VU 740/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Legnicy przyznał wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury za okres od października 2011 do listopada 2012 roku, uznając, że przepis zawieszający wypłatę świadczenia był niezgodny z Konstytucją.
Wnioskodawczyni A.S. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej wyrównania emerytury za okres od października 2011 do listopada 2012 roku. ZUS zawiesił wypłatę świadczenia na podstawie przepisu, który później został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP. Sąd Okręgowy w Legnicy zmienił decyzję ZUS, przyznając wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury za wskazany okres, uznając, że przepis zawieszający wypłatę nie miał zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed jego wejściem w życie.
Sprawa dotyczyła odwołania A.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji zawieszającej wypłatę emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. ZUS argumentował, że decyzja o zawieszeniu była zasadna, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku (sygn. akt K 2/12), uznający art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. za niezgodny z Konstytucją, wszedł w życie dopiero 22 listopada 2012 roku. Wnioskodawczyni domagała się przyznania wyrównania należnej emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy w Legnicy uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, że przepis zawieszający wypłatę emerytury osobom, które nabyły do niej prawo przed 1 stycznia 2011 roku (bez konieczności rozwiązania stosunku pracy), jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa. Ponieważ wnioskodawczyni przyznano prawo do emerytury w 2009 roku, przepis ten nie miał do niej zastosowania. Sąd zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Żądanie odsetek zostało przekazane organowi rentowemu do rozpoznania jako nowy wniosek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że zmiana przepisów dotyczących warunków nabycia prawa do emerytury dla osób, które nabyły to prawo wcześniej na korzystniejszych zasadach, narusza zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
A. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa z dnia 16 grudnia 2010r. art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Pomocnicze
ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stanowią podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 477¹⁰ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie organowi rentowemu do rozpoznania nowego żądania zgłoszonego przez ubezpieczonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis zawieszający wypłatę emerytury osobom, które nabyły do niej prawo przed 1 stycznia 2011r. na korzystniejszych zasadach, jest niezgodny z Konstytucją RP. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma skutki retroaktywne i stanowi podstawę do ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu.
Odrzucone argumenty
Decyzja ZUS o zawieszeniu wypłaty emerytury była zasadna, ponieważ wyrok TK wszedł w życie po dacie zawieszenia.
Godne uwagi sformułowania
zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę (...) spowodowało, że osoby, które skutecznie nabyły i zrealizowały prawo do emerytury (...) zostały objęte nową, mniej korzystną dla nich treścią ryzyka emerytalnego, co naruszyło konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do państwa.
Skład orzekający
Regina Stępień
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ochrony zaufania obywatela do państwa w kontekście zmian przepisów dotyczących świadczeń emerytalnych; skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. na zasadach nie wymagających rozwiązania stosunku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego związanego z ochroną praw nabytych i zaufaniem do państwa, co ma znaczenie dla wielu obywateli pobierających świadczenia emerytalne.
“Niesłusznie wstrzymana emerytura? Sąd przywraca prawo do świadczenia po wyroku Trybunału Konstytucyjnego!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt : VU 740/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Magdalena Pańków po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 2 kwietnia 2013 roku znak (...) I. zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 2 kwietnia 2013 roku znak (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawczyni A. S. prawo do wypłaty emerytury za okres od dnia 01 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku, II. wniosek o wypłatę odsetek zawarty w odwołaniu przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania. n. akt VU 740/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 2 kwietnia 2013r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił wnioskodawczyni A. S. uchylenia decyzji z dnia 6 października 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza, na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , prawo do emerytury za okres od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż na skutek decyzji z dnia 6 października 2011r. wnioskodawczyni wstrzymano wypłatę emerytury od dnia 1 października 2011r. Decyzją z 31 grudnia 2012r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury na jej rzecz od dnia 22 listopada 2012r. W dniu 13 listopada 2012r. zapadło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Organ rentowy zauważył, iż przedmiotowy wyrok wszedł w życie z chwilą ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 22 listopada 2012r. Zatem nie jest zasadne uchylenie decyzji z dnia 6 października 2011r. w części, w jakiej decyzja ta dotyczy zawieszenia prawa do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. - co oznacza brak podstaw do wypłaty wyrównania za wskazany okres. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. S. domagając się przyznania wyrównania należnej emerytury za okres od 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. wraz z odsetkami. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 6 kwietnia 2009r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od 1marca 2009r. Na dzień przyznania świadczenia wnioskodawczyni była zatrudniona w Starostwie Powiatowym w G. . Decyzją z dnia 6 października 2011r. organ rentowy, na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw z urzędu wstrzymał wypłatę emerytury od 1 października 2011r. Wskazał, iż prawo do świadczenia podlega zawieszeniu, bowiem wnioskodawczyni pozostaje w zatrudnieniu. W dniu 16 listopada 2012r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o wypłatę wyrównania emerytury zawieszonej na mocy decyzji z dnia 6 października 2011r. za okres od 1 października 2011r. w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. zapadłym w sprawie o sygn. akt K 2/12, w następstwie którego organ rentowy wydał decyzję opisaną w części wstępnej niniejszego uzasadnienia. / okoliczności bezsporne/ Sąd zważył: Odwołanie wnioskodawczyni jest uzasadnione. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/12 ) orzekł, iż art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 22 listopada 2012r. w Dz. U. poz. 1285. Podstawowy problem w rozpatrywanej przez Trybunał Konstytucyjny sprawie dotyczył oceny czy ustawodawca, rozciągając obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą jako jeden z warunków nabycia prawa do emerytury na osoby, które skutecznie nabyły prawo do przedmiotowego świadczenia w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r., nie naruszył zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. W tym okresie nabycie prawa do emerytury następowało niezależnie od pozostawaniu przez ubezpieczonego w zatrudnieniu. Trybunał podkreślił, że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa przejawia się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa przez państwo, by obywatela mógł realizować swoje prawa w zaufaniu, że nie naraża się na skutki, których nie był w stanie przewidzieć. Trybunał Konstytucyjny uznał, że rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. spowodowało, że osoby, które skutecznie nabyły i zrealizowały prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r. zostały objęte nową, mniej korzystną dla nich treścią ryzyka emerytalnego, co naruszyło konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do państwa. Jednocześnie przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011r. W świetle powyższego do wnioskodawczyni, której decyzją z dnia 6 kwietnia 2009r. przyznano prawo do emerytury od 1 marca 2009r., a wiec bez konieczności rozwiązania stosunku pracy przepis art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy emerytalnej nie ma zastosowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Z treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP wynika natomiast, iż orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, umowy międzynarodowe lub ustawa aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia i w trybie określonym, w przepisach właściwych dla danego postępowania. Na tle tego stanu prawnego przeważa pogląd, że utrata mocy obowiązującej przepisu z powodu jego niezgodności z Konstytucją oznacza, że przepis ten nie może być stosowany poczynając od daty jego uchwalenia. Wyrok Trybunału ma skutki retroaktywne, a przez to zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytucyjnego przepisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2008r., sygn. akt V CO 43/08, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2006r., sygn. akt II PK 42/06). Sumując należy zauważyć, iż wnioskodawczyni przysługiwała wypłata wyrównania od daty wstrzymania emerytury, tj. od 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. Mając na względzie powyższe w punkcie I wyroku Sąd zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 2 kwietnia 2013r. znak: (...) w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury za okres od dnia 1 października 2011r. do dnia21 listopada 2012r. W punkcie II wyroku Sąd żądanie wnioskodawczyni w części dotyczącej odsetek przekazał organowi rentowemu do rozpoznania na podstawie art. 477 10 § 2 kpc – zgodnie z którym, jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nie rozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje je do protokołu i przekazuje organowi rentowemu. Żądanie wnioskodawczyni wypłaty odsetek nie zostało rozpoznane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wobec czego jako nowy wniosek na podstawie wyżej wskazanego przepisu art. . 477 10 § 2 kpc , należało postanowić jak wyżej. Po wydaniu decyzji ubezpieczonej będzie przysługiwało odwołanie i dopiero wówczas sąd będzie mógł rozpoznać jej żądanie i ocenić zasadność decyzji ZUS.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI