VI Ka 1083/13

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2014-05-20
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko dokumentomŚredniaokręgowy
oszustwopożyczkazaświadczeniewiarygodność dokumentówspołeczna szkodliwośćkodeks karnypostępowanie karneapelacja

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego umarzający postępowanie karne wobec oskarżonej o pomoc w uzyskaniu pożyczki na podstawie fałszywego zaświadczenia, uznając społeczną szkodliwość czynu za znikomą.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego, który umorzył postępowanie karne wobec K. Ć. oskarżonej o pomoc w uzyskaniu pożyczki poprzez wystawienie poświadczającego nieprawdę zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach. Prokurator zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił społeczną szkodliwość czynu zgodnie z art. 115 § 2 k.k., biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym brak realnej szkody i krótkotrwałość zagrożenia.

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie rozpoznał apelację prokuratora wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe, który umorzył postępowanie karne wobec K. Ć. Oskarżona była o pomoc w uzyskaniu pożyczki bankowej poprzez wystawienie poświadczającego nieprawdę dokumentu (zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach), który zawierał nieprawdziwe dane co do stanu likwidacji firmy. Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnej ocenie materiału dowodowego i uznaniu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Sąd Okręgowy uznał apelację za oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że sąd rejonowy prawidłowo ocenił stopień społecznej szkodliwości czynu zgodnie z art. 115 § 2 k.k., uwzględniając wszystkie relewantne przesłanki. Sąd odwoławczy odrzucił argumentację prokuratora, wskazując, że sama możliwość przeciwstawienia odmiennych poglądów nie świadczy o błędzie sądu. Analiza naruszonego dobra (wiarygodność dokumentów) oraz grożącej szkody została uznana za prawidłową, z uwzględnieniem sytuacji finansowej J. M. i krótkotrwałości hipotetycznego zagrożenia. Sąd odwoławczy podzielił również stanowisko sądu pierwszej instancji co do oceny działania oskarżonej jako głównej księgowej, biorąc pod uwagę, że było to jej pierwsze takie działanie, sugestie J. M. oraz quasi-rodzinne stosunki w firmie. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, czyn taki może być uznany za społecznie szkodliwy w stopniu znikomym, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wszystkie okoliczności zgodnie z art. 115 § 2 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił społeczną szkodliwość czynu, biorąc pod uwagę rodzaj naruszonego dobra, brak realnej szkody, sytuację finansową oskarżonej oraz krótkotrwałość hipotetycznego zagrożenia. Argumentacja prokuratora opierała się na polemice z ustaleniami sądu, a nie na wykazaniu uchybień w zasadach logicznego rozumowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

oskarżona

Strony

NazwaTypRola
K. Ć.osoba_fizycznaoskarżona
J. M.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 297 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

Określa przesłanki oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu.

k.p.k. art. 457 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji, gdy apelacja jest oczywiście bezzasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena społecznej szkodliwości czynu przez sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 115 § 2 k.k. Brak realnej szkody i krótkotrwałość hipotetycznego zagrożenia szkodą. Uwzględnienie specyficznych okoliczności sprawy przy ocenie działania oskarżonej (pierwsze takie działanie, sugestie, stosunki w firmie). Apelacja prokuratora oparta na polemice, a nie na wykazaniu błędów logicznego rozumowania sądu.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu. Niewzięcie pod uwagę rodzaju i charakteru naruszonego dobra (wiarygodność dokumentów). Nieprawidłowa ocena grożącej szkody. Nieuwzględnienie profesjonalizmu oskarżonej jako głównej księgowej.

Godne uwagi sformułowania

apelacja prokuratora jest bezzasadna w stopniu oczywistym Możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych każde dobro chronione przez ustawę karną jest istotne sam rodzaj i charakter naruszonego czynem zabronionym dobra nie może automatycznie oznaczać, że zawsze stopień społecznej szkodliwości czynu skierowanego przeciwko temu dobru, bez analizy całokształtu okoliczności konkretnego przypadku, jest wyższy niż znikomy proces likwidacji firmy nie jest zdarzeniem krótkotrwałym, lecz rozciągniętym w czasie hipotetyczne zagrożenie wystąpienia ewentualnej szkody trwało w rzeczywistości zaledwie jeden dzień, a żadna szkoda w efekcie nie nastąpiła w firmie panowały quasi - rodzinne stosunki

Skład orzekający

Marek Wojnar

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Matusik

sędzia

Anna Bojarczuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ocena społecznej szkodliwości czynu w kontekście braku realnej szkody i specyficznych okoliczności sprawy, zwłaszcza w sprawach dotyczących poświadczenia nieprawdy w dokumentach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny sądu pierwszej instancji, ale stanowi przykład stosowania art. 115 § 2 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia społeczną szkodliwość czynu, nawet jeśli formalnie wypełnia on znamiona przestępstwa. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem karnym, zwłaszcza w kontekście stosowania klauzul umarzania postępowania.

Czy fałszywe zaświadczenie to zawsze przestępstwo? Sąd Okręgowy o znikomej szkodliwości społecznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ka 1083/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2014 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Marek Wojnar (spr.) Sędziowie: SSO Jacek Matusik SSR del. Anna Bojarczuk Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Raszyńska przy udziale prokuratora Anny Radyno-Idzik po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. sprawy K. Ć. oskarżonej o przestępstwo z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt III K 1028/12 utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację prokuratora za oczywiście bezzasadną; wydatkami w postępowaniu odwoławczym obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 1083/13 UZASADNIENIE K. Ć. została oskarżona o to, że w dniu 14.12.2011 r. w W. , woj. (...) w zamiarze aby J. M. dokonała czynu zabronionego uzyskania pożyczki od banku (...) w kwocie 15000 złotych przedkładając poświadczający nieprawdę dokument w postaci „Zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach” zawierający okoliczności o istotnym znaczeniu prawnym dla uzyskania wsparcia finansowego, udzieliła pomocy wyżej wymienionej w ten sposób, że będąc zatrudnioną w Przedsiębiorstwie Budowlano Usługowym (...) z/s w W. na stanowisku głównego księgowego, a tym samym będąc osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu, wystawiła dla J. M. dokument w postaci „Zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach”, zawierający nieprawdziwe dane co do faktu, iż firma, w której jest zatrudniona J. M. nie znajduje się w stanie likwidacji, który to dokument zaświadczenia stanowił okoliczność o istotnym znaczeniu dla uzyskania w.w. wsparcia finansowego, a którym to dokumentem J. M. posłużyła się przy składaniu w dniu 15.12.2011 r. wniosku o pożyczkę od banku (...) w kwocie 15000 złotych, którego to wsparcia finansowego nie uzyskała z uwagi na przeprowadzone przez bank czynności weryfikacyjne, w toku których ustalono, iż Przedsiębiorstwo Budowlano Usługowe (...) z/s w W. znajduje się w likwidacji, tj. o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi Południe w Warszawiewyrokiem z dnia 22 maja 2013 roku, sygn. akt. III K 1028/12 na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. umorzył postępowanie w sprawie; na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. przejął koszty procesu na rzecz Skarbu Państwa, zasądzając na rzecz adw. T. T. kwotę 504 złote tytułem zwrotu kosztów obrony oskarżonej. Powyższy wyrok zaskarżył prokurator w całości na niekorzyść oskarżonej i zarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na błędnej ocenie materiału dowodowego, a w konsekwencji na uznaniu, iż społeczna szkodliwość czynu zarzucanego oskarżonej K. Ć. jest znikoma, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku. W konkluzji apelacja wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja prokuratora jest bezzasadna w stopniu oczywistym, w rozumieniu art. 457 § 2 k.p.k. , a jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący stawia zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonej, jednakże swoją argumentację sprowadza do polemiki z ustaleniami Sądu I instancji wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i prezentowania własnych odmiennych poglądów, bez wykazania jakich to uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się ten Sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych (por. wyrok SN z 20.02.1975 r., II KR 355/74, OSNPG 1975, z. 9, poz. 84, por. także wyrok SN z 22.01.1975 r., I KR 197/74, OSNKW 1975, z. 5, poz. 58). Kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku wbrew twierdzeniom skarżącego prowadzi do wniosku, że Sąd Rejonowy, oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonej, brał pod uwagę wymogi określone w art. 115 § 2 k.k. i należycie uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu, Sąd meriti wziął uwzględnił wszystkie relewantne w tej sprawie przesłanki, o których mowa w art. 115 § 2 k.k. i nie kierował się przy tym okolicznościami, które w tym przepisie wymienione nie zostały. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego jakoby Sąd I instancji dokonując oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonej nie wziął pod uwagę rodzaju i charakteru naruszonego dobra, którym w realiach przedmiotowej sprawy jest wiarygodność dokumentów. Lektura uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi bowiem do wniosku, że Sąd ten swoje przekonanie o znikomym stopniu społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonej oparł na dokładnej analizie materiału dowodowego biorąc pod uwagę wszystkie aktualizujące się w omawianym stanie faktycznym okoliczności wymienione w art. 115 § 2 k.k. , zarówno te o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Wprawdzie analiza wskazanej okoliczności - rodzaju i charakteru naruszonego dobra prawnego uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest dość lakoniczna, jednakże powyższa cechy odnosi się również do dotyczącego tej kwestii fragmentu apelacji. Prokurator ograniczył się w nim jedynie do konstatacji, że Sąd Rejonowy nie wziął pod uwagę rodzaju i charakteru naruszonego dobra nie przedstawiając argumentacji, która uzasadniałaby przekonanie, że czyn godzący w wiarygodność dokumentów nie może być uznany za społecznie szkodliwy w stopniu znikomym. Podkreślić bowiem należy, że każde dobro chronione przez ustawę karną jest istotne, gdyż w przeciwnym wypadku nie zostałoby przedmiotową ochroną objęte. Niemniej jednak sam rodzaj i charakter naruszonego czynem zabronionym dobra nie może automatycznie oznaczać, że zawsze stopień społecznej szkodliwości czynu skierowanego przeciwko temu dobru, bez analizy całokształtu okoliczności konkretnego przypadku, jest wyższy niż znikomy. Na aprobatę nie zasługuje również zarzut prokuratora, zgodnie z którym Sąd I instancji nie ocenił prawidłowo grożącej szkody, którą mogło spowodować działanie oskarżonej. Skarżący podniósł, że J. M. , pracując w przedsiębiorstwie znajdującym się w stanie likwidacji w każdej chwili mogła stracić pracę i płynność finansową, co uniemożliwiłoby jej spłacenie zaciągniętej pożyczki. W ocenie Sądu Okręgowego, z zarzutem tym nie sposób się zgodzić, bowiem jak wykazuje doświadczenie życiowe proces likwidacji firmy nie jest zdarzeniem krótkotrwałym, lecz rozciągniętym w czasie, a jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym wyjaśnień oskarżonej firma (...) istnieje nadal i regularnie wypłaca pracownikom wynagrodzenie, pomimo że jej likwidacja rozpoczęła się w 2011 r. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny możliwości wywiązania się ze spłaty kredytu przez ubiegającą się o niego J. M. , zwłaszcza jeśli uwzględni się wnioskowaną kwotę kredytu. Trudno również mówić o realnie grożącej szkodzie w sytuacji, gdy J. M. poza wynagrodzeniem uzyskiwanym z tytułu zatrudnienia w firmie (...) , otrzymywała rentę oraz była właścicielką nieruchomości, którą zmierzała sprzedać, a wnioskowany kredyt miał być przeznaczony właśnie na uporządkowanie terenu wokół tej nieruchomości, co niewątpliwie przyczyniłoby się do zwiększenia jej wartości rynkowej. Oskarżona miała wiedzę na temat powyższych okoliczności, nie sposób zatem uznać, że zarówno na poziomie świadomości K. Ć. , jak też obiektywnie, w niniejszej sprawie istniało wysokie zagrożenie wystąpienia szkody. Niezależnie od tego wskazać należy na krótkotrwałość ewentualnego zagrożenia szkodą. Wystawione w dniu 14 grudnia 2011 r. przez oskarżoną zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach poświadczające nieprawdę co do okoliczności, że zakład pracy nie znajduje się w likwidacji zostało przedłożone w banku 15 grudnia 2011 roku, a już następnego dnia, oskarżona w rozmowie telefonicznej z pracownikiem banku, mimo początkowego zaprzeczenia w efekcie poświadczyła, że firma (...) znajduje się w likwidacji. Tym samym należy zauważyć, że hipotetyczne zagrożenie wystąpienia ewentualnej szkody trwało w rzeczywistości zaledwie jeden dzień, a żadna szkoda w efekcie nie nastąpiła, czego prokurator nie kwestionuje. Skarżący zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił również, nie uwzględnienie okoliczności, iż oskarżona jako główna księgowa i profesjonalistka powinna w szczególny sposób dbać o rzetelność wystawianych i podpisywanych przez nią dokumentów. Sąd odwoławczy podzielił w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym pomimo, że zajmowane stanowisko wymagało od oskarżonej szczególnej staranności przy sporządzaniu dokumentów, uwzględnić należy, iż zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach wystawiła po raz pierwszy, ponadto zasugerowała się zapewnieniami J. M. , że informacja o likwidacji nie stanowi wymogu banku w wypadku pożyczki na kwotę w granicach kilkunastu tysięcy złotych, wzięła pod uwagę także własne doświadczenie związane z otrzymaniem niegdyś pożyczki bez konieczności przedłożenia zaświadczenia. Uwadze Sądu Okręgowego ponadto nie uszedł fakt, że w firmie panowały quasi - rodzinne stosunki, ponadto J. M. była długoletnim pracownikiem, którego oskarżona zasadnie darzyła zaufaniem, co istotnie wpływa na ocenę jej działania. Reasumując, uznać należy, że Sąd Rejonowy wydając zaskarżony wyrok, odnosząc się do kryteriów określonych w art. 115 § 2 k.k. dokonał prawidłowej oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonej i zasadnie uznał, że wprawdzie działanie oskarżonej formalnie wypełnia znamiona zarzucanego jej występku, jednakże in concreto nie oznacza się większym niż znikomy stopniem społecznej szkodliwości i swoje w tym zakresie stanowisko należycie i przekonywująco uzasadnił. Apelacja zaś nie przedstawiła, zdaniem Sądu Okręgowego, przekonywujących argumentów, które to stanowisko mogłyby skutecznie podważyć. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów oparto na art. 636 § 1 k.p.k. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI