VU 725/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury za okres zawieszenia, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznające przepis zawieszający świadczenia za niezgodny z Konstytucją.
Wnioskodawczyni M. W. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej wyrównania emerytury za okres od października 2011 r. do sierpnia 2012 r. ZUS zawiesił wypłatę świadczenia na podstawie przepisu, który później został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP. Sąd Okręgowy, opierając się na orzeczeniu TK, zmienił decyzję ZUS, przyznając wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury za wskazany okres.
Sprawa dotyczyła odwołania M. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy, która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji zawieszającej wypłatę emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. ZUS argumentował, że wnioskodawczyni pozostawała w zatrudnieniu, co zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS) powodowało zawieszenie świadczenia. Wnioskodawczyni domagała się wyrównania emerytury, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12), który uznał wskazany przepis za niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP). Sąd Okręgowy w Legnicy przyznał rację wnioskodawczyni. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i skutki retroaktywne, co oznacza, że przepis uznany za niekonstytucyjny nie może być stosowany od daty jego uchwalenia. Ponieważ wnioskodawczyni prawo do emerytury nabyła przed wejściem w życie kwestionowanego przepisu, nie mógł on być do niej stosowany. W konsekwencji, Sąd zmienił decyzję ZUS, przyznając M. W. prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. Żądanie dotyczące odsetek zostało przekazane do rozpoznania organowi rentowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP).
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że rozciągnięcie obowiązku rozwiązania stosunku pracy na osoby, które nabyły prawo do emerytury w okresie, gdy nie było takiego wymogu, narusza zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ponieważ wprowadza mniej korzystne warunki świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
M. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa z dnia 16 grudnia 2010r. art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim stosuje się go do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia TK stanowią podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 477¹⁰ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie przez sąd nowego żądania nierozpoznanego przez organ rentowy do rozpoznania temu organowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisu zawieszającego wypłatę emerytury z Konstytucją RP (art. 2). Retroaktywne skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nabycie prawa do emerytury przed wejściem w życie przepisu zawieszającego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS oparta na przepisach, które zostały uznane za niekonstytucyjne.
Godne uwagi sformułowania
zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma skutki retroaktywne niekonstytucyjny przepis nie może być stosowany poczynając od daty jego uchwalenia
Skład orzekający
Regina Stępień
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ochrony zaufania do państwa i prawa w kontekście zmian przepisów dotyczących emerytur, skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy osób, które nabyły prawo do emerytury przed określonym terminem i były objęte przepisem uznanym za niekonstytucyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na indywidualne losy obywateli i korygować błędy legislacyjne, co jest zawsze interesujące.
“ZUS odmówił emerytury, ale Trybunał Konstytucyjny przywrócił sprawiedliwość – wyrok, który zmienił losy tysięcy.”
Dane finansowe
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt : VU 725/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania M. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 28 marca 2013 roku znak (...) I. zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 28 marca 2013 roku znak (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawczyni M. W. prawo do wypłaty emerytury za okres od dnia 01 października 2011 roku do 31 sierpnia 2012 roku, II. wniosek o wypłatę odsetek zawarty w odwołaniu przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 marca 2013r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił wnioskodawczyni M. W. uchylenia decyzji z dnia 6 października 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza, na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , prawo do emerytury za okres od dnia 1 października 2011r. do dnia 31 sierpnia 2012r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż na skutek decyzji z dnia 6 października 2011r. wnioskodawczyni wstrzymano wypłatę emerytury od dnia 1 października 2011r. Decyzją z 6 września 2012r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury na jej rzecz od dnia 1 września 2012r. wobec rozwiązania przez nią stosunku pracy. W dniu 13 listopada 2012r. zapadło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Organ rentowy zauważył, iż przedmiotowy wyrok wszedł w życie z chwilą ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 22 listopada 2012r. Zatem nie jest zasadne uchylenie decyzji z dnia 6 października 2011r. w części, w jakiej decyzja ta dotyczy zawieszenia prawa do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 31 sierpnia 2012r. - co oznacza brak podstaw do wypłaty wyrównania za wskazany okres. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. W. domagając się przyznania wyrównania należnej emerytury za okres od 1 października 2011r. do dnia 31 sierpnia 2012r. wraz z odsetkami. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 13 marca 2009r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od 1 grudnia 2008r. Na dzień przyznania świadczenia wnioskodawczyni była zatrudniona w Zespole (...) w L. . Decyzją z dnia 6 października 2011r. organ rentowy, na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw z urzędu wstrzymał wypłatę emerytury od 1 października 2011r. Wskazał, iż prawo do świadczenia podlega zawieszeniu, bowiem wnioskodawczyni pozostaje w zatrudnieniu. Decyzją z 6 września 2012r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury na jej rzecz od dnia 1 września 2012r. wobec rozwiązania przez nią stosunku pracy. W dniu 12 grudnia 2012r. ubezpieczona złożyła wniosek o wypłatę wyrównania emerytury zawieszonej na mocy decyzji z dnia 14 września 2011r. za okres od 1 października 2011r. do 31 sierpnia 2012r. w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. zapadłym w sprawie o sygn. akt K 2/12, w następstwie którego organ rentowy wydał decyzję opisaną w części wstępnej niniejszego uzasadnienia. / okoliczności bezsporne/ Sąd zważył: Odwołanie wnioskodawczyni jest uzasadnione. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/12 ) orzekł, iż art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 22 listopada 2012r. w Dz. U. poz. 1285. Podstawowy problem w rozpatrywanej przez Trybunał Konstytucyjny sprawie dotyczył oceny czy ustawodawca, rozciągając obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą jako jeden z warunków nabycia prawa do emerytury na osoby, które skutecznie nabyły prawo do przedmiotowego świadczenia w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r., nie naruszył zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. W tym okresie nabycie prawa do emerytury następowało niezależnie od pozostawaniu przez ubezpieczonego w zatrudnieniu. Trybunał podkreślił, że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa przejawia się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa przez państwo, by obywatela mógł realizować swoje prawa w zaufaniu, że nie naraża się na skutki, których nie był w stanie przewidzieć. Trybunał Konstytucyjny uznał, że rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. spowodowało, że osoby, które skutecznie nabyły i zrealizowały prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r. zostały objęte nową, mniej korzystną dla nich treścią ryzyka emerytalnego, co naruszyło konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do państwa. Jednocześnie przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011r. W świetle powyższego do wnioskodawczyni, której decyzją z dnia 13 marca 2009r. przyznano prawo do emerytury od 1 grudnia 2008r., a wiec bez konieczności rozwiązania stosunku pracy przepis art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy emerytalnej nie ma zastosowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Z treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP wynika natomiast, iż orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, umowy międzynarodowe lub ustawa aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia i w trybie określonym, w przepisach właściwych dla danego postępowania. Na tle tego stanu prawnego przeważa pogląd, że utrata mocy obowiązującej przepisu z powodu jego niezgodności z Konstytucją oznacza, że przepis ten nie może być stosowany poczynając od daty jego uchwalenia. Wyrok Trybunału ma skutki retroaktywne, a przez to zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytutywnego przepisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2008r., sygn. akt V CO 43/08, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2006r., sygn. akt II PK 42/06). Sumując należy zauważyć, iż wnioskodawczyni przysługiwała wypłata wyrównania od daty wstrzymania emerytury, tj. od 1 października 2011r. do dnia 31 sierpnia 2012r. Mając na względzie powyższe w punkcie I wyroku Sąd zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 28 marca 2013r. znak: (...) w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury za okres od dnia 1 października 2011r. do dnia 31 sierpnia 2012r. W punkcie II wyroku Sąd żądanie wnioskodawczyni w części dotyczącej odsetek przekazał organowi rentowemu do rozpoznania na podstawie art. 477 10 § 2 kpc – zgodnie z którym, jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nie rozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje je do protokołu i przekazuje organowi rentowemu. Żądanie wnioskodawczyni wypłaty odsetek nie zostało rozpoznane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wobec czego jako nowy wniosek na podstawie wyżej wskazanego przepisu art. . 477 ( 10) § 2 kpc , należało postanowić jak wyżej. Po wydaniu decyzji ubezpieczonej będzie przysługiwało odwołanie i dopiero wówczas sąd będzie mógł rozpoznać jej żądanie i ocenić zasadność decyzji ZUS.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI