W. 1 /90

Trybunał Konstytucyjny1990-07-31
SAOSinneprawo konstytucyjneNiskakonstytucyjny
Trybunał KonstytucyjnyRzecznik Praw Obywatelskichprawo pracypracownicy samorządowiKarta Nauczycielawykładnia ustawzmiany legislacyjnepostanowienie

Trybunał Konstytucyjny pozostawił bez rozpoznania wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o wykładnię przepisów dotyczących statusu nauczycieli samorządowych po zmianach legislacyjnych.

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył wniosek o ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni art. 33 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych, dotyczący zachowania statusu nauczyciela przez osoby zatrudnione w urzędach terenowych. Po złożeniu wniosku, wprowadzono nowelizację ustawy, która uregulowała tę kwestię, co skłoniło Rzecznika do cofnięcia wniosku. Trybunał Konstytucyjny, w związku z cofnięciem wniosku i zbędnością postulowanej wykładni, postanowił pozostawić sprawę bez rozpoznania.

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczył ustalenia powszechnie obowiązującej wykładni art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych. Chodziło o to, czy nauczyciele zatrudnieni w urzędach terenowych organów administracji państwowej, którzy po wejściu w życie ustawy stali się pracownikami samorządowymi, mogli zachować status pracownika pedagogicznego w rozumieniu Karty Nauczyciela, przynajmniej w okresie wypowiedzenia. Rzecznik argumentował, że potrzebna jest zmiana legislacyjna. Następnie, ustawą z dnia 21 czerwca 1990 r. dodano do art. 33 ustawy o pracownikach samorządowych ustęp 2, który zachowywał uprawnienia wynikające z przepisów szczególnych do dnia nawiązania nowych stosunków pracy. W związku z tą nowelizacją, która wstecznie uregulowała kwestię, Rzecznik Praw Obywatelskich cofnął swój wniosek. Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając brak formalnej przesłanki do rozpoznania wniosku (brak wniosku uprawnionego organu) oraz zbędność postulowanej wykładni, postanowił pozostawić wniosek bez rozpoznania, stosując analogię do przepisów o Sądzie Najwyższym w przypadku cofnięcia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wniosek pozostawiono bez rozpoznania z powodu cofnięcia przez Rzecznika Praw Obywatelskich oraz zbędności postulowanej wykładni po zmianach legislacyjnych.

Uzasadnienie

Po złożeniu wniosku o wykładnię, wprowadzono nowelizację ustawy, która uregulowała kwestię zachowania uprawnień przez nauczycieli samorządowych. W związku z tym Rzecznik cofnął wniosek, a Trybunał uznał sprawę za nierozpoznawalną formalnie i zbędną merytorycznie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (8)

Główne

u.p.s. art. 33 § ust. 1

Ustawa o pracownikach samorządowych

Dotyczył kwestii wypowiedzenia stosunku pracy pracownikom samorządowym, w tym nauczycielom.

k.n. art. 1 § pkt 6

Karta Nauczyciela

Definiował nauczycieli podlegających przepisom Karty Nauczyciela, zatrudnionych w organach administracji państwowej na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych.

Ustawa z dnia 21 czerwca 1990 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących samorządu terytorialnego

Nowelizacja wprowadzająca ust. 2 do art. 33 ustawy o pracownikach samorządowych.

Pomocnicze

u.p.s. art. 33 § ust. 2

Ustawa o pracownikach samorządowych

Dodany nowelizacją, zachowywał uprawnienia wynikające z przepisów szczególnych do dnia nawiązania nowych stosunków pracy.

u.p.s. art. 1 § ust. 1 zdanie pierwsze

Ustawa o pracownikach samorządowych

Przesądzał o staniu się pracowników samorządowymi z dniem wejścia w życie ustawy.

u.p.s. art. 1 § ust. 1 zdanie drugie i trzecie

Ustawa o pracownikach samorządowych

Dotyczył dalszego okresu lub wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy.

u.o.TK art. 11a § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Określał formalną przesłankę do ustalenia przez Trybunał powszechnie obowiązującej wykładni ustaw.

u.o.SN art. 20 § ust. 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przewidywał pozostawienie wniosku bez rozpoznania w razie jego cofnięcia (stosowany przez analogię).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cofnięcie wniosku przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Nowelizacja ustawy o pracownikach samorządowych, która uregulowała kwestię objętą wnioskiem. Zbędność postulowanej wykładni po zmianach legislacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

odpadła niezbędna w świetle art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym formalna przesłanka do ustalenia przez Trybunał Konstytucyjny powszechnie obowiązującej wykładni ustaw w postaci wniosku uprawnionego tym przepisem organu przepisy nie przewidują możliwości ustalenia powszechnie obowiązującej wykładni ustaw przez Trybunał Konstytucyjny z urzędu ze względu na ustawową regulację kwestii objętej wnioskiem postulowana we wniosku wykładnia stała się zbędna wypełnienia powyższej luki w prawie przez zastosowanie w drodze analogii przepisu art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym

Skład orzekający

Leonard Łukaszuk

przewodniczący

Czesław Bakalarski

członek

Kazimierz Działocha

członek

Antoni Filcek

sprawozdawca

Maria Łabor-Soroka

członek

Janina Zakrzewska

członek

Andrzej Zoll

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w szczególności w przypadku cofnięcia wniosku i zbędności postępowania po zmianach legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z 1990 roku i procedury TK, nie stanowi wykładni merytorycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i historyczny, dotyczący mechanizmów działania Trybunału Konstytucyjnego w specyficznym okresie transformacji ustrojowej. Brak w niej elementów budzących szerokie zainteresowanie.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
29 Postanowienie z dnia 31 lipca 1990 r. (W. 1 /90) Trybunał Konstytucyjny w składzie: Przewodniczący: wiceprezes TK Leonard Łukaszuk Sędziowie TK: Czesław Bakalarski Kazimierz Działocha Antoni Filcek (sprawozdawca) Maria Łabor-Soroka Janina Zakrzewska Andrzej Zoll po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 lipca 1990 r. sprawy z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 21, poz. 124) przez wyjaśnienie, czy dokonane po dniu 27 maja 1990 r. na podstawie powołanego wyżej przepisu wypowiedzenie stosunku pracy osobie zajmującej do tego dnia stanowisko pedagogiczne zezwala jej na zachowanie w okresie wspomnianego wypowiedzenia statusu pracownika pedagogicznego w rozumieniu art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19 ze zm.), postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 11 czerwca 1990 r. zmierzał do uzyskania takiej wykładni art. 33 ust. 1 powołanej w sentencji ustawy, która pozwoliłaby, chociażby w okresie przewidzianego w tym przepisie wypowiedzenia, zachować nauczycielom, zatrudnionym w dotychczasowych urzędach terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych, uprawnień wynikających z Karty Nauczyciela. Nauczyciele ci bowiem razem z innymi pracownikami zatrudnionymi w tych urzędach, stosownie do przytoczonego przepisu, stali się z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, tj. z dniem 27 maja 1990 r. pracownikami samorządowymi, zaś według art. 1 pkt 6 Karty Nauczyciela - jej przepisom podlegają nauczyciele zatrudnieni na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych w organach administracji państwowej (nie zaś w organach samorządu terytorialnego). Zdaniem wnioskodawcy, w kwestii zachowania przez ww. nauczycieli uprawnień z Karty Nauczyciela najodpowiedniejsza byłaby stosowna zmiana legislacyjna, i takiej zmiany dokonano ustawą z dnia 21 czerwca 1990 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 43, poz. 253) przez dodanie do art. 33 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych nowego ustępu 2 w brzmieniu: "2. Pracownicy zatrudnieni w dotychczasowych urzędach terenowych organów administracji państwowej, którzy zgodnie z ust. 1 zdanie pierwsze stali się pracownikami samorządowymi, zachowują uprawnienia wynikające z przepisów szczególnych do dnia nawiązania nowych stosunków pracy na dalszy okres albo do dnia wcześniejszego rozwiązania lub wygaśnięcia stosunków pracy zgodnie z ust. 1 zdanie drugie i trzecie". Ponieważ cytowany przepis zachowuje uprawnienia nabyte przez pracowników zatrudnionych w dotychczasowych urzędach terenowych organów administracji państwowej (w tym też nauczycieli) z mocą wsteczną od dnia 27 maja br., Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 17 lipca br. cofnął wniosek o wykładnię art. 33 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych. Tym samym odpadła niezbędna w świetle art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 22, poz. 98 ze zm.) formalna przesłanka do ustalenia przez Trybunał Konstytucyjny powszechnie obowiązującej wykładni ustaw w postaci wniosku uprawnionego tym przepisem organu, a przepisy nie przewidują możliwości ustalenia powszechnie obowiązującej wykładni ustaw przez Trybunał Konstytucyjny z urzędu. Ponadto ze względu na ustawową regulację kwestii objętej wnioskiem postulowana we wniosku wykładnia stała się zbędna. W tej sytuacji, chociaż przepisy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz uchwały Sejmu z dnia 31 lipca 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 39, poz. 184) nie regulują trybu postępowania w razie cofnięcia wniosku nie tylko o wykładnię ustaw, lecz także wniosków o zbadanie konstytucyjności i legalności aktów normatywnych oraz pytań prawnych, Trybunał Konstytucyjny stanął wobec konieczności wypełnienia powyższej luki w prawie przez zastosowanie w drodze analogii przepisu art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 1990 r. Nr 26, poz. 153), przewidującego, w razie cofnięcia wniosku o podjęcie uchwały zwierającej wyjaśnienie przepisów prawnych, pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania. Postanowienie w tym przedmiocie podjął Trybunał Konstytucyjny na posiedzeniu niejawnym, bowiem taki rodzaj posiedzenia przewidują przepisy uchwały Sejmu w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym takie przy wydawaniu innych orzeczeń kończących postępowanie nie w drodze merytorycznego rozstrzygnięcia, a ze względów formalnych (art. 28 i 38). Przepisy te w powyższym zakresie zastosowano więc w drodze analogii.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI