczególności przesłuchań w charakterze świadków osób 
przeprowadzających kontrolę charakteryzująca się wybiórczą oceną materiału 
dowodowego i daleko posuniętą dowolnością w części dotyczącej 
formułowania wniosków pokontrolnych bez oparcia w zgromadzonym 
materiale dowodowym zeznań przesłuchanych w sprawie świadków 
potwierdzających linię obrony oskarżonego I. K., 
5. art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. polegającą na nie wskazaniu w wyroku przyczyn 
odmowy przez Sąd wiarygodności o mocy dowodowej zeznań świadków 
potwierdzających linie obrony oskarżonego I. K.” 
 
Powołując przytoczone zarzuty obrońca wniósł w apelacji o 
uniewinnienie cyw. I. K. od przypisanych mu czynów, a w przypadku 
nieuwzględnienia tego wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i 
przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. 
 
Po wysłuchaniu obrońców popierających apelacje i prokuratora 
wnoszącego o ich nieuwzględnienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 
Apelacje obrońców są zasadne i w uwzględnieniu zawartych wniosków 
należało zaskarżony wyrok uchylić i sprawę płk. rez. Z. K. oraz cyw. I. K. 
przekazać Wojskowemu Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. 
 
W szczególności trafne są podniesione w obu apelacjach zarzuty obrazy 
przepisów prawa procesowego, które w ocenie Sądu Najwyższego, jako 

 
12
instancji apelacyjnej, miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku, w tym 
art.art. 5 § 2, 410 i 424 § 1 pkt 1 k.p.k. 
 
Analiza treści obszernego w formie, a nie zawsze zasadnego w ocenie i 
wyprowadzającego właściwe wnioski uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia 
wskazuje, że rozpoznający przedmiotową sprawę Sąd,  dokonując z dużym 
nakładem pracy szczegółowych ustaleń faktycznych, nie zdołał w sposób 
analityczny przeprowadzić ich oceny, zarówno od strony ustaleń faktycznych, 
jak i oceny prawnej przypisanych obydwu oskarżonym czynów, w efekcie 
czego instancja odwoławcza nie miała możliwości dokonania pełnej kontroli 
instancyjnej zaskarżonego wyroku. 
 
I tak w zakresie ustaleń faktycznych, Sąd pierwszej instancji w swoich 
rozważaniach zupełnie pominął niezwykle ważny dokument jakim jest 
meldunek (k. 2607 akt sprawy) Komendanta Garnizonowego Ośrodka 
Mobilizacyjnego JW. … (który przyjął funkcję WAK) do Szefa Delegatury 
Departamentu Kontroli MON, z którego jednoznacznie wynika, że wartość 
prac remontowo – budowlanych (roboty budowlane, roboty elektryczne i 
roboty sanitarne) wykonanych w WBE w latach 1998 – 2000, wynosi 
szacunkowo 277.200 złotych. Z meldunku tego bezspornie wynika, ze prace 
remontowo – budowlane rzeczywiście wykonane w WBE i potwierdzone 
fakturami na kwoty 141.196,26 zł zostały wycenione przez wojskowych 
specjalistów znacznie drożej. Nawet gdyby dodać wartość robót wokół 
budynku, które Sąd a guo w wyroku pominął, to i tak wyceniona w meldunku 
wartość robót wykonanych w WBE jest wyższa, niż wynikająca z faktur. 
Okoliczność tę potwierdził świadek K. K. (k. 2742 v) z Rejonowego Zarządu 
Inwestycji, który w latach 1997 – 2003 sprawował nadzór nad remontami w 
Wojskowym Biurze Emerytalnym, a fakt, że remonty w WBE były zgłaszane 
do WAK-u, który odbierał prace, potwierdzają też kierownicy WAK z tego 
okresu, świadkowie M. W. (k. 2668) i M. G. (k. 2742). W tej sytuacji trudno 
dopatrzyć się w postawie płk. rez. Z. K. w przypisanym mu w omawianej 

 
13
kwestii zakresie, działania na szkodę interesu publicznego i to w celu 
osiągnięcia korzyści majątkowej. 
 
Podobnie rzecz się ma z oceną wydatków na produkcję mebli, wyrobów 
i usług stolarskich wykonanych przez warsztat stolarski J. B. Sąd pierwszej 
instancji uznając, że opinia biegłej D. M. w tym zakresie jest pełna, jasna, 
spójna i logiczna, przy zupełnie w sposób dowolny wyprowadzonym wniosku, 
że przecież biegła ta „ ... nie narażałaby się na odpowiedzialność karną 
związaną z nierzetelnym opiniowaniem” (str. 57 uzasadnienia wyroku) przyjął, 
że wartość robót stolarskich wynikających z faktur wystawionych przez J. B., 
w części dotyczącej oskarżonego K., musi być zaniżona do wartości 
oszacowanej przez biegłą w wydanej przez nią opinii. Takiej ocenie przez sad 
meriti nie stał na przeszkodzie fakt, że biegła, jak sama zeznała przed Sądem 
(k. 3200), dokonując wyceny robót stolarskich wykonanych przez firmę J. B. 
na rzecz Wojskowego Biura Emerytalnego, którą ten kwestionował, 
posługiwała się cenami podanymi jej telefonicznie przez jakiegoś pracownika 
firmy „S.” i nie dysponowała w tym zakresie żadnymi cennikami, ani też to, że 
wcześniej firma J. B. wykonywała w domu biegłej D. M. w G., tzw. podbitkę 
dachową, co było też powodem konfliktu między nimi. 
 
W tej sytuacji, gdy istniały poważne przesłanki poddające w wątpliwość 
rzetelność i obiektywizm wydanych przez biegłą D. M. opinii w zakresie 
wykonanych przez firmę J. B. robót stolarskich, nie znajduje uzasadnienia, w 
ocenie instancji odwoławczej, fakt nieuwzględnienia przez Sąd wniosku 
obrony o powołanie innych biegłych dla wyceny tych prac (k. 3416). 
 
W części dotyczącej  zawierania przez osk. Z.K. w latach 2000 – 2002 z 
pracownikami Wojskowego Biura Emerytalnego umów zlecenia lub o dzieło, 
słusznie Sąd pierwszej instancji pominął w orzeczeniu te umowy, które zostały 
zawarte w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego. Nie odjął 
jednak ich wartości od ogólnej wartości wszystkich zawartych umów przez 
kontrolę gospodarczą (zał. nr 10 Protokołu z kontroli gospodarczo – 

 
14
finansowej) i powtórzonej w akcie oskarżenia. Zaś wartość tych umów wynosi 
11.102 zł. 
 
Ponadto w świetle zeznań szeregu przesłuchanych przed Sądem w tej 
sprawie świadków, duże wątpliwości budzi zasadność przypisania obydwu 
oskarżonym szkody, w zakresie zawieranych z pracownikami umów, na kwotę 
132.668 złotych, bez szczegółowego badania przez Sąd celowości i zasadności 
zawieranych umów. I tak świadek M. K. z Departamentu Spraw Socjalnych i 
Rekonwersji MON zeznał, że o tym, czy wykonanie danej pracy było 
konieczne i zasadne decydował dyrektor biura, który określał procedury w tym 
zakresie (k. 2236) i do 2003 r. nie było standardów opracowanych w 
Ministerstwie Finansów (k. 2334 – 2335). Świadek W. P. z tegoż 
Departamentu również zeznał, że dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego 
miał prawo zawierać umowy ze swoimi pracownikami i taką decyzję miał 
prawo podjąć, a szczegółowe procedury dotyczące umów w WBE zostały 
wdrożone dopiero w 2004 r. (k. 2248). 
 
Świadek J. O. z Kontroli Gospodarczej MON zeznał, że ocena celowości 
i zasadności zawierania umów przez dyrektora WBE nie była sformalizowana, 
a dyrektor mógł uznać, że w jakimś przypadku zawarcie umowy z 
pracownikiem było zasadne, a kontrolujący później tę dziedzinę, że nie (k. 
2415). 
 
Nie dając wiary zeznaniom tych świadków, a w szczególności nie 
badając celowości i zasadności zawieranych przez osk. Z.K. z podległymi mu 
pracownikami umów, Sąd meriti, zdaniem instancji odwoławczej, dokonał 
zbyt jednostronnej i dowolnej oceny materiału dowodowego w omawianym 
zakresie. 
 
W części dotyczącej nadpłaty w latach 1999 – 2003 dodatków 
specjalnych dla osób funkcyjnych w Wojskowym Biurze Emerytalnym, w 
zaskarżonym wyroku, powołując się na cytowane w uzasadnieniu wyroku akty 
prawne, Sąd nie wskazał konkretnie, jakim dyspozycjom z tych przepisów płk 

 
15
rez. Z. K. się sprzeniewierzył. Zaś powoływanie się na protokoły kontroli 
gospodarczych nie może zastępować dowodów w sprawie tym bardziej, że Sąd 
a quo, sam wiele twierdzeń z tych protokołów odrzucił. Kwestia ta wymaga 
ponownej wnikliwej oceny, bowiem wielu świadków w tym przedmiocie 
zeznało, że można dodatek specjalny zwiększyć ponad 40%, a jego przyznanie 
lub zwiększenie przez dyrektora WBE, nie wymagało akceptacji jego 
przełożonego. 
 
W świetle oceny zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału 
dowodowego, wątpliwości budzi również zasadność przypisania osk. K. czynu 
z pkt III zaskarżonego wyroku, tj. popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 k.k. 
w zw. z art. 12 k.k. Sąd pierwszej instancji dając wiarę początkowym 
zeznaniom świadka E. D., w oparciu o które zbudowany jest ten zarzut, 
odrzuca zupełnie fakt, że świadek ten dwukrotnie (k. 2153 i 2156) przed 
Sądem, nawet po odebraniu od niego przyrzeczenia zeznał, że upoważnień 
tych w gabinecie dyrektora WBE nie pisał. 
 
Przypisując oskarżonemu I. K. odpowiedzialność za przestępstwo z art. 
231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i jednocześnie odrzucając przyjętą w akcie 
oskarżenia tezę, że działał wspólnie i w porozumieniu z oskarżonym płk. rez. 
Z. K., Wojskowy Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie 
wskazuje dlaczego powielił wszystkie przypisane w tym zarzucie osk. Z. K. 
działania w stosunku do osk. I.K., podczas gdy decydentem większości tych 
działań był dyrektor WBE. Z wywodów Sądu meriti w tym zakresie, nie 
wynika zupełnie dlaczego i na jakiej zasadzie osk. I. K., jako główny księgowy 
WBE, akceptował wszystkie niezgodne z prawem działania dyrektora tego 
biura, zarówno w zakresie niedopełnienia obowiązków, jak i przekroczenia 
uprawnień. 
 
Zdaniem instancji odwoławczej, także w zakresie oceny prawnej 
przypisanych obydwu oskarżonym zarzutów, głównie popełnienia przestępstw 
określonych w art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., Sąd pierwszej instancji w 

 
16
zaskarżonym orzeczeniu, nie sprostał wymogom wynikającym z treści art. 424 
§ 1 k.p.k. W szczególności brak jest zupełnie uzasadnienia strony podmiotowej 
przypisanych oskarżonym, działania ze z góry powziętym zamiarem, na 
szkodę interesu publicznego i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub 
osobistej. Sąd poprzestał jedynie na zacytowaniu zwrotów zawartych w 
dyspozycji powołanych przepisów. 
 
Zarówno w judykaturze, jak i doktrynie funkcjonuje przecież 
wypracowany pogląd, że samo przekroczenie przez funkcjonariusza  
publicznego swoich uprawnień lub niedopełnienie ciążących na nim 
obowiązków służbowych nie stanowi przestępstwa stypizowanego w art. 231 § 
1 k.k., gdyż dla jego bytu konieczne jest także działanie na szkodę interesu 
publicznego lub prywatnego. Przestępstwo to musi być zawinione umyślnie, 
co oznacza,  że funkcjonariusz publiczny musi obejmować swoim zamiarem 
(bezpośrednim lub ewentualnym) zarówno przekroczenie uprawnień lub 
niedopełnienie obowiązków ( w wyniku działania lub zaniechania), jak i 
„działanie” na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, charakteryzujące 
to przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków.  § 2 art. 231 k.k. 
przewiduje natomiast kwalifikowany typ przestępstwa z art. 231 k.k., 
charakteryzujący się szczególnym nastawieniem psychicznym (działanie w 
celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej), przesądzającym o tym, że 
przestępstwo to może być popełnione tylko z zamiarem bezpośrednim (por. 
postanowienie SN z 25.02.2003, WK 3/03, OSNKW 2003/5-6/03 oraz wyrok 
SN z 17.10.2003, WA 48/03, OSNwSK 2003/1/2168). 
 
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.