VU 930/15

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2015-10-20
SAOSubezpieczenia społecznerenty rodzinneŚredniaokręgowy
renta rodzinnaemeryturaZUSwskaźnik podstawy wymiaruubezpieczenia społeczneprawo emerytalneorzecznictwo

Sąd oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej na podstawie wyższego wskaźnika podstawy wymiaru emerytury zmarłego męża, gdyż nie zaistniały przesłanki do ponownego ustalenia tej podstawy po przyznaniu świadczenia.

Kobieta wniosła odwołanie od decyzji ZUS, która odmówiła ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej jej zmarłego męża. Powodem było żądanie uwzględnienia wyższego wskaźnika podstawy wymiaru emerytury męża (270,03% zamiast 250%). Sąd oddalił odwołanie, stwierdzając, że zgodnie z przepisami, ponowne ustalenie podstawy wymiaru emerytury jest możliwe tylko w przypadku, gdy po przyznaniu świadczenia nastąpiło podleganie ubezpieczeniu społecznemu, co w tej sprawie nie miało miejsca.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie K. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej, bazującej na emeryturze zmarłego męża. Wnioskodawczyni domagała się uwzględnienia wskaźnika podstawy wymiaru emerytury męża w wysokości 270,03%, podczas gdy ZUS przyjął wskaźnik ograniczony do 250%. Sąd ustalił, że zmarły mąż wnioskodawczyni pobierał emeryturę od 1982 roku, a jego wskaźnik podstawy wymiaru został ograniczony do 250% zgodnie z przepisami. Po przejściu na emeryturę nie podlegał on już żadnym ubezpieczeniom społecznym. Renta rodzinna została przyznana wnioskodawczyni w 2010 roku, z uwzględnieniem podstawy wymiaru emerytury męża w wysokości 250%. Sąd, powołując się na art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wyjaśnił, że ponowne obliczenie wysokości emerytury (a tym samym podstawy renty rodzinnej) jest możliwe tylko wtedy, gdy do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne przypadającą po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik przed ograniczeniem jest wyższy niż 250%. Ponieważ zmarły mąż nie podlegał ubezpieczeniom po przyznaniu emerytury, warunek ten nie został spełniony. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie jako nieuzasadnione, podkreślając, że sąd rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżonej decyzji organu rentowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej na podstawie wyższego wskaźnika podstawy wymiaru emerytury zmarłego męża nie jest możliwe, jeśli po przyznaniu świadczenia nie zaistniały przesłanki do ponownego ustalenia tej podstawy zgodnie z przepisami prawa.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który wymaga, aby do ponownego ustalenia podstawy wymiaru świadczenia doszło w sytuacji, gdy po przyznaniu świadczenia nastąpiło podleganie ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu na podstawie przepisów prawa polskiego. W tej sprawie zmarły mąż wnioskodawczyni po przyznaniu emerytury nie podlegał już żadnym ubezpieczeniom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala odwołanie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
K. N.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 110a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ponowne obliczenie wysokości emerytury (a tym samym podstawy renty rodzinnej) jest możliwe tylko w przypadku, gdy do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego, przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 15 § ust. 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie odwołania.

k.p.c. art. 477 § 9 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność dochodzenia przed sądem prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego (wyjątek).

k.p.c. art. 477 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie sądu odnosi się do zaskarżonej decyzji.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie sądu odnosi się do zaskarżonej decyzji.

k.p.c. art. 477 § 14a

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie sądu odnosi się do zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po przyznaniu emerytury zmarłemu mężowi wnioskodawczyni nie podlegał on już żadnym ubezpieczeniom społecznym, co wyklucza możliwość ponownego ustalenia podstawy wymiaru świadczenia na podstawie art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni domagała się uwzględnienia wyższego wskaźnika podstawy wymiaru emerytury zmarłego męża (270,03%) przy ustalaniu wysokości renty rodzinnej.

Godne uwagi sformułowania

treść decyzji, od której wniesiono odwołanie, wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu Sąd nie działa bowiem w zastępstwie organu rentowego, w związku z czym nie ustala ab initio prawa do świadczeń choć samodzielnie oraz we własny zakresie rozstrzyga wszelkie kwestie związane z prawem lub wysokością świadczenia objętego decyzją, to jego rozstrzygnięcie odnosi się do zaskarżonej decyzji

Skład orzekający

Stanisław Pilarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących ponownego ustalania wysokości świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w szczególności renty rodzinnej, w kontekście podlegania ubezpieczeniom po przyznaniu świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podlegania ubezpieczeniom po przyznaniu świadczenia, co jest kluczowe dla zastosowania art. 110a ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących ponownego ustalania wysokości świadczeń. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca, chyba że zostanie przedstawiona w kontekście konkretnych ludzkich historii.

Czy renta rodzinna może być wyższa po latach? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 930/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Stanisław Pilarczyk Protokolant Anna Sobańska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2015 r. w Kaliszu odwołania K. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 25 czerwca 2015 roku Nr (...) w sprawie K. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość świadczenia oddala odwołanie UZASADNIENIE Decyzją z dnia 25 czerwca 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. , odmówił wnioskodawczyni K. N. ponownego ustalenia wysokości emerytury zmarłego męża, której kwota stanowi podstawę ustalenia wysokości pobieranej przez wnioskodawczyni renty rodzinnej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. N. , domagając się przyjęcia wskaźnika podstawy wymiaru w wysokości 270,03%. Organ rentowy, w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego oddalenie. Sąd poczynił następujące ustalenia: Zmarły mąż wnioskodawczyni J. N. pobierał od dnia 1 stycznia 1982 roku emeryturę (dowód – decyzja organu rentowego – k. 37 akt emerytalnych J. N. ) . Zmarły J. N. miał ustalony przez organ rentowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru w wysokości 270,03%, ale został on ograniczony do 250%, ponieważ nie mógł on przekraczać 250% (dowód – decyzja organu rentowego z dnia 20 marca 2007 roku – k. 187 akt emerytalnych J. N. ) . Po przejściu na emeryturę J. N. nie podlegał żadnemu ubezpieczeniu społecznemu ani ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu (dowód – akta emerytalne J. N. ; zeznania wnioskodawczyni [00:02;41][00:10:04]) . Decyzją z dnia 7 grudnia 2010 roku, w związku z śmiercią Jerzego Nowickiego, wnioskodawczyni, jako żonie zmarłego, organ rentowy przyznał prawo do renty rodzinnej od dnia 4 listopada 2010 roku, przy czym do ustalenia wysokości renty rodzinnej wnioskodawczyni uwzględniono podstawę wymiaru przyjętą do ustalenia wysokości emerytury zmarłego męża w wysokości 250%, gdyż powyższy wskaźnik nie może przekraczać właśnie tej wysokości (dowód – decyzja organu rentowego z dnia 7 grudnia 2010 roku – k. 236 akt rentowych) . Sąd Okręgowy zważył co następuje: Zgodnie z art. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 roku poz. 748 j.t. ze zmianami) wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15 , z uwzględnieniem art. 110 ust. 3 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego, przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5 , jest wyższy niż 250%. W myśl art. 15 ust. 5 cytowanej wyżej ustawy, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%. W niniejszej sprawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru zmarły J. N. miał w wysokości 270,03%, ale wskaźnik ten organ rentowy ograniczył do 250%. Aby ustalić, iż wnioskodawczyni, przy obliczaniu wysokości renty rodzinnej, będzie miała prawo do wskaźnika w wysokości 270,03%, to musiałaby wskazać podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalno-rentowe zmarłego męża na podstawie przepisów prawa polskiego, przypadającego w całości lub w części po przyznaniu tego świadczenia emerytalnego, a jak wynika z niespornego stanu faktycznego J. N. , po przyznaniu prawa do emerytury, nie podlegał żadnemu ubezpieczeniu społecznemu, od którego odprowadzano by składki na ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie emerytalno-rentowe. W tym stanie rzeczy odwołanie wnioskodawczyni, w świetle poczynionych ustaleń faktycznych, jak i powołanych przepisów, jest nieuzasadnione i zgodnie z art. 477 14 § 1 k.p.c. , podlegało oddaleniu. W orzecznictwie podnosi się, iż dochodzenie przed sądem prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego, jest niedopuszczalne, za wyjątkiem przewidzianych w art. 477 9 § 4 k.p.c. (dotyczy niewydania decyzji przez organ rentowy), a treść decyzji, od której wniesiono odwołanie, wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu. Sąd nie działa bowiem w zastępstwie organu rentowego, w związku z czym nie ustala ab initio prawa do świadczeń i choć samodzielnie oraz we własny zakresie rozstrzyga wszelkie kwestie związane z prawem lub wysokością świadczenia objętego decyzją, to jego rozstrzygnięcie odnosi się do zaskarżonej decyzji ( art. 477 § 2, art. 477 14 § 2 i art. 477 14a k.p.c. ) . Przeniesienie sprawy na drogę sądową, przez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego, ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, a między stronami spornych; poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2011 roku, II UZ 1/11, Lex nr 844747; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2015 roku, III AUa 1954/14, Lex nr 1711392) . Tak więc w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy rozpoznał odwołanie wnioskodawczyni tylko w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji organu rentowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI