VU 644/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury W.S. z uwagi na spełnienie wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach, uwzględniając okresy pobierania zasiłku chorobowego oraz pracę jako spawacz.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił W.S. prawa do emerytury z powodu braku wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przyznając emeryturę. Kluczowe było uwzględnienie okresów pobierania zasiłku chorobowego po 14 listopada 1991 r. oraz uznanie pracy jako spawacza w (...) Zakładach (...) w B. za pracę w szczególnych warunkach, mimo nazwy stanowiska 'hydraulik-spawacz'.
Wnioskodawca W.S. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury z powodu niewystarczającego stażu pracy w warunkach szczególnych. ZUS nie zaliczył okresów pobierania zasiłku chorobowego po 14 listopada 1991 r. oraz okresu zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w B. jako spawacza. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że zgodnie z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, staż pracy w szczególnych warunkach dla osób ubiegających się o emeryturę na tej podstawie ustala się według przepisów obowiązujących na dzień 1 stycznia 1999 r. W tym czasie przepisy nie wykluczały zaliczania okresów pobierania świadczeń chorobowych po 14 listopada 1991 r. do stażu szczególnego. Sąd uznał również, że praca wnioskodawcy jako spawacza w (...) Zakładach (...) w B. od 1 marca 1996 r. do 31 grudnia 1998 r. spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach, mimo nazwy stanowiska 'hydraulik-spawacz', co potwierdzili świadkowie i świadectwo pracy. W konsekwencji, po doliczeniu spornych okresów, wnioskodawca spełnił wymóg 15 lat pracy w szczególnych warunkach, co wraz z pozostałymi przesłankami (wiek 60 lat, ponad 25 lat ogólnego stażu) uprawniało go do emerytury.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okresy te podlegają zaliczeniu, ponieważ dla osób ubiegających się o emeryturę na podstawie art. 184 ustawy, staż pracy w szczególnych warunkach ustala się według przepisów obowiązujących na dzień 1 stycznia 1999 r., które nie wykluczały takiego zaliczenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym art. 184 ustawy o FUS chroni ekspektatywę prawa do emerytury ustaloną na dzień 1 stycznia 1999 r., wyłączając późniejsze zmiany w sposobie obliczania stażu (np. dodanie art. 32 ust. 1a ustawy w 2004 r.) dla tej grupy ubezpieczonych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przyznanie prawa do emerytury
Strona wygrywająca
W. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa o FUS art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nabywają prawo do emerytury, jeżeli w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz wymagany okres składkowy i nieskładkowy.
rozporządzenie art. § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pracownik wykonujący prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A nabywa prawo do emerytury po osiągnięciu wieku 60 lat (dla mężczyzn) i posiadaniu co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz 25 lat ogólnego stażu pracy.
rozporządzenie art. A, Dziale XIV, poz. 12
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym są pracami wykonywanymi w szczególnych warunkach.
rozporządzenie art. A, Dziale XIV, poz. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych są pracami wykonywanymi w szczególnych warunkach.
Pomocnicze
ustawa o FUS art. 32 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy niewykonywania pracy po 14 listopada 1991 r., za które otrzymano wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie są uwzględniane przy ustalaniu stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd uznał, że ten przepis nie ma zastosowania do osób nabywających prawo do emerytury na podstawie art. 184 ustawy.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmieniając decyzję organu rentowego orzeka co do istoty sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okresy pobierania zasiłku chorobowego po 14 listopada 1991 r. przypadające w trakcie zatrudnienia w warunkach szczególnych podlegają zaliczeniu do stażu szczególnego dla osób ubiegających się o emeryturę na podstawie art. 184 ustawy o FUS. Praca na stanowisku 'hydraulik-spawacz' polegająca na spawaniu i wycinaniu była pracą w szczególnych warunkach, zgodnie z przepisami rozporządzenia. Nazwa stanowiska nie jest decydująca, lecz faktycznie wykonywane czynności.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że okresy pobierania zasiłku chorobowego po 14 listopada 1991 r. nie powinny być zaliczane do stażu pracy w szczególnych warunkach. ZUS nie uznał pracy na stanowisku spawacza w (...) Zakładach (...) w B. za pracę w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
ochrona ekspektatywy może wynikać z jej istoty, lecz także zyskiwać wzmocnienie w prawie stan związania, tj. zobowiązania się przez Państwo do powstrzymania się od jakiejkolwiek ingerencji w istniejące prawo tymczasowe nie nazwa stanowiska, a rodzaj faktycznie wykonywanych obowiązków decyduje o tym, czy praca była wykonywana w szczególnych warunkach.
Skład orzekający
Urszula Sipińska-Sęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stażu pracy w szczególnych warunkach dla osób ubiegających się o emeryturę na podstawie art. 184 ustawy o FUS, w szczególności w kontekście zaliczania okresów pobierania świadczeń chorobowych po 14 listopada 1991 r. oraz interpretacji stanowisk pracy w szczególnych warunkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych (urodzeni po 31.12.1948 r.) nabywających prawo do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o FUS, z uwzględnieniem stanu prawnego na dzień 1 stycznia 1999 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nabywania prawa do emerytury i interpretacji przepisów dotyczących stażu pracy w szczególnych warunkach, co jest istotne dla wielu osób. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące okresów nieskładkowych i faktycznego charakteru pracy.
“Emerytura na wyciągnięcie ręki: Sąd przyznał prawo do świadczenia mimo odmowy ZUS, kluczowy był staż pracy w szczególnych warunkach i okresy chorobowe.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VU 644/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2017 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Urszula Sipińska-Sęk Protokolant stażysta Katarzyna Pielużek po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku W. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o emeryturę na skutek odwołania W. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 11 kwietnia 2017 r. 1. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcy W. S. prawo do emerytury z dniem (...) 2017 roku, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na rzecz wnioskodawcy W. S. kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt ) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VU 644/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 kwietnia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawcy W. S. prawa do emerytury z uwagi na brak wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych. W odwołaniu z dnia 2 maja 2017r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mocodawcy prawa do emerytury. Pełnomocnik wnioskodawcy podniósł, że jego mocodawca pracował w warunkach szczególnych przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym w (...) Zakładach (...) w B. w okresie od 1 marca 1996r. do 31 grudnia 1998r., a nadto zarzucił organowi rentowemu, iż bezzasadnie wyłączył ze stażu pracy w szczególnych warunkach okresy pobierania zasiłku chorobowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, iż nie zaliczył wnioskodawcy do szczególnego stażu pracy okresu zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w B. w okresie od 1 marca 1996r. do 31 grudnia 1998r., pomimo posiadania świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, gdy6ż stanowisko spawacz-hydraulik nie jest wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. Organ rentowy przyznał, że z udowodnionego przez wnioskodawcę stażu w warunkach szczególnych ( 14 lat 11 miesięcy i 3 dni) wyłączył ze okresy pobierania zasiłku chorobowego w wymiarze 6 miesięcy i 20 dno. Jednocześnie organ rentowy nie uzasadnił podstaw prawnych swojego stanowiska. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W. S. , urodzony w dniu (...) , złożył w dniu 15 marca 2017 roku wniosek o przyznanie emerytury. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1-4 akt emerytalnych) Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący 26 lat i 11 dni, w tym 1 rok 5 miesięcy i 13 dni okresów nieskładkowych, 24 lata, 6 miesięcy i 28 dni okresów składkowych oraz 14 lat, 11 miesięcy i 3 dni stażu pracy w szczególnych warunkach przypadający w okresach : - od 1 maja 1979 roku do 1 stycznia 1989 roku, - od 15 września 1989 roku do 30 czerwca 1995 roku, (dowód: decyzja ZUS z dnia 13.04.2017 r. k. 53 akt emerytalnych, wyliczenie stażu pracy w warunkach szczególnych k. 54 akt emerytalnych) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. nie zaliczył wnioskodawcy do okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresów pobierania zasiłków chorobowych przypadających w okresie zatrudnienia w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) Spółce z o.o. w B. od 24 czerwca 1993r. do 30 czerwca 1995r. w wymiarze 6 miesięcy i 20 dni. W okresie zatrudnienia w S. B. Spółce z.o.o. w R. od 1 maja 1979 roku do 1 stycznia 1989 roku wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie na stanowisku mechanika urządzeń przepompowni i hydroforni oraz montera instalatora tj. prace wymienione w wykazie A dziale XIV poz. 25 pkt 1 stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy przemysłu chemicznego lekkiego. Okres ten został przez organ rentowy zaliczony wnioskodawcy do stażu w szczególnych warunkach. W okresie zatrudnienia w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) Spółce z o.o. w B. od 15 września 1989 do 30 czerwca 1995r. wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach: - w okresie od 15 września 1989r. do 31 maja 1990r. przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym, wymienione w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 pkt 2 , oraz przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych wymienione w wykazie A dziale II poz. 1 pkt 1; - w okresie od 1 czerwca 1990r. do 30 czerwca 1991r. prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych wymienioną w wykazie A dziale XIV poz. 2 pkt 4; - w okresie od 1 lipca 1991r. do 30 czerwca 1995r. prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych wymienioną w wykazie A dziale XIV poz. 2 pkt 4 oraz przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym, wymienione w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 pkt 2; Zawarte w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983r; (dowód: odpowiedź na odwołanie k. 11, świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 17 marca 2016r. – k. 16 roku akt emerytalnych, świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 15 marca 2017r. – k. 45-46 akt emerytalnych, świadectwo z dnia 27 marca 2017r. – k. 49 akt emerytalnych, wykaz okresów zasiłkowych – k. 24 akt emerytalnych ) W okresie od dnia 1 marca 1996r. do dnia 31 sierpnia 2008r. wnioskodawca był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku hydraulika-spawacza w (...) Zakładach (...) w B. . Pracował w warsztacie hydraulicznym, który zajmował się utrzymaniem w ruchu urządzeń i maszyn znajdujących się w zakładzie na oddziałach produkcyjnych: przędzalni, tkalni, klejarni oraz urządzeń centralnego ogrzewania w blokach mieszkalnych, do których Zakład dostarczał energię cieplną Wnioskodawca był jedynym spawaczem w zakładzie. Uprawnienia spawalnicze ma od 1987r. Do jego stałych, podstawowych, codziennych obowiązków należało usuwanie awarii maszyn i urządzeń znajdujących się w zakładzie na oddziałach produkcyjnych: przędzalni, tkalni, klejarni oraz rur wodnych i cielnych w blokach mieszkalnych. Obowiązki te wykonywał spawając rury centralnego ogrzewania, rury odwodnieniowe oraz rury przesyłające parę technologiczną. Ubezpieczony nie wykonywał poza spawaniem innych prac. (dowód: zeznania świadka B. G. – protokół rozprawy z dnia 19 września 2017r. od minuty 3:03 do minuty 9:27, zeznania świadka M. D. – protokół rozprawy z dnia 19 września 2017r. od minuty 9:28 do minuty 15:54, zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 19 września 2017r. od minuty 16 do minuty 19:31, książka spawacza- k. 5-6 akt) Archiwum (...) Spółka z o.o. w S. dnia 14 marca 2017r. wystawiło W. S. świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, potwierdzające że w okresie zatrudnienia w (...) Zakładach (...) w B. od dnia 1 marca 1996r. do 31 sierpnia 2008r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu, prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym wymienione w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 pkt 1 załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy przemysłu chemicznego lekkiego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. (dowód: świadectwo z dnia 14 marca 2017r. k. 27 akt emerytalnych) Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2). W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2. ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami było to, czy wnioskodawca posiada wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, ukończył 60 lat. Stało się tak dlatego, że organ rentowy odliczył skarżącemu od uznanego stażu pracy w szczególnych warunkach przypadającego w okresie zatrudnienia w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) Spółce z o.o. w B. , gdzie wnioskodawca wykonywał prace wymienioną w wykazie A dziale XIV poz. 2 (prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych) oraz przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym wymienioną w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12, okresy w których przebywał on na zwolnieniach lekarskich po 14 listopada 1991r. tj. w okresie od 24 czerwca 1993r. do 30 czerwca 1995r. w wymiarze 6 miesięcy i 20 dni oraz nie zaliczył do szczególnego stażu pracy okresu zatrudnienia od dnia 1 marca 1996r. do dnia 31 grudnia 1998r. w (...) Zakładach (...) w B. Podstawą prawną przyznania wnioskodawcy prawa do emerytury jest art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym ubezpieczonemu przysługuje prawo do emerytury pod warunkiem spełnienia przesłanek do jej nabycia, za wyjątkiem wieku emerytalnego, w dniu 1 stycznia 1999r. Oznacza to, że do obliczenia stażu pracy w warunkach szczególnych stosuje się przepisy obowiązujące w dacie 1 stycznia 1999r. , co wprost wynika z treści art. 184 ustęp 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W myśl bowiem tego przepisu ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura, jeżeli w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn. O tym jakie okresy pracy zalicza się do pracy w szczególnych warunkach stanowi art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Brzmienie tego przepisu zmieniło się w dniu 1 lipca 2004r. Wówczas do art. 32 ustawy został dodany ustęp 1a, zgodnie z którym przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: - okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, - okresów, w których na mocy szczególnych przepisów pracownik został zwolniony ze świadczenia pracy, z wyjątkiem okresu urlopu wypoczynkowego. Zmiana brzmienia art. 32 ustawy z dnia 1 lipca 2004r. nie dotyczy jednak sposobu obliczania stażu pracy osób ubiegających się o emeryturę na podstawie art. 184 ustawy. W stosunku bowiem do tych osób staż pracy w szczególnych warunkach ustala się na dzień 1 stycznia 1999r według przepisów dotychczasowych, a zatem w ich brzmieniu w dniu 1 stycznia 1999r. W tej dacie art. 32 ustawy nie zawierał zapisu o nie uwzględnianiu do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Z tych względów okresy niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego przypadające w trakcie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub charakterze, podlegają zaliczeniu do stażu pracy w warunkach szczególnych ubezpieczonym ubiegającym się o emeryturę na podstawie art. 184 ustawy także, gdy przypadają one po dniu 14 listopada 1991r. Wzajemny stosunek art. 184 i 32 ust 1 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS był wielokrotnie badany przez Sąd Najwyższy, który orzekł, że wykazanie w dniu 1 stycznia 1999r. okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach określonego w art. 184 ustawy wyklucza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a ustawy. Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja osób wymienionych w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS opisywana w doktrynie jako ekspektatywa prawa podmiotowego, polega właśnie na spełnieniu się tylko części stanu faktycznego koniecznego do nabycia prawa, które poprzedza i zabezpiecza przyszłe prawo podmiotowe. Uwzględniając, że ochrona ekspektatywy może wynikać z jej istoty, lecz także zyskiwać wzmocnienie w prawie, Sąd Najwyższy stwierdził, że funkcję takiego wzmocnienia spełnił art. 184 ustawy wobec pozostających w toku stosunków nabywania prawa do emerytury z tytułu wykonywania zatrudnienia w warunkach szczególnych przed 1 stycznia 1999r. W przepisie tym ustawodawca utrwalił sytuację osób, które w dniu wejścia w życie ustawy wypełniły warunki stażu szczególnego i ogólnego i zadeklarował ich przyszłe prawo do emerytury w wieku wcześniejszym; przez wydanie tego przepisu nastąpił stan związania, tj. zobowiązania się przez Państwo do powstrzymania się od jakiejkolwiek ingerencji w istniejące prawo tymczasowe. Wobec tego przewidziana w ustawie ekspektatywa prawa do emerytury nie mogła wygasnąć na skutek nowej regulacji ustalania stażu zatrudnienia. Gwarancji przyszłego prawa do emerytury złożonej wobec osób, o których mowa w art. 184 ustawy, ustawodawca nie mógł już naruszyć przez ustalenie innego sposobu wyliczenia ich stażu ubezpieczenia. Stąd ocena, że wykazanie w dniu 1 stycznia 1999 r. określonego w art. 184 ustawy okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004 r. Pogląd ten – zdaniem Sądu Najwyższego - wzmacnia treść art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej, odsyłająca w zakresie warunków emerytalnych do przepisów dotychczasowych (obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1999 r.) (tak por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010r., II UK 313/09, OSNP 2011, nr 19-20 poz. 260, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011r. , I UK 12/11, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2012r. , I UK 367/11). W świetle powyższych rozważań brak było podstaw do nie uwzględnienia przy obliczaniu szczególnego stażu pracy przez organ rentowy okresów niewykonywania przez skarżącego pracy w okresie od 24 czerwca 1993r. do 30 czerwca 1995r., za które otrzymał on wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, przypadających w okresie wykonywania pracy w szczególnych warunkach w (...) Spółce z o.o. w B. wymienionej w wykazie A dziale XIV poz. 2 (prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych) oraz w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 (przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym). Doliczenie skarżącemu do szczególnego stażu pracy przypadających po 14 listopada 1991r. okresów niewykonywania pracy, za które otrzymał on wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w łącznym wymiarze w wymiarze 6 miesięcy i 20 dni do uwzględnionego już przez organ rentowy stażu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 14 lat 11 miesięcy i 3 dni, skutkuje tym że wnioskodawca spełnia przesłankę 15 – letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Dodatkowo przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca - poza okresami uznanymi przez organ rentowy- pracował w szczególnych warunkach także w okresie od dnia 1 marca 1996r. do dnia 31 grudnia 1998r. w (...) Zakładach (...) w B. , tak jak to wynika z przedłożonego przez niego świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 14 marca 2017r. Wprawdzie wnioskodawca był tam zatrudniony na stanowisku hydraulika-spawacza, ale to nie nazwa stanowiska, a rodzaj faktycznie wykonywanych obowiązków decyduje o tym, czy praca była wykonywana w szczególnych warunkach. Szczególne warunki pracy skarżącego w spornym okresie potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie. Przyznali oni, że skarżący mimo, iż pracował w warsztacie hydraulicznym, to do jego stałych obowiązków należały wyłącznie prace przy spawaniu. Brygada remontowa, w której pracował ubezpieczony zajmowała się utrzymaniem w ruchu urządzeń i maszyn znajdujących się w zakładzie na oddziałach produkcyjnych: przędzalni, tkalni, klejarni oraz urządzeń centralnego ogrzewania w blokach mieszkalnych, do których zakład dostarczał energię cieplną. Ponieważ wnioskodawca był jedynym spawaczem w brygadzie utrzymania ruchu w zakładzie, do jego stałych, podstawowych, codziennych obowiązków należało usuwanie awarii maszyn i urządzeń znajdujących się w zakładzie na oddziałach produkcyjnych: przędzalni, tkalni, klejarni oraz rur wodnych i cielnych w blokach mieszkalnych wyłącznie przez wykonywanie czynności spawalniczych. Obowiązki te wykonywał spawając rury centralnego ogrzewania, rury odwodnieniowe oraz rury przesyłające parę technologiczną. Ubezpieczony nie wykonywał poza spawaniem innych prac. W szczególności nie wykonywał prac hydraulicznych, pomimo iż nazwa zajmowanego przez niego stanowiska to hydraulik- spawacz. W tych okolicznościach wystawione przez Archiwum (...) Spółkę z o.o. w S. ubezpieczonemu świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 14 marca 2017r., potwierdzające że w okresie od dnia 1 marca 1996r. do 31 grudnia 1998r. skarżący wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym wymienione w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12, należy uznać za prawidłowe. Zatrudnienie przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym jest wymienione wykazie A, Dziale XIV, poz. 12, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku i podlega uwzględnieniu jako praca w warunkach szczególnych na cele emerytalno - rentowe. Biorąc pod uwagę, iż wnioskodawca spełnił jednocześnie pozostałe wymagane przepisami rozporządzenia warunki, to jest ukończył 60 lat, jego łączny okres zatrudnienia składkowy i nieskładkowy wyniósł ponad 25 lat, należy uznać, że wydana przez organ rentowy decyzja jest błędna, a żądanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury z pierwszym dniem miesiąca, w którym złożył on wniosek o emeryturę, gdyż z tym dniem została spełniona ostania przesłanka, od której to prawo było uzależnione. Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI