VU 847/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd odrzucił wniosek ZUS o ponowne rozpoznanie odwołania, uznając, że organ rentowy nie ma legitymacji do inicjowania takiego postępowania.
Sąd Okręgowy w Kaliszu odrzucił wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozstrzygnięcie odwołania J. K. w części nieobjętej wcześniejszym wyrokiem. Sąd uznał, że organ rentowy nie posiada czynnej legitymacji procesowej do inicjowania postępowań odwoławczych, a jedynie ubezpieczony może wnosić odwołania od decyzji. Ponieważ ubezpieczona nie poparła wniosku ZUS, a sąd nie mógł go rozpoznać z urzędu, wniosek został odrzucony jako niedopuszczalny.
Sprawa dotyczyła wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o rozstrzygnięcie odwołania J. K. (1) od decyzji z dnia 26 maja 2010 r. w części nieobjętej wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 8 maja 2012 r. (sygn. akt VU 741/10). ZUS domagał się oddalenia odwołania w pozostałym zakresie. J. K. (1) nie poparła wniosku ZUS, akceptując jedynie stan rzeczy wynikający z poprzedniego wyroku, który uwzględnił część jej odwołania, a co do reszty stwierdził przedawnienie. Sąd Okręgowy w Kaliszu postanowił odrzucić wniosek ZUS. Uzasadnienie opierało się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 477^8, 477^9, 477^10 k.p.c.), które przyznają czynną legitymację procesową do wnoszenia odwołań od decyzji organów rentowych wyłącznie ubezpieczonym lub osobom, których praw i obowiązków dotyczy decyzja. Organ rentowy ma w tym postępowaniu bierną rolę procesową. Sąd podkreślił, że inicjowanie postępowania przez organ rentowy jest dopuszczalne tylko w przypadku przyłączenia się do wniosku podmiotu posiadającego czynną legitymację, czego w tej sprawie zabrakło. W związku z tym, wniosek ZUS został zakwalifikowany jako niedopuszczalna droga postępowania cywilnego, co skutkowało jego odrzuceniem na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy ma bierną rolę procesową w postępowaniu odwoławczym od jego decyzji.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.c. (art. 477^8, 477^9, 477^10) przyznają czynną legitymację do wnoszenia odwołań od decyzji organów rentowych wyłącznie ubezpieczonym lub osobom, których praw i obowiązków dotyczy decyzja. Organ rentowy nie może samodzielnie inicjować takiego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie wniosku
Strona wygrywająca
J. K. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 477¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa, że od decyzji organów rentowych przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 477⁹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa, że od decyzji organów rentowych przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 477⁹ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa, że od decyzji organów rentowych przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 477¹¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa, że od decyzji organów rentowych przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci pozew, jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna.
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa dopuszczalność drogi postępowania cywilnego dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, wskazując na odwołania od decyzji organów rentowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy nie posiada czynnej legitymacji procesowej do inicjowania postępowania odwoławczego. Przepisy k.p.c. jasno określają, że to ubezpieczony wnosi odwołanie od decyzji ZUS. Brak przyłączenia się ubezpieczonej do wniosku ZUS uniemożliwia jego rozpoznanie.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy ma przypisaną bierną rolę procesową uprawnienie do wszczęcia postępowania odwoławczego nie leży w gestii organu rentowego droga sądowa jest niedopuszczalna
Skład orzekający
Romuald Kompanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o biernej legitymacji procesowej organu rentowego w postępowaniu odwoławczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy próbuje inicjować postępowanie po wydaniu częściowego wyroku i braku zgody strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące legitymacji procesowej w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“ZUS chciał rozstrzygnąć sprawę, ale sąd go zatrzymał. Dlaczego?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VU 847/13 POSTANOWIENIE Dnia 31 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na rozprawie w składzie: Przewodniczący: SSO Romuald Kompanowski Protokolant: Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. sprawy J. K. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o uregulowani należności wynikających z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 26 maja 2010 r. Nr (...) w związku z wnioskiem organu rentowego o rozstrzygnięcie odwołania zgłoszonego w sprawie o sygn. VU.741/10 Sądu Okręgowego w Kaliszu postanawia: odrzucić wniosek organu rentowego UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 25 maja 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. , złożonym w sądzie w dniu 17 czerwca 2013 r., wniósł o rozstrzygnięcie sprawy z odwołania J. K. (1) , w części nie objętej wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt VU 741/10, poprzez oddalenie odwołania. J. K. (1) w zajętym stanowisku, wniosku ZUS o wydanie orzeczenia oddalającego odwołanie nie poparła. W jej ocenie sąd pierwszorazowo rozpoznając odwołanie od decyzji z dnia 26 maja 2010 r. w znacznej części uwzględnił odwołanie poprzez wskazanie w sentencji wyroku z dnia 8 maja 2010 r. tych należności, które podlegały uregulowaniu a co do pozostałych należności stwierdził brak podstaw do ich dochodzenia przez ZUS z uwagi na upływ terminu przedawnienia. W tych warunkach J. K. (1) podniosła, iż aprobuje jedynie wydanie orzeczenia zatwierdzającego wskazany wyżej stan. Sąd ustalił, co następuje: Decyzją z dnia 26 maja 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. , ustalił wysokość należności J. K. (1) z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okresy: kwiecień – czerwiec 2000 r., październik – grudzień 2000 r., marzec – kwiecień 2001 r., listopad 2002 r., styczeń 2003 r., składek na ubezpieczenie zdrowotne za grudzień 2000 r., marzec 2001 r., kwiecień 2001 r., listopad 2002 r., Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Roszczeń Pracowniczych za listopad 2000 r., grudzień 2000 r., marzec 2001 r., kwiecień 2001 r. oraz kosztów upomnienia i odsetek za zwłokę naliczonych do dnia 25 maja 2010 r. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. (1) zarzuciła błędne rozliczenie wpłat na konto co naraża ją na powtórne zapłacenie tych samych składek. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Wyrokiem z dnia 8 maja 2012 r. Sąd Okręgowy, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił wysokość należności odwołującej J. K. (1) , z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, za listopad 2002 r. w kwocie 417,45 zł, za styczeń 2003 r. w wysokości 433,20 zł oraz odsetek od tych składek w kwocie 789 zł, z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za listopad 2002 r. w kwocie 95,88 zł i odsetek w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd ten wskazał, że za pozostałe okresy żądane przez ZUS należności uległy przedawnieniu. Apelację organu rentowego od powyższego wyroku Sąd Apelacyjny w Łodzi odrzucił jako niedopuszczalną albowiem skierowana została przeciwko orzeczeniu nieistniejącemu. ZUS bowiem w apelacji odnosił się do okresów pominiętych w sentencji zaskarżonego wyroku. (bezsporne) Sąd zważył, co następuje: Wniosek ZUS o ponowne rozpoznanie odwołania w realiach niniejszej sprawy nie jest dopuszczalny. Sąd ubezpieczeń społecznych w myśl uregulowania zawartego w przepisie art. 477 8 k.p.c. i art. 477 9 § 1 i 2 k.p.c. a także z przepisu art. 477 10 k.p.c. rozpoznaje odwołania od decyzji organu rentowego. Z uregulowań tych wynika zatem, że to jedynie ubezpieczony względnie osoba, której praw i obowiązków dotyczy wydana przez organ rentowy decyzja w takim postępowaniu ma czynną legitymację procesową. To jedna z tych osób bowiem wyznacza czy w ogóle od decyzji składane jest odwołanie i jaki jest jego zakres. W żadnym wypadku uprawnienie do wszczęcia postępowania odwoławczego nie leży w gestii organu rentowego. Ma on bowiem przypisaną bierną rolę procesową. Tak przypisanej roli nie zmieni ewentualne nierozpoznanie całości roszczenia w tym przypadku całości odwołania. Inicjowanie takiego postępowania polegającego w istocie na zgłoszeniu roszczenia o rozpoznanie nie rozstrzygniętej orzeczeniem, pierwotnie zgłoszonego odwołania może być co do zasady zainicjowane przez podmiot mający bierną legitymację procesową (w tym przypadku organ rentowy) ale skuteczność procesowa takiej inicjatywy uzależniona jest od przyłączenia się do wniosku, podmiotu mającego czynną rolę procesową - w tym przypadku J. K. (1) . W niniejszym postępowaniu takiego przyłączenia nie było albowiem J. K. (1) nie była zainteresowana na tym etapie prowadzenia sprawy, wydaniem orzeczenia rozstrzygającego kwestię należności składkowych ponad to, co zawarł sąd okręgowy w wyroku z dnia 8 maja 2012 r., w sprawie VU 741/10. W jej ocenie sąd ten zmienił decyzję ustalając – w sposób pozytywny – te składki, które winny zostać zapłacone a co do pozostałych zawarł ocenę o ich przedawnieniu. Z takiej postawy strony, w żadnym elemencie nie da się wyprowadzić wniosku, iż ubezpieczona zgłosiła roszczenie o rozpoznanie pozostałych okresów wskazanych szczegółowo w zaskarżonej pierwotnie decyzji. Zatem nie było wniosku uprawnionej osoby aby mogła zostać otwarta droga postępowania sądowego. Droga ta w postępowaniu odrębnym z zakresu ubezpieczenia społecznego otwiera się w momencie zgłoszenia odwołania od decyzji organu rentowego. Odwołanie takie przysługuje adresatowi decyzji administracyjnej wydanej przez organ rentowy. Zatem wniosek ZUS złożony w przedmiotowej sprawie, w istocie dla uznania skutecznego otwarcia drogi postępowania sądowego należałoby zakwalifikować jako kolejne odwołanie od decyzji z dnia 26 maja 2010 r. Uprawnienie to złożenia takiego środka nie przysługuje jednak organowi rentowemu. W myśl przepisu art. 199 § 1 pkt. 1 k.p.c. sąd odrzuci pozew jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. W niniejszej sprawie taki przypadek zachodzi albowiem przepisy procesowe nie przewidują drogi postępowania cywilnego dla żądań inicjujących to postępowanie zgłaszanych przez organ rentowy. Jak wskazuje bowiem art.1 k.p.c. dopuszczalność drogi postępowania cywilnego przewidziano dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych ale tylko w zakresie wniesionych odwołań od decyzji organów rentowych. Przedmiotowy wniosek ZUS nie będący takim odwołaniem nie podlegał zatem rozpoznaniu w trybie przepisów k.p.c. W tych warunkach orzec należało jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI