VUa 27/13

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2013-10-31
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweŚredniaokręgowy
zasiłek chorobowyubezpieczenie społeczneumowa zlecenieniezdolność do pracyorgan rentowyzwrot zasiłkukontynuowanie działalności

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, oddalając apelację organu rentowego i potwierdzając, że zasiłek chorobowy wypłacony po ustaniu zatrudnienia nie był nienależnie pobrany, gdyż umowa zlecenia nie była faktycznie wykonywana.

Sprawa dotyczyła odwołania T. P. od decyzji ZUS o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku chorobowego. Sąd Rejonowy uznał, że zasiłek nie był nienależnie pobrany, ponieważ umowa zlecenia zawarta po ustaniu zatrudnienia nie była wykonywana. Organ rentowy złożył apelację, zarzucając błędną wykładnię przepisów i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie działalności zarobkowej, a nie sama formalna umowa.

Sąd Okręgowy w Legnicy rozpoznał sprawę z odwołania T. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o zasiłek chorobowy. Sąd Rejonowy wcześniej zmienił decyzję organu rentowego, zwalniając ubezpieczonego z obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami. Uzasadnieniem było stwierdzenie, że umowa zlecenia zawarta przez ubezpieczonego po ustaniu stosunku pracy nie była wykonywana, a zatem nie stanowiła tytułu do dobrowolnego ubezpieczenia społecznego. Organ rentowy wniósł apelację, zarzucając błędną wykładnię art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz sprzeczność ustaleń sądu z zebranym materiałem dowodowym. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że świadczenie nie było nienależnie pobrane, ponieważ przesłanką do zwrotu zasiłku po ustaniu ubezpieczenia jest kontynuowanie lub podjęcie działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do ubezpieczenia. W tej sprawie, ze względu na stan zdrowia ubezpieczonego, umowa zlecenia, mimo że formalnie zawarta, nie była faktycznie wykonywana. Sąd odwoławczy zauważył pewną niekonsekwencję Sądu Rejonowego w oddaleniu części odwołania, ale ze względu na zakaz reformationis in peius (zmiany orzeczenia na niekorzyść strony wnoszącej apelację) nie mógł dokonać korekty wyroku w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zasiłek chorobowy nie jest nienależnie pobrany, jeśli osoba niezdolna do pracy nie wykonywała faktycznie działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do objęcia ubezpieczeniem społecznym.

Uzasadnienie

Kluczowe dla oceny nienależności pobranego zasiłku jest faktyczne wykonywanie działalności zarobkowej, a nie sama formalna umowa zlecenia, która nie była realizowana z powodu stanu zdrowia ubezpieczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

T. P.

Strony

NazwaTypRola
T. P.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

ustawa zasiłkowa art. 13 § 1 pkt 2

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Przesłanką pozbawienia ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego jest kontynuowanie przez osobę niezdolną do pracy działalności zarobkowej (lub podjęcie takiej działalności) stanowiącej tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym. Tylko faktyczne podejmowanie czynności polegających na prowadzeniu (kontynuowaniu) działalności zarobkowej mogłoby zostać uznane za uzyskanie tytułu do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 384

Kodeks postępowania cywilnego

Zakaz zmiany lub uchylenia orzeczenia na niekorzyść strony wznoszącej apelację (zakaz reformationis in peius).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa zlecenia zawarta po ustaniu stosunku pracy nie była faktycznie wykonywana z powodu stanu zdrowia ubezpieczonego, co wyklucza uznanie zasiłku chorobowego za nienależnie pobrany. Faktyczne wykonywanie działalności zarobkowej jest warunkiem koniecznym do utraty prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu ubezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że zasiłek był nienależnie pobrany i powinien podlegać zwrotowi, błędnie interpretując przepisy dotyczące kontynuowania działalności zarobkowej.

Godne uwagi sformułowania

tylko faktyczne podejmowanie czynności polegających na prowadzeniu (kontynuowaniu) działalności zarobkowej mogłoby zostać uznane za uzyskanie przez ubezpieczonego po 28 lutego 2013 r. tytułu do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym

Skład orzekający

Andrzej Marek

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Wilga

sędzia

Krzysztof Główczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranego zasiłku chorobowego w kontekście formalnych umów zlecenia, które nie są faktycznie wykonywane z powodu niezdolności do pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnego przepisu ustawy zasiłkowej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy umowa zlecenie była faktycznie wykonywana, nawet w ograniczonym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących zasiłków chorobowych i rozróżnienie między formalną umową a faktycznym wykonywaniem pracy, co jest istotne dla wielu ubezpieczonych i pracodawców.

Czy umowa zlecenie, której nie wykonujesz, może odebrać Ci zasiłek chorobowy? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VUa 27/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie następującym: Przewodniczący – SSO Andrzej Marek (spr.) Sędziowie: SSO Jacek Wilga SSO Krzysztof Główczyński Protokolant: Ewa Sawiak po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 roku w Legnicy na rozprawie sprawy z odwołania T. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o zasiłek chorobowy na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy z dnia 22 sierpnia 2013 roku sygn. akt IV U 204/13 oddala apelację. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r. Sąd Rejonowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy zmienił decyzję organu rentowego z dnia 8 maja 2013 r. w ten sposób, że zwolnił ubezpieczonego z obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami za okres od 21 marca 2013 r. do 10 kwietnia 2013 r. i oddalił odwołanie w pozostałej części. Sąd Rejonowy uznał, że otrzymany przez ubezpieczonego po ustaniu pracowniczego zatrudnienia zasiłek chorobowy nie był nienależnie pobrany, bowiem formalnie zawarta przez ubezpieczonego podczas trwania stosunku pacy i po jego ustaniu umowa zlecenia nie była wykonywana, zatem nie stanowiła tytułu do dobrowolnego ubezpieczenia społecznego. Apelację od tego wyroku złożył organ rentowy podnosząc zarzuty: - naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię w szczególności art. 13 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U Nr 60, poz. 636 ze zm.) poprzez zwolnienie ubezpieczonego z obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami od 21 marca 2013 r. do 10 kwietnia 2013 r. - sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zabranego w sprawie materiału poprzez przyjęcie, ze wnioskodawca w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie wykonywał działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem społecznym. Skarżący wniósł o zmianę w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie była zasadna. Przede wszystkim podkreślić należy, iż świadczenie w postaci zasiłku chorobowego otrzymywanego przez wnioskodawcę w spornym okresie nie było nienależne, a zatem nie powinno podlegać zwrotowi. Z treści art. 13 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wynika, iż przesłanką pozbawienia ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego (w tym wypadku stosunku pracy) jest kontynuowanie przez osobę niezdolną do pracy działalności zarobkowej (lub podjęcie takiej działalności) stanowiącej tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym. W przypadku ubezpieczonego chodziło zatem o rzeczywiste wykonywanie (zawartej przez niego jeszcze w trakcie trwania stosunku pracy) umowy z firmą (...) . Umowa ta miała charakter ramowy (dawała potencjalną jedynie możliwość pośredniczenia przez ubezpieczonego w sprzedaży usług zleceniodawcy) . Z materiału dowodowego zebranego przez Sąd Rejonowy wynika przy tym jednoznacznie, że ubezpieczony – ze względu na swój stan zdrowia i związaną z tym niezdolność do pracy - w spornym okresie nie wykonywał żadnych czynności wynikających z tej umowy, a tylko faktyczne podejmowanie czynności polegających na prowadzeniu (kontynuowaniu) działalności zarobkowej mogłoby zostać uznane za uzyskanie przez ubezpieczonego po 28 lutego 2013 r. tytułu do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i - w konsekwencji pozbawienie ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego z tytułu stosunku pracy zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej. W apelacji słusznie natomiast wskazuje się na pewną niekonsekwencję Sądu Rejonowego, który oddalił w części odwołanie wobec rozwiązania przedmiotowej umowy zlecenia. Skoro bowiem umowa ta - ze względów wskazanych powyżej – nie mogła stanowić tytułu do objęcia wnioskodawcy dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, to jej rozwiązanie nie miało wpływu na ocenę prawa wnioskodawcy do zasiłku chorobowego za okres od 1 marca 2013 r. do 20 marca 2013 r. Sąd odwoławczy jednak - ze względu na niezłożenie apelacji przez ubezpieczonego i obowiązujący w postępowaniu cywilnym zakaz zmiany lub uchylenia orzeczenia na niekorzyść strony wznoszącej apelację ( art. 384 k.p.c ). – nie mógł dokonać w tym zakresie korekty zaskarżonego wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI