WA 20/06

WYROK Z DNIA 22 CZERWCA 2006 R. WA 20/06 Fakt, że oskarżony wezwany w trybie art. 389 § 2 k.p.k. nie potrafił w żaden sposób wyjaśnić sprzeczności w swoich wyjaśnieniach złożonych w postępowaniu przygotowawczym, kiedy to przyznał się do zarzucanego mu czynu, i odmiennych, złożonych na rozprawie, sam przez się nie dyskwali- fikuje tych późniejszych, bowiem o prawdziwości bądź nieprawdziwości jednych z nich decyduje sąd po dokonaniu swobodnej oceny wszystkich dowodów, według zasad określonych w art. 7 k.p.k. Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz (sprawozdawca). Sędziowie SN: E. Matwijów, J. Rychlicki. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Żaka. Sąd Najwyższy w sprawie st. szer. rez. Tomasza J. i Piotra T. unie- winnionych od popełnienia przestępstwa określonego w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 289 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. apelacji, wniesionej na niekorzyść przez prokura- tora od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 lutego 2006 r. u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok (...). 2 Z u z a s a d n i e n i a : Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 lutego 2006 r., st. szer. rez. Tomasza J. i Piotra T. uznano za winnych popełnienia przestępstw określonych w art. 280 § 2 k.k., art. 289 § 2 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. .289 § 2 k.k. (Piotr T. również art. 263 § 2 k.k.) za co – od- powiednio – wymierzono kary łączne 4 i 7 lat pozbawienia wolności. Tym samym wyrokiem oskarżonych uniewinniono od zarzutu popeł- nienia przestępstwa określonego w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 289 § 2 k.k., mającego polegać na tym, że działając wspólnie i w porozumieniu usiłowali dokonać zaboru w celu krótkotrwałego użycia przez pokonanie zabezpie- czenia pojazdu przed jego użyciem przez osobę nieupoważnioną, bliżej nieustalonego samochodu marki VW Golf, należącego do nieznanej osoby w ten sposób, że st. szer. rez. Tomasz J. – obserwował czy nikt nie nad- chodzi, podczas gdy Piotr T. przy użyciu „łamaka” usiłował otworzyć za- mknięte na zamek lewe przednie drzwi tego pojazdu, jednak zamierzonego celu nie osiągnęli. Apelację od tego orzeczenia, w części uniewinniającej oskarżonych, wniósł prokurator i zarzucając „obrazę przepisu postępowania tj. art. 7 k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia, przejawiającą się w dokonaniu oceny zebranych dowodów z naruszeniem zasad prawidłowego rozumo- wania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegającym na bezkrytycznym, w oderwaniu od innych ustaleń w sprawie, daniu wiary wyjaśnieniom oskarżonych odwołującym wcześniejsze ich wy- jaśnienia w zakresie przyznania się do usiłowania dokonania zaboru sa- mochodu marki VW Golf, a w konsekwencji niezasadnym uniewinnieniem oskarżonych od tego zarzutu” postulował uchylenie wyroku w części za- 3 skarżonej i przekazanie w tym zakresie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelacji, jej autor wskazał na niedostatki uzasadnie- nia zaskarżonego wyroku takie jak: przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności dlatego, że sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskar- żonych złożonych na rozprawie, w sytuacji, gdy ci podczas dochodzenia przyznawali się do winy, a po odczytaniu im niektórych wyjaśnień z postę- powania przygotowawczego, nie byli w stanie wyjaśnić zachodzących sprzeczności. Zdaniem prokuratora w tej sytuacji, za wiarygodne należało uznać wyjaśnienia złożone w trakcie dochodzenia, bowiem „nie podali przyczyn samooskarżenia się”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie ulega wątpliwości, że na rozprawie oskarżeni złożyli odmienne wyjaśnienia od tych z postępowania przygotowawczego, a po odczytaniu stosownych protokołów z przesłuchań i wezwaniu w trybie art. 389 § 2 k.p.k. o wyjaśnienie zachodzących sprzeczności, nie byli w stanie ustosun- kować się do rozbieżności. Mimo tych faktów Sąd Najwyższy nie uznał apelacji za uzasadnioną. Ocena dowodów należy zawsze do sądu, a przepisy Kodeksu postę- powania karnego nie dopuszczają ich wartościowania, a zatem nie można uznać, że większą wartość dowodową mają wyjaśnienia oskarżonego zło- żone w postępowaniu przygotowawczym od złożonych na rozprawie (i od- wrotnie). Rozważanie wiarygodności wyjaśnień z postępowania przygoto- wawczego i z rozprawy odbywa się zatem według identycznych zasad, a tym samym każde z nich stanowi dowód w sprawie, który podlega swobod- nej ocenie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, jak również wynikać ma z ca- łokształtu okoliczności ujawnionych w toku postepowania sądowego. Po- 4 nadto w odniesieniu do oskarżonych, podobnie jak do świadków, obowią- zuje zasada, że nie dające się usunąć wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego ( patrz np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 1977 r., V KR 92/7, OSNKW 1978, z. 6, poz. 67 z glosą J. Waszczyńskie- go, WPP 1979, nr 4, s. 138-143). Wobec powyższych stwierdzeń fakt, że oskarżony wezwany w trybie art. 389 § 2 k.p.k. nie potrafił w żaden sposób wyjaśnić sprzeczności w swoich wyjaśnieniach złożonych w postępowaniu przygotowawczym, kiedy to przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmiennych, złożonych na roz- prawie, sam przez się nie dyskwalifikuje tych późniejszych, bowiem o prawdziwości bądź nieprawdziwości jednych z nich decyduje sąd po doko- naniu swobodnej oceny wszystkich dowodów, według zasad określonych w art. 7 k.p.k. (...). W rozpoznawanej sprawie, wbrew zastrzeżeniom wywiedzionym w apelacji, Sąd pierwszej instancji dokonał wszechstronnej i pełnej oceny ze- branych dowodów i przekonująco wykazał, że oskarżeni nie usiłowali do- konać zaboru w celu krótkotrwałego użycia samochodu marki VW Golf, pomimo że w początkowej fazie postępowania karnego do tego się przy- znali. Sąd w swoich rozważaniach wskazał przede wszystkim na to, że po- za samooskarżeniem nie było innych dowodów ich winy, bowiem nie stwierdzono śladów włamania do samochodu i nie ujawniono osoby, która byłaby osobą pokrzywdzoną. Nie ustalono też świadków zdarzenia. Słusz- nie też podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że oskarżeni przed sądem racjonalnie argumentowali dlaczego – chociaż interesowali się samochodem VW Golf – to jednak nie usiłowali dokonać jego krótko- trwałego zaboru. Powodem tego był fakt, że pojazd ów „stał w pobliżu blo- ku, w oświetlonym miejscu”. 5 Zastanawiając się nad kwestią dlaczego oskarżeni w postępowaniu przygotowawczym przyznali się do usiłowania włamania do samochodu VW Golf Sąd Najwyższy uważa, że wynikało to z niezrozumienia przez nich pojęć „usiłowanie dokonania zaboru” i „chęć zaboru”. Potwierdzeniem tego są nie tylko wyjaśnienia oskarżonych złożone w trakcie śledztwa, gdzie po- sługiwali się drugim ze wskazanych pojęć, ale również ich oświadczenie złożone przed sądem odwoławczym dokąd zarządzono ich sprowadzenie i gdzie, stosownie do treści art. 452 § 2 k.p.k., umożliwiono zabranie głosu.