WA 19/14

Sąd Najwyższy2014-06-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
oszustwoart. 286 k.k.podróż służbowapojazd służbowyWojsko PolskieSąd Najwyższyapelacjakara ograniczenia wolnościgrzywna

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok skazujący oficera za oszustwo związane z wykorzystaniem pojazdu służbowego do celów prywatnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał apelację obrońcy kmdr. R. S., skazanego za doprowadzenie przełożonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie go w błąd co do celu podróży służbowej. Oskarżony wykorzystał pojazd służbowy do dojazdu na własną rozprawę karną. Sąd Najwyższy uznał apelację za bezzasadną, utrzymując w mocy wyrok skazujący i obciążając oskarżonego kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy w Izbie Wojskowej rozpoznał apelację obrońcy kmdr. R. S. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w P., który skazał oskarżonego za popełnienie przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.). Oskarżony miał doprowadzić Komendanta do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.745,98 zł, wprowadzając w błąd przełożonego co do celu podróży służbowej. Wykorzystał pojazd służbowy do dojazdu na własną rozprawę karną przed Wojskowym Sądem Okręgowym. Sąd pierwszej instancji wymierzył mu karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na rok próby oraz grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych po 30 zł. Obrońca zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując na brak zamiaru popełnienia przestępstwa i znikomą społecznie szkodliwość czynu. Sąd Najwyższy uznał apelację za niezasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny. Podkreślono, że oskarżony, jako oficer z wieloletnim stażem, znał procedury i miał świadomość, że wyjazd na własną rozprawę nie jest podróżą służbową. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy i obciążył oskarżonego kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi przestępstwo oszustwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że oskarżony, jako oficer z doświadczeniem, miał świadomość, iż podróż na własną rozprawę nie jest podróżą służbową i nie uprawnia do korzystania z pojazdu służbowego. Wprowadzenie przełożonego w błąd co do celu podróży, aby uzyskać zgodę na wyjazd pojazdem służbowym, wypełnia znamiona oszustwa, ponieważ doprowadziło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Oskarżyciel publiczny

Strony

NazwaTypRola
kmdr. R. S.osoba_fizycznaoskarżony
Komendant [...]innepokrzywdzony
kmdr. por. M. C.osoba_fizycznaświadkiem wprowadzony w błąd
Naczelna Prokuratura Wojskowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 295 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 60 § 6 pkt 4

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Sąd pierwszej instancji dokonał oceny dowodów zgodnie z regułami wskazanymi w tym przepisie.

k.k. art. 115 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 1 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 17 § 1 pkt 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji. Istnienie zamiaru popełnienia przestępstwa oszustwa u oskarżonego. Czyn oskarżonego nie miał znikomego stopnia społecznej szkodliwości.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (brak zamiaru bezpośredniego popełnienia czynu zabronionego). Błąd w ustaleniach faktycznych co do stopnia społecznej szkodliwości czynu zabronionego (uznanie, że nie jest znikomy).

Godne uwagi sformułowania

Naturalnym prawem obrony jest taka interpretacja materiału dowodowego, której efekt jest korzystny dla oskarżonego. Nie oznacza to jednak, by ocena dokonana przez sąd orzekający była oceną dowolną, a tym samym wadliwą. Sąd pierwszej instancji w obszernych motywach zaskarżonego wyroku wskazał dlaczego wyjazd oskarżonego kmdr. S. na rozprawę do Wojskowego Sądu Okręgowego w P. we własnej sprawie karnej, w świetle obowiązujących przepisów, nie mógł być podróżą służbową na koszt wojska i nie przysługiwał mu w celu jej odbycia środek transportu pozostający w dyspozycji wojska. Bez wprowadzenia w błąd kmdr. por. M. C., któremu oskarżony oświadczył, że z polecenia dowódcy […] w sprawach służbowych jedzie do sądu do P., nie otrzymałby zgody na wyjazd pojazdem służbowym.

Skład orzekający

Jerzy Steckiewicz

przewodniczący

Edward Matwijów

sprawozdawca

Jan Bogdan Rychlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście wykorzystania zasobów służbowych do celów prywatnych, zwłaszcza w strukturach wojskowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oficera wojskowego i procedur obowiązujących w wojsku. Może być stosowane analogicznie do innych służb mundurowych lub sytuacji, gdzie dochodzi do nadużycia zaufania i zasobów służbowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak nawet drobne nadużycia mogą być traktowane jako przestępstwo oszustwa, a także podkreśla znaczenie przestrzegania procedur, nawet w wojsku. Jest to przykład ilustrujący, że 'małe' wykroczenia mogą mieć poważne konsekwencje prawne.

Czy podróż na własną rozprawę służbowym autem to oszustwo? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: WA 19/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Steckiewicz (przewodniczący)
‎
SSN Edward Matwijów (sprawozdawca)
‎
SSN Jan Bogdan Rychlicki
Protokolant : Marcin Szlaga
przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Jana Żaka
w sprawie kmdr. R. S. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r., apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 stycznia 2014 r.,
1. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
2. kosztami sądowymi postępowania apelacyjnego obciąża
oskarżonego.
UZASADNIENIE
Wojskowy Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r., uznał kmdr. R. S. za winnego tego, że:
„ w okresie od dnia 17 grudnia 2012 r. do dnia 20 grudnia 2012 r. w G., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził Komendanta […] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.745,98 zł z tytułu odbytej w dniu 20 grudnia 2012 r. podróży pojazdem służbowym marki Opel Vectra z G. do P. i z powrotem, w ten sposób, że wprowadził w błąd kmdr. por. M. C. – pełniącego obowiązki Szefa […] poprzez wskazanie, iż na polecenie Dowódcy Marynarki Wojennej ma udać się do Sądu Okręgowego w P. w celach służbowych, co skutkowało złożeniem w dniu 17 grudnia 2012 r. zapotrzebowania do Oddziału Zabezpieczenia […] na przydzielenie pojazdu służbowego celem odbycia w dniu 20 grudnia 2012 r. podróży służbowej do Sądu Okręgowego w P., gdy w rzeczywistości R. S. wezwany był do osobistego stawiennictwa w charakterze oskarżonego na rozprawie toczącej się przed Wojskowym Sądem Okręgowym w P. w sprawie o sygnaturze akt So …/12, czym działał na szkodę Komendanta […],
tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 286 § 1 k.k.”
i za to na podstawie art. 286 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 295 § 1 k.k. i art. 60 § 6 pkt 4 k.k., art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt 2 k.k., skazał go na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres roku próby.
Na podstawie art. 71 § 1 k.k. orzekł grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych po 30 zł każda.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zarzucając:
1.
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść przez ustalenie, że kmdr R. S. wyczerpał swoim zachowaniem ustawowe znamiona przestępstwa określonego w art. 286 § 1 k.k., podczas gdy w jego działaniu brak było zamiaru bezpośredniego popełnienia czynu zabronionego, to jest celu w postaci osiągnięcia korzyści majątkowej,
2.
błąd w ustaleniach faktycznych co do stopnia społecznej szkodliwości czynu zabronionego, przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść przez uznanie, iż nie jest on znikomy, a zatem stanowi przestępstwo.
Na tej podstawie obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od przypisanego mu czynu, ewentualnie umorzenie postępowania na podstawie art. 1 § 2 k.k. w trybie art. 17 § 1 pkt 3 k.k., bądź też o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w P.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Apelacja nie jest zasadna.
Podnoszone w apelacji zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych n
ie
zasługują na uwzględnienie.
Analiza materiału dowodowego sprawy w kontekście uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi bowiem do jednoznacznego wniosku, iż sąd orzekający w toku przewodu sądowego prawidłowo zgromadził i ujawnił materiał dowodowy sprawy, dokonał jego wszechstronnej oceny uwzględniającej wskazania wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego i w następstwie tak dokonanej oceny ustalił stan faktyczny nie zawierający błędów.
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia w zakresie oceny zgromadzonych dowodów i poczynionych w ich następstwie ustaleń, sąd odwoławczy nie znalazł podstaw, by ocenę tę kwestionować. Zarzuty apelacji w tym przedmiocie sprowadzają się wyłącznie do polemiki z prawidłowymi i właściwie umotywowanymi ustaleniami sądu, a jako takie nie mogły być skuteczne. Naturalnym prawem obrony jest taka interpretacja materiału dowodowego, której efekt jest korzystny dla oskarżonego. Nie oznacza to jednak, by ocena dokonana przez sąd orzekający była oceną dowolną, a tym samym wadliwą. Wręcz przeciwnie, stwierdzić bowiem należy, iż ocena sądu pierwszej instancji zaprezentowana w pisemnych motywach wyroku w pełni korzysta z ochrony przewidzianej w art. 7 k.p.k., ponieważ w oparciu o reguły wskazane w tym przepisie, została dokonana.
Sąd pierwszej instancji w obszernych motywach zaskarżonego wyroku wskazał dlaczego wyjazd oskarżonego kmdr. S. na rozprawę do Wojskowego Sądu Okręgowego w P. we własnej sprawie karnej, w świetle obowiązujących przepisów, nie mógł być podróżą służbową na koszt wojska i nie przysługiwał mu w celu jej odbycia środek transportu pozostający w dyspozycji wojska.
Jako oficer o wieloletnim stażu służby wojskowej wielokrotnie korzystał z wojskowych środków transportu w celu odbycia podróży służbowej i znana mu była procedura ubiegania się o środek transportu w takim celu.
W świetle całokształtu okoliczności sprawy nie budzi wątpliwości fakt, że wbrew odmiennym twierdzeniom autora apelacji, oskarżony kmdr. S. zamiarem bezpośrednim obejmował zarówno cel swojego działania jak i sam sposób działania zmierzający do tego celu.
Bez wprowadzenia w błąd kmdr. por. M. C., któremu oskarżony oświadczył, że z polecenia dowódcy […] w sprawach służbowych jedzie do sądu do P., nie otrzymałby zgody na wyjazd pojazdem służbowym.
Oskarżony miał zatem świadomość, że przekazując tego rodzaju okoliczności działał w zamiarze dokonania oszustwa, bowiem doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci korzystania z samochodu służbowego dla celów prywatnych, który mu nie przysługiwał.
W świetle prawidłowych zatem ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd pierwszej instancji co do znamion czynu z art. 286 § 1 k.k., wina oskarżonego w kierunku popełnienia tego przestępstwa nie budzi wątpliwości i w tej sytuacji nie może być mowy o jego uniewinnieniu.
Wymierzając oskarżonemu karę ograniczenia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania z jednoczesnym obostrzeniem jej grzywną w rozmiarze dolnych granic ustawowego zagrożenia, sąd
meriti
uwzględnił we właściwym stopniu wszystkie okoliczności, które należało zgodnie z treścią art. 115 § 2 k.k., uwzględnić przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu.
Naprawiona przez kmdr. R. S. szkoda jako istotna okoliczność łagodząca, nie uszła uwadze Sądu przy wymiarze kary. Łącznie z pozostałymi okolicznośc
i
ami, o których mowa w zaskarżonym wyroku, nie pozwalała jednak na uznanie czynu oskarżonego o znikomym stopniu społecznej szkodliwości.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI