W 3/92Wykładnia art 27a kpa wykluczenie organow gminy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego dotyczył ustalenia powszechnie obowiązującej wykładni art. 27a Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), w szczególności kwestii wyłączenia organów gminy od załatwiania spraw. Pytano, czy wyłączenie następuje tylko wtedy, gdy wynik sprawy bezpośrednio dotyczy interesów prawnych i obowiązków gminy jako osoby prawa cywilnego, czy także gdy dotyczy interesu faktycznego gminy. Pierwszy Prezes SN opowiadał się za zawężającą interpretacją, argumentując, że szeroka interpretacja mogłaby dezorganizować funkcjonowanie samorządu. Prokurator Generalny oraz Prezes NSA i Szef Urzędu Rady Ministrów poparli to stanowisko. Trybunał Konstytucyjny, analizując podwójną rolę gminy jako podmiotu prawa publicznego i cywilnego, uznał, że ustawodawca wprowadzając art. 27a kpa, miał na uwadze sytuację, w której gmina występuje jako strona stosunków cywilnoprawnych. Trybunał ustalił, że organy gminy podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej, jeżeli przedmiotem tej sprawy jest stosunek cywilnoprawny, którego gmina jest stroną. Wykładnia ta ma zapewnić równość podmiotów w stosunkach cywilnoprawnych i zapobiegać sytuacji, w której strona stosunku cywilnoprawnego posiada jednocześnie władcze kompetencje do jednostronnego rozstrzygania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu wyłączenia organów gminy w postępowaniu administracyjnym, gdy gmina jest stroną stosunku cywilnoprawnego.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy gmina jest stroną stosunku cywilnoprawnego, a nie tylko interesu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy gminy podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy administracyjnej, gdy wynik sprawy będzie bezpośrednio dotyczył interesów prawnych i obowiązków gminy jako osoby prawa cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy gminy podlegają wyłączeniu.
Uzasadnienie
Gmina występuje w podwójnej roli: podmiotu prawa publicznego (wydającego decyzje administracyjne) i podmiotu prawa cywilnego. Wyłączenie organu gminy w sprawach, gdzie gmina jest stroną stosunku cywilnoprawnego, zapewnia równość stron i zgodność z zasadą 'Ne quis iudex in propria causa'.
Czy organy gminy podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy administracyjnej, gdy wynik sprawy będzie dotyczył jedynie interesu faktycznego gminy jako osoby prawa cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy gminy nie podlegają wyłączeniu w takich przypadkach.
Uzasadnienie
Decyzje dotyczące interesu faktycznego gminy (np. podatki lokalne) tworzą wyłącznie stosunki administracyjnoprawne i nie kształtują stosunków cywilnoprawnych, w których gmina jest stroną. Dlatego wyłączenie nie jest wymagane.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina | instytucja | strona stosunku cywilnoprawnego / organ wydający decyzję administracyjną |
| Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | przedstawiający stanowisko |
| Prezes NSA | organ_państwowy | przedstawiający opinię |
| Szef Urzędu Rady Ministrów | organ_państwowy | przedstawiający opinię |
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 27a
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy gminy podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej, jeżeli przedmiotem sprawy jest stosunek cywilnoprawny, którego gmina jest stroną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego, która obejmuje każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym art. 13 § ust. 1
Tryb rozpoznawania wniosków przez Trybunał Konstytucyjny.
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości
Przepisy kreujące kompetencje organów gminy w sprawach dotyczących interesów gminy jako osoby prawa cywilnego.
Ustawa o dochodach gmin i zasadach subwencjonowania art. 1 § pkt 1 (poprzednio art. 9 ust. 1)
Przepisy dotyczące interesu faktycznego gminy jako osoby prawa cywilnego w kontekście decyzji finansowych.
Ustawa o samorządzie terytorialnym
Przepisy kreujące własność komunalną.
Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Przepisy kreujące własność komunalną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina występuje w podwójnej roli: podmiotu prawa publicznego i cywilnego. • Konieczność zapewnienia równości stron w stosunkach cywilnoprawnych. • Zasada 'Ne quis iudex in propria causa' (nikt nie powinien być sędzią we własnej sprawie). • Wyłączenie organu gminy w sprawach cywilnoprawnych leży w interesie samej gminy. • Decyzje dotyczące interesu faktycznego gminy nie kształtują stosunków cywilnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Szeroka interpretacja wyłączenia organów gminy prowadziłaby do dezorganizacji funkcjonowania samorządu. • Sprawy dotyczące podatków i opłat lokalnych dotyczą jedynie interesu faktycznego gminy.
Godne uwagi sformułowania
organy gminy podlegają na podstawie art. 27a Kodeksu postępowania administracyjnego wyłączeniu od załatwienia sprawy rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej, jeżeli przedmiotem sprawy jest stosunek cywilnoprawny, którego gmina jest stroną. • podmiotowość cywilnoprawna gminy polega m.in. na tym, iż posiada ona niezależną od państwowej własność. • nie do przyjęcia jest bowiem, by strona stosunku cywilnoprawnego upoważniona do działań władczych w formie decyzji administracyjnej będącej jednostronnym rozstrzygnięciem względnie niezależnym od woli adresata, przekształcała stosunek cywilnoprawny, którego cechą jest równorzędność podmiotów. • Zgodnie z regułą 'Ne quis iudex in propria causa' role strony i sędziego w konkretnym postępowaniu są niepołączalne
Skład orzekający
Mieczysław Tyczka
przewodniczący
Kazimierz Działocha
członek
Tomasz Dybowski
członek
Henryk Groszyk
sprawozdawca
Wojciech Łączkowski
członek
Remigiusz Orzechowski
członek
Ferdynand Rymarz
członek
Janina Zakrzewska
członek
Andrzej Zoll
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu wyłączenia organów gminy w postępowaniu administracyjnym, gdy gmina jest stroną stosunku cywilnoprawnego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy gmina jest stroną stosunku cywilnoprawnego, a nie tylko interesu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady praworządności i bezstronności organów administracji publicznej, a także złożonej relacji między prawem publicznym a cywilnym w kontekście samorządu terytorialnego.
“Czy gmina może być sędzią we własnej sprawie cywilnej? Wykładnia TK.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.