W 7/91
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpatrzył wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni art. 8 ustawy z dnia 28 czerwca 1991 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Kluczowe wątpliwości dotyczyły znaczenia zwrotu „stale zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 5 lat”, w kontekście pojęć „miejsce zamieszkania” z Kodeksu cywilnego oraz „miejsce pobytu stałego” z ustawy o ewidencji ludności. Analizując prace legislacyjne, Trybunał stwierdził, że wolą Sejmu było ustanowienie wymogu stałego zamieszkiwania jako przesłanki biernego prawa wyborczego, mającego na celu zapewnienie więzi kandydata z krajem. Trybunał odwołał się do cywilnoprawnej definicji miejsca zamieszkania, która wymaga kumulatywnie przebywania w danej miejscowości (element obiektywny) oraz zamiaru stałego pobytu (element subiektywny). Podobnie, definicja miejsca pobytu stałego w prawie administracyjnym również opiera się na tych dwóch elementach. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny ustalił, że „stałe zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 5 lat” oznacza przebywanie z zamiarem stałego pobytu w jakiejkolwiek miejscowości położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w tym czasie. Podkreślono, że jest to kwestia faktyczna, zależna od okoliczności danego przypadku, a nie od formalnego zameldowania czy ścisłego powiązania z jedną miejscowością.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia pojęcia „stałego zamieszkiwania” na potrzeby prawa wyborczego, relacja między prawem wyborczym a prawem cywilnym i administracyjnym.
Dotyczy konkretnego przepisu Ordynacji wyborczej i jego interpretacji w kontekście biernego prawa wyborczego. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym charakterze lub w okresach przedwyborczych.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować zwrot „stale zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 5 lat” zawarty w art. 8 Ordynacji wyborczej do Sejmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwrot ten oznacza przebywanie z zamiarem stałego pobytu w jakiejkolwiek miejscowości położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w tym czasie.
Uzasadnienie
Trybunał oparł się na woli historycznego ustawodawcy oraz analogii do pojęć „miejsce zamieszkania” z prawa cywilnego i „miejsce pobytu stałego” z prawa administracyjnego, które wymagają kumulatywnie elementu obiektywnego (przebywanie) i subiektywnego (zamiar stałego pobytu). Podkreślono, że jest to kwestia faktyczna.
Czy zwrot „stale zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 5 lat” oznacza „miejsce zamieszkania” w rozumieniu art. 25 kc lub „miejsce pobytu stałego” w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie jest to tożsame z tymi pojęciami, choć wykładnia opiera się na podobnych przesłankach (element obiektywny i subiektywny). Cel jest inny: w prawie wyborczym chodzi o więź z krajem, a nie o ustalenie konkretnej miejscowości pobytu dla skutków cywilnoprawnych czy administracyjnych.
Uzasadnienie
Trybunał wskazał, że choć konstrukcja jest podobna (elementy obiektywny i subiektywny), to cel normatywny jest odmienny. W prawie wyborczym chodzi o wykazanie silnej więzi z Polską jako podstawę biernego prawa wyborczego, a nie o precyzyjne określenie miejscowości zamieszkania dla celów cywilnych czy administracyjnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (6)
Główne
Ordynacja wyborcza art. 8
Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Stałe zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 5 lat oznacza przebywanie z zamiarem stałego pobytu w jakiejkolwiek miejscowości położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w tym czasie. Jest to kwestia faktyczna.
Pomocnicze
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definicja „miejsca zamieszkania” jako miejscowości, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu, stanowi punkt odniesienia dla wykładni przepisu Ordynacji wyborczej.
u.e.l. art. 5 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Definicja „miejsca pobytu stałego” jako zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, stanowi punkt odniesienia dla wykładni przepisu Ordynacji wyborczej.
u.e.l. art. 6 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Definicja „miejsca pobytu stałego” jako zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, stanowi punkt odniesienia dla wykładni przepisu Ordynacji wyborczej.
Konstytucja RP art. 96
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Treść art. 8 Ordynacji wyborczej jest identyczna w istotnym brzmieniu z treścią art. 96 Konstytucji RP.
u.T.K. art. 11a § ust. 2
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Określa tryb rozpoznania sprawy przez Trybunał.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia przepisu art. 8 Ordynacji wyborczej powinna uwzględniać analogię do pojęć „miejsce zamieszkania” z KC i „miejsce pobytu stałego” z ustawy o ewidencji ludności, opierając się na kumulatywności elementu obiektywnego (przebywanie) i subiektywnego (zamiar stałego pobytu). • Wola historycznego ustawodawcy przy tworzeniu Ordynacji wyborczej wskazywała na potrzebę ustanowienia wymogu stałego zamieszkiwania jako przesłanki biernego prawa wyborczego, mającej na celu zapewnienie więzi kandydata z krajem. • Ustalenie stałego zamieszkiwania jest kwestią faktyczną, zależną od okoliczności konkretnego przypadku.
Odrzucone argumenty
Możliwość interpretacji zwrotu „stale zamieszkuje” wyłącznie na podstawie przesłanki obiektywnej (fizyczne przebywanie), bez uwzględnienia elementu subiektywnego (zamiar stałego pobytu).
Godne uwagi sformułowania
stałe zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od 5 lat • miejsce zamieszkania” w rozumieniu art. 25 kc • miejsce pobytu stałego” w rozumieniu art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności • przebywanie z zamiarem stałego pobytu w jakiejkolwiek miejscowości położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej • Stałe zamieszkiwanie jest sprawą faktu i jego ustalenie zależy od okoliczności danego przypadku.
Skład orzekający
Mieczysław Tyczka
przewodniczący
Czesław Bakalarski
członek
Kazimierz Działocha
sprawozdawca
Henryk Groszyk
sprawozdawca
Maria Łabor-Soroka
członek
Remigiusz Orzechowski
członek
Janina Zakrzewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia „stałego zamieszkiwania” na potrzeby prawa wyborczego, relacja między prawem wyborczym a prawem cywilnym i administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu Ordynacji wyborczej i jego interpretacji w kontekście biernego prawa wyborczego. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym charakterze lub w okresach przedwyborczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywatelskiego – prawa do kandydowania – i wyjaśnia kluczowe pojęcie „stałego zamieszkania”, które ma znaczenie nie tylko w prawie wyborczym, ale także w innych dziedzinach prawa. Wyjaśnienie niejednoznaczności prawnej jest zawsze wartościowe.
“Kto może kandydować do Sejmu? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia, co oznacza „stałe zamieszkanie” w Polsce.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.