VU 697/15

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-04-07
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społecznedziałalność gospodarczarentaemeryturaZUSskładkiprawo pracyubezpieczenie chorobowe

Sąd oddalił odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej, że osoba prowadząca działalność gospodarczą nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie pobierania renty/emerytury.

K. M. odwołała się od decyzji ZUS, która stwierdziła, że nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1.09.2003 do 31.03.2013. Odwołująca argumentowała naruszenie jej interesu płatnika i wniosła o korektę ubezpieczenia. Sąd oddalił odwołanie, wskazując, że zgodnie z przepisami, osoby prowadzące działalność gospodarczą i pobierające rentę lub emeryturę nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej działalności, chyba że zgłoszą wniosek o dobrowolne ubezpieczenie.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie K. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., która stwierdziła, że odwołująca, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1.01.1999 do 31.08.2003, ale nie podlegała im w okresie od 1.09.2003 do 31.03.2013. K. M. złożyła odwołanie w części dotyczącej niepodlegania ubezpieczeniom w drugim z wymienionych okresów, zarzucając naruszenie jej interesu płatnika i domagając się korekty ubezpieczenia z uwzględnieniem wpłaconych składek. Sąd ustalił, że odwołująca prowadziła działalność gospodarczą i opłacała składki do marca 2006 r. W okresie od 1.09.2003 do 28.02.2007 miała przyznaną rentę rodzinną, a od 1.03.2007 pobierała emeryturę. Sąd zważył, że zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu do 30.06.2007 r.), osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą i mające ustalone prawo do emerytury lub renty nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu (a z mocy art. 12 ust. 1 – także wypadkowemu) z tytułu tej działalności. Mogą one podlegać tym ubezpieczeniom na swój wniosek dobrowolnie. Ponieważ odwołująca pobierała rentę, a następnie emeryturę, wypełniła przesłanki do stwierdzenia, że obowiązkowe ubezpieczenia ustały od września 2003 r. Zmiana stanu prawnego od 1 lipca 2007 r. nie wpłynęła na jej status, gdyż nadal pobierała emeryturę. Sąd podkreślił, że objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami następuje na wniosek, a odwołująca takiego wniosku nie zgłosiła, co oznacza, że stosunek ubezpieczenia dobrowolnego nie powstał. Opłacanie składek według dotychczasowych zasad nie mogło doprowadzić do powstania odmiennego stosunku ubezpieczenia, który wymagał zgłoszenia odpowiedniego wniosku. Wobec powyższego, sąd oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli ma ustalone prawo do emerytury lub renty, chyba że zgłosi wniosek o dobrowolne ubezpieczenie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które wyłączają z obowiązku ubezpieczeń osoby pobierające rentę lub emeryturę, chyba że dobrowolnie zgłoszą chęć objęcia ubezpieczeniem. Opłacanie składek bez formalnego wniosku o dobrowolne ubezpieczenie nie tworzy stosunku ubezpieczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.s.u.s. art. 9 § ust. 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

W brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2007 r. osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, mające ustalone prawo do emerytury lub renty, nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowemu, a z mocy art. 12 ust. 1 – także obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu. Mogą one podlegać tym ubezpieczeniom na swój wniosek dobrowolnie.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 12 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 14 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami następuje na wniosek, nie wcześniej niż od dnia, którym wniosek został zgłoszony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą i pobierające rentę lub emeryturę nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu. Dobrowolne ubezpieczenie społeczne wymaga złożenia wniosku, a samo opłacanie składek nie jest równoznaczne z przystąpieniem do ubezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia interesu płatnika przez ZUS. Wniosek o korektę ubezpieczenia z uwzględnieniem wpłaconych składek.

Godne uwagi sformułowania

brak było warunków do uznania odwołującej w badanym okresie za osobę, która mimo zgłoszonej w organie rejestrowym pozarolniczej działalności gospodarczej, tej działalności nie prowadziła. Osoby takie bowiem podlegają na swój wniosek dobrowolnie takim ubezpieczeniom. Odwołująca takiego wniosku nie zgłosiła co pozwala przyjąć, iż w jej przypadku stosunek ubezpieczenia dobrowolnego nie powstał. Fakt opłacania składek może prowadzić do dorozumianego istnienia stosunku ubezpieczenia dobrowolnego o ile taki stosunek powstanie po formalnym zgłoszeniu wniosku i w trakcie biegu takiego ubezpieczenia wystąpi fakt nieopłacenia w terminie należnej składki.

Skład orzekający

Romuald Kompanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących podlegania obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym przez osoby prowadzące działalność gospodarczą i pobierające świadczenia emerytalne lub rentowe."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w analizowanym okresie, z uwzględnieniem zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu osób prowadzących działalność gospodarczą, które jednocześnie pobierają świadczenia emerytalne lub rentowe, a interpretacja przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych jest kluczowa dla ich sytuacji finansowej.

Czy prowadząc firmę i pobierając emeryturę, musisz płacić składki ZUS? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 697/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 01 kwietnia 2016 r. w Kaliszu odwołania K. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 4 maja 2015 r. Nr (...) w sprawie K. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie ubezpieczenia oddala odwołanie UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. stwierdził, że K. M. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresie 1.01.1999 – 31.08.2003 i nie podlegała powyższym ubezpieczeniom w okresie 1.09.2003 – 31.03.2013. Odwołanie od powyższej decyzji w części odnoszącej się do stwierdzenia niepodlegania wskazanym wyżej ubezpieczeniom w okresie 1.09.2003 – 31.03.2013 złożyła K. M. zarzucając jej naruszenie interesu płatnika. Odwołująca wniosła o korektę ubezpieczenia z uwzględnieniem wpłaconych składek. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił, co następuje: Odwołująca K. M. od wielu lat prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą. Od dnia 1 stycznia 1999 r. w związku z prowadzeniem tej działalności odwołująca zgłosiła deklarację o objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi: emerytalnym, rentowym i wypadkowym oraz dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. / bezsporne / W związku z tym zgłoszeniem, odwołująca opłacała składki na te ubezpieczenia za okres do marca 2006 r. podając tytuł objęcia ubezpieczeniami – prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Od kwietnia 2006 r. odwołująca opłacała składki na ubezpieczenie zdrowotne. dowód: zestawienie deklaracji i wpłat Z dniem 31 marca 2013 r. odwołująca zaprzestała prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W okresie 1.09.2003 – 28.02.2007 odwołująca miała przyznane prawo do renty rodzinnej i świadczenie takie pobierała. Od dnia 1 marca 2007 r. odwołująca ma przyznane prawo do emerytury i świadczenie takie pobiera. / bezsporne / Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie jest uzasadnione. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Osoby takie wobec uregulowania zawartego w art. 12 ust. 1 ustawy, podlegają także obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu. Okres takich ubezpieczeń to okres od dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania. Dla potrzeb określenia takiego czasokresu istotny zasadniczo jest moment zgłoszenia prowadzenia działalności w organie rejestrowym i moment zgłoszenia w tymże organie informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności połączony z wnioskiem o jej wyrejestrowanie chyba, że w międzyczasie przedsiębiorca zgłaszał informacje o czasowym zawieszeniu prowadzenia działalności. Odwołująca w badanym okresie nie zgłaszała informacji o czasowym zawieszeniu wykonywania działalności. Zatem brak było warunków do uznania odwołującej w badanym okresie za osobę, która mimo zgłoszonej w organie rejestrowym pozarolniczej działalności gospodarczej, tej działalności nie prowadziła. Przepis art. 9 ust. 5 cytowanej na wstępie ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2007 r. pozwolił na przyjęcie, iż odwołująca z uwagi na przyznane prawo do renty rodzinnej mimo prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu takiej działalności. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, w okresie do dnia 30 czerwca 2007 r., osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, mające ustalone prawo do emerytury lub renty nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowemu a z mocy art. 12 ust. 1 – także obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu. Osoby takie bowiem podlegają na swój wniosek dobrowolnie takim ubezpieczeniom. W okresie od dnia 1 lipca 2007 r. osoby te mając przyznane prawo do renty podlegały takim ubezpieczeniom do czasu przyznania prawa do emerytury. Zmiana w omawianym zakresie stanu prawnego z uwagi na datę przyznania prawa do emerytury ( 1 marca 2007 r. ) nie wpłynęła na zmianę zasad podlegania odwołującej obowiązkowym ubezpieczeniom. Odwołująca bowiem mając przyznaną i pobieraną rentę a następnie emeryturę, wypełniła przesłanki do stwierdzenia, że w jej przypadku obowiązkowe ubezpieczenia ustały z chwilą przyznania prawa do renty czyli od września 2003 r. a zmiana stanu prawnego jaka miała miejsce do dnia 1 lipca 2007 r. nie wpłynęła na zmianę statusu ubezpieczeniowego albowiem w chwili wejścia w życie zmian pobierała przyznaną wcześniej emeryturę. Po zmianie tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym z osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą nie mającą ustalonego prawa do emerytury lub renty na ubezpieczenie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą mającą ustalone prawo do renty, odwołująca nie zgłosiła deklaracji o przystąpieniu do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 14 ust. 1 cytowanej ustawy objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami następuje na wniosek, nie wcześniej niż od dnia, którym wniosek został zgłoszony. Odwołująca takiego wniosku nie zgłosiła co pozwala przyjąć, iż w jej przypadku stosunek ubezpieczenia dobrowolnego nie powstał. Nie było także warunków aby fakt opłacania składek na ubezpieczenia obowiązkowe i dobrowolne ubezpieczenie chorobowe traktować jako dorozumiane przystąpienie do dobrowolnych ubezpieczeń. Zabrakło bowiem wyrażonego przez odwołującą w sposób jasny i nieodwołalny oświadczenia woli o zamianie tytułu podlegania ubezpieczeniom i dalszemu podleganiu ubezpieczeniom na wniosek. W tych warunkach fakt opłacania składek według dotychczasowych zasad nie mógł doprowadzić do powstania odmiennego stosunku ubezpieczenia, który ustawa wiąże ze zgłoszeniem odpowiedniego wniosku. Fakt opłacania składek może prowadzić do dorozumianego istnienia stosunku ubezpieczenia dobrowolnego o ile taki stosunek powstanie po formalnym zgłoszeniu wniosku i w trakcie biegu takiego ubezpieczenia wystąpi fakt nieopłacenia w terminie należnej składki. W niniejszej sprawie takiej sytuacji nie było. W tych warunkach orzec należało jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI