WA 13/15

Sąd Najwyższy2015-10-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemuWysokanajwyższy
zamówienia publicznekorupcjafunkcjonariusz publicznyujawnienie informacjinaruszenie obowiązkówSąd Najwyższyprawo karneprzetargi

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego, uznając oskarżonego winnym zarzucanych mu czynów związanych z ujawnieniem informacji poufnych w postępowaniach przetargowych.

Sąd Najwyższy rozpoznał apelacje obrońcy i prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego, który skazał ppłk. rez. K.O. za ujawnienie informacji poufnych w postępowaniach o zamówienia publiczne, działając na szkodę interesu publicznego i na rzecz firm E. i A. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, oddalając zarzuty dotyczące przedawnienia czynów i zasadności zwolnienia oskarżonego z kosztów sądowych, a także potwierdzając prawidłowość ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy w Izbie Wojskowej rozpoznał apelacje wniesione od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 kwietnia 2015 r., który skazał ppłk. rez. K.O. za popełnienie przestępstw z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k. oraz art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k. i art. 305 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Oskarżony został uznany winnym ujawnienia informacji poufnych dotyczących przetargów publicznych, co naraziło interes publiczny i przyniosło korzyści firmom E. i A. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, obciążając oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego. Analiza apelacji prokuratora wykazała, że zarzut przedawnienia czynów ciągłych jest niezasadny, gdyż czyn ciągły stanowi jedno przestępstwo z jednym terminem przedawnienia. Zarzut dotyczący zwolnienia z kosztów sądowych również uznano za nietrafny, wskazując na trudną sytuację majątkową oskarżonego jako podstawę decyzji sądu pierwszej instancji. Analiza apelacji obrońcy potwierdziła brak bezpośrednich dowodów winy, jednakże istnienie dowodów pośrednich, takich jak zapisy w komunikatorze 'gadu-gadu' zbieżne z kwotami przetargowymi, uzasadniało ustalenia sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uznał, że ustalenia dowodowe są trafne i nie zostały obalone przez wyjaśnienia oskarżonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Czyn ciągły, traktowany jako jedno przestępstwo, ma jeden termin przedawnienia, który określa się na podstawie przepisu przewidującego surowsze zagrożenie karą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że konstrukcja czynu ciągłego (art. 12 k.k.) i kumulatywnego zbiegu przepisów (art. 11 § 1 k.k.) prowadzi do traktowania całości jako jednego przestępstwa, które podlega jednemu terminowi przedawnienia. Analiza przedawnienia poszczególnych fragmentów czynu byłaby zaprzeczeniem tej konstrukcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Prokurator (w części dotyczącej utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
ppłk. rez. K.O.osoba_fizycznaoskarżony
S. P.osoba_fizycznawspółsprawca (postępowanie umorzone)
Naczelna Prokuratura Wojskowaorgan_państwowyprokurator
E. Zakład Produkcyjno-Usługowy A. M.spółkapodmiot, na rzecz którego działał oskarżony
A. Sp. z o.o.spółkapodmiot, na rzecz którego działał oskarżony
Departament Zaopatrywania Sił Zbrojnych MONinstytucjapokrzywdzony
Rejonowa Baza Materiałowa w W.instytucjapokrzywdzony

Przepisy (19)

Główne

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 266 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 305 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

u.z.p. art. 27 § pkt 1

Ustawa o zamówieniach publicznych

u.z.p. art. 2 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o zamówieniach publicznych

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 633

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 1

Kodeks karny

Traktowanie czynu ciągłego jako jednego przestępstwa.

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

Zasada wymierzania kary w przypadku kumulatywnej kwalifikacji na podstawie przepisu z surowszym zagrożeniem.

k.k. art. 101 § § 1

Kodeks karny

Określenie terminu przedawnienia karalności czynu.

k.k. art. 115 § § 1

Kodeks karny

Definicja czynu zabronionego.

u.z.p. art. 101 § pkt 4

Ustawa o zamówieniach publicznych

u.z.p. art. 102

Ustawa o zamówieniach publicznych

k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1-2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja Sądu Najwyższego dotycząca jednego terminu przedawnienia dla czynu ciągłego. Potwierdzenie trafności ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji opartych na dowodach pośrednich. Uznanie trudnej sytuacji majątkowej oskarżonego jako podstawy do zwolnienia z kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Zarzut obrońcy o braku dowodów winy. Zarzut prokuratora dotyczący przedawnienia poszczególnych zachowań wchodzących w skład czynu ciągłego. Zarzut prokuratora dotyczący braku wskazania przesłanek zwolnienia z kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

Czyn ciągły stanowi jedno przestępstwo, które ma jeden termin przedawnienia. Nie ma normatywnej podstawy do ustalania terminów przedawnienia dla poszczególnych fragmentów tego czynu. Ustalenia dowodowe dokonane przez Sąd pierwszej instancji są trafne. Trudno bowiem uznać aby zapisy w aplikacji „gadu-gadu” istniejącej w prywatnym komputerze oskarżonego mogła sporządzić inna osoba w celu spreparowania przeciwko oskarżonemu fałszywego dowodu.

Skład orzekający

Wiesław Błuś

przewodniczący

Marek Pietruszyński

sprawozdawca

Jerzy Steckiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czynu ciągłego, kumulatywnego zbiegu przepisów i przedawnienia w prawie karnym; zasady oceny dowodów pośrednich w sprawach o zamówienia publiczne; stosowanie przepisów o kosztach sądowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z zamówieniami publicznymi w wojsku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy korupcji w zamówieniach publicznych, co jest tematem zawsze aktualnym i budzącym zainteresowanie. Wyjaśnienie kwestii przedawnienia czynu ciągłego jest istotne dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy: Jak przedawnienie czynu ciągłego ratuje przed karą? Kluczowa interpretacja w sprawie przetargów wojskowych.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt WA 13/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Błuś (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Steckiewicz
Protokolant Anna Krawiec
przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płka Anny Czapigo
w sprawie ppłk. rez. K.O. oskarżonego z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 266 § 2 k.k. i innych, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. apelacji, wniesionych przez obrońcę oskarżonego, prokuratora na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 kwietnia 2015 r.,
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, a kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciąża oskarżonego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt: So …/12 ppłk rez. K. O. został uznany za winnego tego, że 1) w bliżej nieustalonym dniu, w okresie od 15 maja 2003 r. do 26 maja 2003 r. w W., będąc funkcjonariuszem publicznym z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej, zajmując stanowisko starszego specjalisty Oddziału Bazy Szkoleniowej Dowództwa [...] w W., będąc na podstawie pkt 10 zakresu obowiązków służbowych zobowiązanym do udziału w realizacji budżetu Dowódcy [...], zgodnie z obowiązującą ustawą o zamówieniach publicznych, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez
firmę E. Zakład Produkcyjno-Usługowy A. M. z siedzibą w W. i na szkodę interesu  publicznego, będąc na podstawie art. 27 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 664, ze zm.) zobowiązanym do nieujawniania informacji, których ujawnienie naruszałoby ważne interesy  handlowe stron, ujawnił takie informacje osobie nieuprawnionej, narażając na szkodę prawnie chroniony interes w ten sposób, że uczestnicząc w prowadzonym przez Departament Zaopatrywania Sił Zbrojnych MON postępowaniu o udzielenie zamówienia z wolnej ręki nr […] na dostawę 10 kompletów specjalistycznych zasilaczy sieciowych typu WZS-93A, nie dopełnił swoich obowiązków, ujawniając Dyrektorowi Firmy E. Zakład Produkcyjno-Usługowy A. M. informację, którą uzyskał w związku z
wykonywaniem czynności służbowych, przez przekazanie mu informacji o zawartej w „Planie rzeczowo-finansowym realizacji wydatków budżetowych pionu szkolenia Dowództwa [...] w 2003 r.” kwocie pieniędzy przeznaczonej na dostawę 1 kompletu specjalistycznego zasilacza sieciowego typu WZS-93A, tj. 2312 zł, w następstwie czego w ofercie złożonej przez tę firmę w dniu 26 maja 2003 r. wykorzystano tę informację, podając cenę dostawy 10 kompletów zasilacza, tj. 23117,70 zł, przez co działał na szkodę Departamentu Zaopatrywania Sił Zbrojnych MON, na rzecz którego wspomniane postępowanie było dokonywane, tj. za winnego popełnienia przestępstwa
określonego w art. 231§2 k.k. w zb. z art. 266§2 k.k., 2) w okresie od dnia 30 lipca 2003 r. do dnia 18 sierpnia 2003 r. w W., będąc funkcjonariuszem publicznym z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej, zajmując stanowisko starszego specjalisty Oddziału Bazy Szkoleniowej Dowództwa [...] w W., będąc na podstawie pkt 10 zakresu obowiązków służbowych  zobowiązanym do udziału w realizacji budżetu Dowódcy [...], zgodnie z obowiązującą ustawą o zamówieniach publicznych, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez firmę A.   Sp. z o.o. w S. i na szkodę interesu publicznego, będąc  na podstawie art. 27 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych ( tekst jedn. Dz. Z 2002 r. Nr 72, poz. 664, ze zm.) zobowiązanym do nieujawniania informacji, których ujawnienie naruszałoby zasady uczciwej konkurencji, nie dopełnił swoich obowiązków, wchodząc w porozumienie z Dyrektorem firmy S. P., któremu ujawnił jako osobie nieuprawnionej informacje, które uzyskał w związku z wykonywaniem czynności służbowych, narażając na szkodę
prawnie chroniony interes w ten sposób, że  w bliżej nieustalonym dniu  w okresie od 30 lipca 2003 r. do 4 sierpnia 2003 r. uczestnicząc w prowadzonym przez   Rejonową Bazę Materiałową w W. postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego nr 3/2003/KO i Szkol. na realizację remontów głównych i obsługi technicznej urządzeń stanowiących wyposażenie szkoleniowych obiektów terenowych, przekazał S. P. informację o zawartych w „Planie rzeczowo-finansowym realizacji wydatków budżetowych pionu szkolenia Dowództwa [...] w 2003 r.” kwotach pieniędzy przeznaczonych na przeglądy i obsługi roczne wraz z naprawą urządzeń szkolno-treningowych stanowiących wyposażenie niżej wymienionych obiektów: B.– kwocie 123.500 zł, P. – kwocie 123.500 zł, B. S. w kwocie 100.000 zł, B.– kwocie 151.060 zł, S.- kwocie 186.000 zł, w następstwie czego w ofercie złożonej w dniu 4 sierpnia 2003 r. przez firmę A. Sp. z o.o. w S., naruszając zasady uczciwej konkurencji, wykorzystano te informacje, podając ceny wykonania usług w wyżej wymienionych obiektach odpowiednio: 123.499,64 zł, 123.499, 52 zł, 99.999,22 zł, 151.057,76 zł i 185.997,39 zł; w bliżej nieustalonym dniu w okresie od 12 sierpnia 2003 r. do 18 sierpnia 2003 r., uczestnicząc w prowadzonym przez   Rejonową Bazę Materiałową w W. postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu  nieograniczonego nr 4/2003/KO i Szkol. na przegląd, obsługę roczną i naprawę urządzeń i pomocy szkoleniowych, nie dopełnił swoich obowiązków w ten sposób, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez firmę A. Sp. z o.o. w S., przekazał S. P. informację o zawartych w „Planie rzeczowo-finansowym realizacji wydatków budżetowych pionu szkolenia Dowództwa [...] w 2003 r.” kwotach pieniędzy przeznaczonych na realizację zadań dotyczących: remontu głównego podzespołów 24 kompletów urządzeń do bezprzewodowego sterowania środkami pozoracji pola walki WSB-03 – kwocie 306.210 zł, przeglądu, obsługi rocznej i naprawy podzespołów 3 kompletów urządzeń treningowych do szkolenia plutonu operatorów ppk Malutka typu „ MAGURA-1 P”  – kwocie 17.938 zł, przeglądu, obsługi rocznej i naprawy podzespołów 16 kompletów urządzeń treningowych do szkolenia plutonu operatorów  ppk Malutka typu „ MAGURA -1” – kwocie 24.938 zł, przeglądu, obsługi rocznej i naprawy podzespołów 3 kompletów urządzeń treningowych do szkolenia plutonu operatorów ppk Malutka typu „ MAGURA -2” – kwocie 6.144 zł, przeglądu, obsługi rocznej i naprawy podzespołów 22 kompletów urządzeń treningowych do szkolenia plutonu operatorów ppk Fagot typu „MAGURA – 3” – kwocie 33.792 zł, przeglądu, obsługi rocznej i naprawy podzespołów 4 kompletów trenażerów do nauki jazdy czołgiem T-72 typu „ JAGUAR” – kwocie 20.000 zł, w następstwie czego w ofercie złożonej w dniu 18 sierpnia 2003 r. przez Firmę A. Sp. z o.o. w S., naruszając zasady uczciwej konkurencji, wykorzystano te informacje, podając ceny wykonania usługi w wyżej wymienionych zadaniach  odpowiednio: 306.209,95 zł, 17.938,03 zł, 24,938,17 zł, 6143,97 zł, 33.791,83 zł i 20.000 zł, przez co działał na szkodę   Rejonowej Bazy Materiałowej w W., na rzecz której przetarg był prowadzony,
tj. za winnego popełnienia przestępstwa z art.231§2 k.k. w zb. z art. 266§2 k.k. w zb. z art. 305§1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Za popełnienie tych czynów oskarżony został skazany na kary roku pozbawienia wolności i kary 100 stawek dziennych grzywny z ustaleniem  wysokości jednej stawki na 50 zł. Jako karę łączną wymierzono karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 150 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na 50 zł  i wykonanie tej kary łącznej  pozbawienia  wolności warunkowo zawieszono na okres próby 2 lat. Na mocy tego wyroku oskarżony na podstawie art. 624§1 k.p.k. oraz art. 633 k.p.k.  został zwolniony w ½ od ponoszenia na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, za  wyjątkiem  opłaty w kwocie 1800 zł. Tym samym wyrokiem umorzone zostało postępowanie karne prowadzone wobec S. P. o czyn określony w art. 305§1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. z uwagi na przedawnienie jego karalności, a kosztami procesu w ½ obciążony został Skarb Państwa.
Od tego wyroku apelację na korzyść oskarżonego złożył jego obrońca, a na jego niekorzyść prokurator.
Obrońca oskarżonego w swojej apelacji zarzucił obrazę przepisów postępowania karnego, która miała wpływ na treść orzeczenia, zwłaszcza art. 2§1 pkt 1 k.p.k., art. 5§2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 424§1-2 k.p.k., która polegała na zupełnie dowolnym przypisaniu oskarżonemu winy w oparciu o zasady doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz logiki, podczas gdy                                w postępowaniu nie zgromadzono  jakiegokolwiek dowodu bezpośredniego, czy też pośredniego świadczącego o sprawstwie oskarżonego, tym samym nie zastosowaniu przez sąd, mimo takiej powinności, zasady określonej w art. 5§2 k.p.k., mimo istnienia niedających się usunąć wątpliwości (w zakresie udowodnienia winy), również na  nieuzasadnieniu  przyjętej przez sąd hipotezy, jak też nieomówieniu w motywach wyroku zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza odciążającego, a jedynie poprzestaniu na  sumarycznym jego  wymienieniu, co uniemożliwiało kontrolę instancyjną wyroku. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconych  mu czynów lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Prokurator zaskarżył wyrok w części dotyczącej ppłk. rez. K.O. i zarzucił mu obrazę przepisów prawa materialnego art. 101§1 pkt 4 k.k. i art. 102 k.k. polegającą na skazaniu oskarżonego za popełnienie dwóch czynów – z art. 266§2 k.k., pozostającego  w kumulatywnym zbiegu z art. 231§2 k.k., z art. 266§2 k.k. w zb. z art. 305§1 k.k. pozostającego w kumulatywnym zbiegu z art. 231§2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., w sytuacji gdy stosownie do wskazanych  uregulowań Kodeksu karnego, czyny te uległy przedawnieniu w dacie orzekania, co powinno skutkować wyeliminowaniem ich przez Sąd z kwalifikacji zachowań przypisanych oskarżonemu i skazaniem go wyłącznie z art. 231§1 k.k. w zakresie czynu pierwszego i art. 231§2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zakresie czynu drugiego. Nadto skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wyroku, a to art. 624§1 k.p.k., przez nie wskazanie przesłanek, którymi kierował się Sąd  orzekając o zwolnieniu oskarżonego z kosztów postępowania. W konkluzji prokurator wniósł o: 1) zmianę wyroku przeze zakwalifikowanie zachowań oskarżonego z pkt I aktu oskarżenia – jako wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 231§2 k.k., z pkt 2 aktu oskarżenia – jako wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 231§2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., 2) uchylenie wyroku w części dotyczącej orzeczenia o kosztach i przekazanie sprawy w tym zakresie  do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Analizę prawną wniesionych środków odwoławczych rozpoczęto od zbadania zasadności zarzutów podniesionych w apelacji prokuratora. Rozważania odnoszące się do podstawowego zarzutu apelacji prokuratora należało zapoczątkować stwierdzeniem,  że zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej jest wprawdzie czynem zabronionym ( art. 115§1 k.k.), ale w art. 12 k.k., przyjęto konstrukcję pozwalająca na powiązanie ze sobą w trakcie prawnokarnej oceny dwóch lub więcej odrębnych zachowań i uczynienie z nich jednej podstawy kwalifikacji  prawnej, traktowanej identycznie jako pojedyncze zachowanie sprawcy. Zastosowanie przepisu art. 12 k.k. prowadzi do przyjęcia tożsamości czynu w rozumieniu art. 11§1 k.k. jako podstawy kwalifikacji prawnej w sytuacji wielości zachowań ( por. P. Kardas  (w:) A. Zoll ( red), Kodeks karny, Część ogólna, komentarz, t. I, s. 197-198). Oznacza to, że z woli ustawodawcy poszczególne zachowania stanowiące czyn ciągły mogą wypełniać znamiona  różnych typów przestępstw określonych w k.k., ale nie mogą być od strony prawnej traktowane  jako odrębne czyny. Tracą one swój jednostkowy charakter, tworząc łącznie jeden czyn zabroniony, jedno przestępstwo ciągłe (por. wyrok SN z dnia 27 maja 2015 r., sygn. III KK 127/15).  W takiej sytuacji, ocena prawna tego czynu dokonywana jest w ramach kumulatywnej  kwalifikacji. Takie zdefiniowanie  przestępstwa ciągłego jako jednego czynu zabronionego, ma znaczenie dla oceny kwestii przedawnienia jego karalności. Zastosowanie kumulatywnej kwalifikacji oznacza, że dla określenia terminu przedawnienia karalności takiego czynu konieczne jest, z uwagi na treść art. 101§1 k.k., ustalenie czy czyn stanowi występek czy  też zbrodnię, a w przypadku ustalenia, że stanowi występek, określenie jaką  karą pozbawienia wolności jest on zagrożony. Określenie tego zagrożenia, w przypadku rzeczywistego zbiegu przepisów ustawy, musi nastąpić z uwzględnieniem treści  art. 11§3 k.k. Skoro w art. 12 k.k. przyjęto konstrukcję jednego czynu, to ten czyn może mieć tylko jeden termin przedawnienia. Poszczególne zachowania opisane czynie
ciągłym, co do którego przyjęto kumulatywną kwalifikację, nawet gdy mogą być „ naturalnie” wyodrębnione oraz gdy wypełniają w całości znamiona poszczególnych czynów zabronionych, nie mogą być analizowane w kontekście terminów przedawnienia w oderwaniu od treści art. 11§3 k.k.(określającego zasadę wymierzania kary w przypadku kumulatywnej kwalifikacji na podstawie przepisu, który określa typ czynu zabronionego związanego z surowszym ustawowym zagrożeniem) i art. 101§1 k.k., gdyż stanowiłoby to zaprzeczenie konstrukcji przyjętej w art. 12 k.k. Skoro w Kodeksie karnym jeden czyn zabroniony stanowi jedno przestępstwo, które ma jeden termin przedawnienia, to nie ma normatywnej podstawy do ustalania terminów przedawnienia dla  poszczególnych fragmentów tego czynu. Istotą przedawnienia jest to, że następuje zerwanie powiązanie między przestępstwem a karą, co  w sytuacji wystąpienia przedawnienia oznacza niedopuszczalność wymierzenia jakiejkolwiek kary. (K. Marszał: Przedawnienia w prawie karnym, Warszawa 1972, s. 92).W sposób analogiczny należy traktować
sytuację, gdy chodzi o przyjęcie konstrukcji kumulatywnego zbiegu przepisów ustawy, która oparta jest na istnieniu  jednego przestępstwa ( art. 11§1 k.k. ). Z tego względu, odwołując się do zapisu w art. 11§1 k.k. należało przyjąć tożsamy sposób określenia  terminu przedawnienia karalności przestępstwa, opisanego kumulatywną kwalifikacją  prawną. Konsekwencją tej kwalifikacji jest ustalenie, że w przypadku zbiegu przepisów ustawy sprawca popełnienia szczególne jedno przestępstwo, które podlega  jednej  wspólnej ocenie, wynikającej  z krzyżowania się norm (por. W . Wolter. Kumulatywny zbieg przepisów ustawy, Warszawa 1960, s. 48-49).  Nie ma zatem podstaw prawnych  do przyjęcia poglądu prokuratora, aby kwestię przedawnienia odnosić do poszczególnych fragmentów czynu ciągłego, a w konsekwencji, po pierwsze eliminować z jego opisu te elementy, które stanowią znamiona opisane w przepisie typizującym przestępstwo, a po drugie kwalifikację prawną  określającą to zachowanie, którego karalność uległaby krótszemu przedawnieniu niż czyn ciągły. Eliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu ciągłego kwalifikacji prawnej określającej typ przestępstwa, którego znamiona, obok innych przepisów, wypełniło zachowanie sprawcy czynu ciągłego oznaczałoby odejście od traktowania czynu ciągłego jako jednego przestępstwa i przyjęcie konstrukcji „przedawnienia kwalifikacji prawnej”, a nie przestępstwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2010 r., sygn. V KK 235/09).  Uwzględniając tę argumentację Sąd Najwyższy nie podzielił  tego zarzutu apelacji prokuratora.
Odnośnie do drugiego zarzutu apelacji prokuratora należało podnieść, że Sąd pierwszej instancji ustalił, na podstawie  przepisu art. 633 k.p.k., przewidującego możliwość podzielenia kosztów procesu według zasady słuszności,  w sytuacji prowadzenia procesu  złożonego podmiotowo,  że  na oskarżonego przypada ½ kosztów sądowych. Od wyłożenia tych kosztów oskarżony został zwolniony, a jako podstawę wskazano treść art. 624§1 k.p.k. Analizując treść tego przepisu, w konfrontacji z okolicznościami   sprawy, należało dojść do przekonania, że podejmując takie  rozstrzygnięcie Sąd nie kierował się, przewidzianą w tym przepisie, możliwością zwolnienia strony od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa  kosztów sądowych” gdy przemawiają za tym względy słuszności”, gdyż odnosi się ona  do sytuacji niezwiązanych ze złą sytuacją materialną strony, a więc do  okoliczności dotyczących  toku postępowania, których nie można uwzględnić przy ustalaniu obowiązku ponoszenia  kosztów postępowania, np. niezawinionej przez stronę konieczności prowadzenia postępowania odwoławczego i korektury wyroku sądu pierwszej instancji wskutek omyłki sądowej (por. J. Bratoszewski (w:) Bratoszewski i inni, Kodeks postepowania karnego, Komentarz,  t. II, s. 880). Takich okoliczności w tej sprawie nie ustalono. Z okoliczności sprawy  nie wynika też aby  sytuacja osobista oskarżonego była
uzasadnieniem dla tego rozstrzygnięcia Sądu. Zatem należało uznać, że przesłanką orzeczenia Sądu w przedmiocie zwolnienia oskarżonego od ponoszenia  kosztów sądowych   była bez wątpienia jego  trudna sytuacja majątkowa, wynikająca również z konieczności uiszczenia  orzeczonej grzywny. Z tego też powodu należało uznać za nietrafny drugi zarzut apelacji prokuratora.
Przechodząc do oceny apelacji obrońcy oskarżonego podnieść należało, że apelacja oparta  została  na założeniu, iż w sprawie nie ustalono żadnego bezpośredniego, jak też pośredniego dowodu potwierdzającego zachowania oskarżonego opisane w akcie oskarżenia, a uznanie winy oskarżonego dokonane zostało  wyłącznie na podstawie  poszlak wynikających  z niekwestionowanych faktów, a to takich, że oskarżony miał wiedzę o organizowanych przetargach, znał S.P.  i A.  M. i utrzymywał z nimi kontakty. Skarżący podniósł również, że nieodparta została wersja oskarżonego w kwestii okoliczności pojawienia się określonych zapisów w aplikacji „gadu-gadu” na prywatnym komputerze użytkowanym przez oskarżonego. Analizując postawiony zarzut należało, zdaniem Sądu Najwyższego, przyznać rację skarżącemu o braku w tej sprawie bezpośredniego dowodu popełnienia przez oskarżonego zarzuconych mu czynów. Myli się jednak obrońca oskarżonego twierdząc, że również nie ma w tej sprawie dowodów pośrednich wskazujących na fakt popełnienia tych czynów przez oskarżonego. Tymi  dowodami są ujawnione w panelach użytkowników oznaczonych” S. P.”  i „ A. M.”  tzw. aplikacji  „ gadu-gadu” zainstalowanej na prywatnym  komputerze  użytkowanego przez oskarżonego, zapisy dotyczące kwot pieniężnych przeznaczonych przez pion szkolenia Dowództwa [...] w „Planie rzeczowo-finansowym realizacji wydatków budżetowych pionu szkolenia Dowództwa [...] w 2003 r.” na przeprowadzenie przetargów w zakresie  dostawy sprzętu  specjalistycznego i dokonania przeglądów i obsługi rocznej sprzętu szkoleniowego. Te informacje, jak to przyjął Sąd pierwszej instancji, nie zostały wysłane do adresatów - podmiotów ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego na wskazane zadania - za pomocą sms wysyłanych przy wykorzystaniu komunikatora internetowego „gadu-gadu” , ale zostały im przekazane w inny sposób, przed dniem złożenia przez te podmioty ofert w ramach organizowanych przetargów. Fakt ten został wywiedziony przez Sąd pierwszej instancji ze zbieżności  kwot zapisanych w aplikacji  gadu-gadu z kwotami podanymi przez  oferentów ( ujawnione różnice dotyczyły kilku złotych lub  kilkudziesięciu groszy). Jednocześnie Sąd pierwszej instancji, powołując się na określony w  ustawie o zamówieniach publicznych sposób ustanowienia przez zamawiającego wysokości wadium, zakwestionował  możliwość  samodzielnego określenia przez oferentów, w sposób  przez nich podany, wysokości cen usług zamieszczonych w ofertach, tak dalece zbieżnych z kwotami wskazanymi w przedstawionym planie rocznym.  Ustalenia dowodowe dokonane przez Sąd pierwszej instancji są  trafne. Nie zostały one odparte wyjaśnieniami oskarżonego, w których
wskazano na inną możliwość  pojawienia się tych zapisów na dysku jego komputera, bez jego  udziału. Wyjaśnienia te, wbrew twierdzeniu skarżącego, zostały ocenione przez Sąd pierwszej instancji i trafnie zakwestionowane  w świetle zasad doświadczenia  życiowego i logicznego rozumowania. Trudno bowiem uznać aby  zapisy w aplikacji „gadu-gadu” istniejącej w  prywatnym komputerze oskarżonego mogła sporządzić  inna osoba w celu spreparowania przeciwko  oskarżonemu  fałszywego dowodu,  lub też aby te szczegółowe  zapisy dotyczące kwot pieniężnych określonych  w planie  wydatków budżetowych Dowództwa  [...],  znanych   tylko  określonym osobom pełniącym służbę w tej instytucji, mogły zostać  sporządzone w sposób niezamierzony, przypadkowy np. przez któregoś z domowników. Powiązanie treści tych zapisów z  faktem  posiadania przez oskarżonego wiedzy na temat kwot pieniężnych, które wojsko zamierzało przeznaczyć na przetargi w 2003 r., jego dobrymi stosunkami  towarzyskimi z  A.
M. i S. P., przy trafnym zakwestionowaniu, wskazanego przez oferentów sposobu określenia wysokości cen usług, słusznie doprowadziło Sąd pierwszej instancji  do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności karnej za popełnienie zarzuconych mu  czynów zabronionych. Argumentacja faktyczno-prawna towarzysząca temu przypisaniu była pełna i przejrzysta i umożliwiła Sądowi odwoławczemu skontrolowanie
przesłanek, na których oparte zostało rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI