VU 928/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS, uznając, że żona przedsiębiorcy, mimo zawartej umowy o pracę, faktycznie współpracowała przy prowadzeniu działalności gospodarczej męża i nie podlegała ubezpieczeniom pracowniczym.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił objęcia J. D. ubezpieczeniami społecznymi pracowników, uznając ją za osobę współpracującą przy działalności gospodarczej męża, S. D. Małżonkowie odwołali się od tej decyzji. Sąd Okręgowy w Kaliszu, analizując stan faktyczny, ustalił, że mimo formalnej umowy o pracę, J. D. faktycznie wykonywała czynności wykraczające poza jej zakres, w tym zarządzała firmą w imieniu męża, który z powodu udaru nie był w stanie prowadzić działalności. Sąd uznał, że J. D. spełniała kryteria osoby współpracującej z prowadzącym działalność, a nie pracownika, i oddalił odwołanie.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wydał decyzję z dnia 10 czerwca 2014 r., w której stwierdził, że J. D., zgłoszona jako pracownik u swojego męża S. D. prowadzącego działalność gospodarczą, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 września 2013 r., ponieważ jest osobą współpracującą z płatnikiem składek. J. D. oraz S. D. złożyli odwołanie do Sądu Okręgowego w Kaliszu, domagając się objęcia J. D. ubezpieczeniem pracowniczym. Sąd Okręgowy ustalił, że J. D. i S. D. są małżeństwem, a S. D. od 2007 r. z powodu udaru mózgu ma trudności z prowadzeniem firmy i pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy. J. D. została zgłoszona do ubezpieczeń jako pracownik na podstawie umowy o pracę z 1 września 2013 r., która miała zapewnić jej środki utrzymania i umożliwić bieżące prowadzenie spraw firmy, w tym czynności urzędowych na podstawie pełnomocnictwa z 2006 r. Sąd, analizując zeznania J. D., uznał za niewiarygodne twierdzenia o braku prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, wskazując na codzienne kontakty z mężem i podejmowanie czynności urzędowych w jego imieniu. Sąd zważył, że zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby współpracujące z prowadzącymi działalność gospodarczą, w tym małżonkowie pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom. Przepis art. 8 ust. 2 ustawy stanowi, że pracownik spełniający kryteria osoby współpracującej jest traktowany jako osoba współpracująca. Sąd uznał, że J. D. wykonywała czynności wykraczające poza umowę o pracę, takie jak zakup towaru i prowadzenie rozliczeń finansowych, a także działała w warunkach daleko idącej swobody decyzyjnej, co jest charakterystyczne dla osób prowadzących działalność, a nie dla stosunku pracy. Brak podporządkowania służbowego i faktycznej kontroli ze strony męża dodatkowo potwierdzał tę tezę. W związku z tym sąd uznał zaskarżoną decyzję ZUS za zgodną z prawem i oddalił odwołanie jako nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Osoba taka jest traktowana jako osoba współpracująca, jeśli spełnia kryteria określone w przepisach, nawet jeśli posiada formalną umowę o pracę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że J. D. faktycznie wykonywała czynności wykraczające poza zakres umowy o pracę, zarządzała firmą w imieniu męża, który był niezdolny do pracy, i działała z dużą swobodą decyzyjną, co wskazuje na jej rolę jako osoby współpracującej, a nie pracownika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| S. D. | osoba_fizyczna | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 8 § ust. 11
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definicja osoby współpracującej z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą (małżonek, dzieci, rodzice pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracujący).
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownik spełniający kryteria dla osób współpracujących jest traktowany jako osoba współpracująca.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe dla osób prowadzących działalność i współpracujących.
Argumenty
Skuteczne argumenty
J. D. faktycznie wykonywała czynności wykraczające poza zakres umowy o pracę. J. D. zarządzała firmą w imieniu męża, który był niezdolny do pracy. J. D. działała z dużą swobodą decyzyjną, charakterystyczną dla prowadzącego działalność. Brak faktycznej możliwości kontroli ze strony męża z uwagi na jego stan zdrowia.
Odrzucone argumenty
J. D. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę i powinna podlegać ubezpieczeniom pracowniczym.
Godne uwagi sformułowania
Odwołująca poruszała się w warunkach daleko idącej swobody decyzyjnej charakterystycznej dla sytuacji osób prowadzących działalność gospodarczą a nie typowej dla stosunku pracy.
Skład orzekający
Romuald Kompanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących osób współpracujących z prowadzącymi działalność gospodarczą, zwłaszcza w sytuacji, gdy przedsiębiorca jest niezdolny do pracy."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny, w tym stan zdrowia przedsiębiorcy i zakres faktycznych działań osoby zatrudnionej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne wykonywanie obowiązków w stosunku do formalnego zatrudnienia, szczególnie w kontekście ubezpieczeń społecznych i sytuacji rodzinnych.
“Umowa o pracę z mężem nie gwarantuje statusu pracownika – ZUS ma rację?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VU 928/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. w Kaliszu odwołania J. D. , (...) S. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 10 czerwca 2014 r. Nr (...) w sprawie J. D. , (...) S. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie ubezpieczenia oddala odwołanie UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10 czerwca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w O. stwierdził, iż J. D. zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako pracownik u płatnika S. D. prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą (...) Zakład Produkcji (...) w B. , nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym takich osób od dnia 1 września 2013 r. wskazując, iż zgłoszona do ubezpieczenia jest osobą współpracującą z płatnikiem składek. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. D. oraz płatnik składek – S. D. wnosząc o zmianę decyzji i objęcie J. D. ubezpieczeniem społecznym pracowników od dnia 1 września 2013 r. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił, co następuje: Poza sporem pozostaje, iż S. D. prowadzący od września 1988 r. firmę (...) – Zakład Produkcji (...) w B. oraz J. D. pozostają w związku małżeńskim. Małżonkowie do 2013 roku wspólnie zamieszkiwali w B. . Mają dwoje dzieci: córkę – obecnie w wieku 29 lat i syna – lat 16 zamieszkałego w B. . Poza sporem jest także zgłoszenie J. D. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych pracowników z powołaniem się na umowę o pracę z dnia 1 września 2013 r. W umowie tej zostało wskazane, iż odwołująca zostaje zatrudniona od dnia 1 września 2013 r. w firmie (...) na czas nieokreślony na stanowisku pomoc w punkcie handlowym, pracownik fizyczny za wynagrodzeniem minimalnym – z chwili zawarcia umowy w kwocie 1 600 zł miesięcznie. /bezsporne/ W 2007 r. S. D. przeszedł udar mózgu. Od tego czasu ma trudności w podejmowaniu decyzji z uwagi na stany depresji i braku panowania nad emocjami. Przebyty udar był też przesłanką zdrowotną prowadzącą do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Nie wykonuje też żadnych czynności związanych z prowadzeniem firmy. Przedstawiona umowa o pracę miała zabezpieczyć odwołującej środki na swoje utrzymanie oraz zapewnić bieżące prowadzenie czynności związanych ze sprzedażą towaru a także załatwianie w urzędach spraw związanych z firmą. Odnośnie tego ostatniego aspektu odwołująca powoływała się na uprawnienia wynikające z udzielonego jej w 2006 r. przez S. D. pełnomocnictwa notarialnego. Obecnie odwołująca mieszka w B. . dowód: zeznania odwołującej. Ustalając powyższy stan faktyczny sąd dał wiarę zeznaniom odwołującej w części obejmującej dane odnoszące się do stanu rodzinnego oraz stanu zdrowia S. D. i możliwości podejmowania przez niego czynności z zakresu kierowania firmą. Pozostałej części zeznań odwołującej sąd nie dał wiary albowiem nie korespondują z innymi ujawnionymi w sprawie okolicznościami. Przede wszystkim nie wiarygodna jest wersja o zaprzestaniu prowadzenia wspólnego gospodarstwa w związku z zamiarem wystąpienia o rozwód co miało obrazować wyprowadzenie się odwołującej do K. . Faktycznie, odwołująca od dnia 1 września 2013 r. uzyskała potwierdzenie zameldowania się na terenie K. jednak takie zgłoszenie w organie ewidencji ruchu nie mogło wprost przesądzić o braku prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego i podejmowania przez odwołującą za S. D. czynności związanych z zarejestrowaną działalnością gdy ten z uwagi na stan zdrowia nie podejmował żadnych czynności w firmie co zresztą przyznała sama odwołująca w swych zeznaniach. Odwołująca z racji wykonywanych czynności, codziennie kontaktowała się z mężem, podejmowała czynności urzędowe z racji posiadanego pełnomocnictwa. Tak ujęty zakres działań pozwala na przyjęcie istnienia więzi gospodarczej i ustaleń między małżonkami co do konkretnych planów na przyszłość. W tych warunkach niewiarygodne są twierdzenia o zaniku prowadzenia wspólnego gospodarstwa, jeżeli inne sfery związane z koniecznością zapewnienia dochodów zapewniają uzyskanie środków utrzymania koniecznego dla odwołującej i jej męża z tego samego źródła. Sąd zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 6 ust 1 pkt 5, art.12 ust 1, art.13 pkt 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osoby z nimi współpracujące podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia działalności do dnia zaprzestania. Osoby takie w myśl uregulowania zawartego w art. 11 ust. 2 ustawy podlegają dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. Definicję osoby współpracującej zawiera przepis art. 8 ust. 11 cytowanej ustawy. W myśl zawartej tam regulacji za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej. Powyższy zakres nie obejmuje osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. W myśl przepisu art. 8 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy jeżeli pracownik – osoba, która z godnie z przepisem art. 8 ust.1 ustawy pozostaje w stosunku pracy – spełnia kryteria dla osób współpracujących dla celów ubezpieczeniowych traktowany jest jako osoba współpracująca. Dla osób współpracujących z osobami prowadzącymi taką działalność należących do kręgu osób objętych dyspozycją przepisu art. 8 ust. 11 ustawy, momentem zasadniczym będzie podjęcie czynności leżących w zakresie prowadzonej działalności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia istnienie skutecznie podejmowanych przez odwołującą czynności, stanowiących w istocie o prowadzeniu przez firmę działalności w zakresie produkcji i sprzedaży. Odwołująca bowiem będąc pełnomocnikiem przedsiębiorcy, wykonywała za niego wszystkie czynności związane z prowadzeniem firmy. To na niej spoczywał obowiązek dokonania zakupu towaru. Ona prowadziła rozliczenia finansowe. Wykonywała zatem szereg czynności wykraczających poza zakres obowiązków wynikających z przedstawionej umowy o pracę. Nie do pominięcia jest w takich warunkach brak jakiegokolwiek podporządkowania służbowego, jeżeli z racji stanu zdrowia sam S. D. nie wykonywał jakichkolwiek czynności w firmie. Brak takich czynności oznacza brak faktycznej możliwości prowadzenia jakiejkolwiek kontroli. Zatem odwołująca poruszała się w warunkach daleko idącej swobody decyzyjnej charakterystycznej dla sytuacji osób prowadzących działalność gospodarczą a nie typowej dla stosunku pracy na stanowisku pomocy w punkcie handlowym czy pracownika fizycznego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, zaskarżona decyzja uznana została jako zgodna z prawem. Odwołanie jako nieuzasadnione podlegało w tych warunkach oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI