VU 627/15

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2015-10-20
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneZUSdziałalność gospodarczaprzychódskładkiodwołaniecharakter zarobkowy

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie R. K. od decyzji ZUS, uznając, że jej działalność polegająca na sprzedaży używanych przedmiotów z porcelany, szkła i ceramii przez internet nie miała charakteru zarobkowego, co wykluczało podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

R. K. odwołała się od decyzji ZUS, która stwierdziła, że nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 grudnia 2014 r. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Odwołująca chciała potwierdzenia podlegania ubezpieczeniom, w tym dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie, uznając, że mimo zgłoszenia działalności i sprzedaży przez internet, osiągane przychody były rażąco niskie w stosunku do zadeklarowanych podstaw wymiaru składek, co świadczyło o braku zarobkowego charakteru działalności.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrzył odwołanie R. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., która stwierdziła, że odwołująca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu) oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 grudnia 2014 r. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. R. K. prowadziła działalność polegającą na sprzedaży używanych przedmiotów z porcelany, szkła i ceramiki przez internet, głównie na platformie Allegro. Sąd ustalił, że odwołująca zgłosiła rozpoczęcie działalności i nabywała towary w celu ich odsprzedaży, planując sprzedaż na targowiskach i przez internet. Transakcje miały być opłacane przelewami bankowymi. Sąd oparł się na zeznaniach odwołującej oraz ewidencji przychodów. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było ustalenie, że osiągane przez R. K. miesięczne przychody (np. 127,00 zł w grudniu 2014 r., 335,50 zł w styczniu 2015 r.) były rażąco niskie w porównaniu do zadeklarowanych podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, które były zbliżone do kwoty maksymalnej. Sąd uznał, że takie dysproporcje świadczą o braku zarobkowego charakteru działalności, który jest warunkiem podlegania ubezpieczeniom społecznym zgodnie z ustawą systemową i ustawą o swobodzie działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza musi być prowadzona w sposób zorganizowany, ciągły i zarobkowy. W tym przypadku, mimo formalnego zgłoszenia działalności, brak było racjonalnych przesłanek ekonomicznych wskazujących na dążenie do zysku, a przychody nie pokrywały nawet kosztów składek. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie R. K.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli niskie przychody świadczą o braku zarobkowego charakteru działalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym kryterium podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jest jej zarobkowy charakter. W przypadku, gdy osiągane przychody są wielokrotnie niższe od zadeklarowanych podstaw wymiaru składek, a nawet nie pokrywają kosztów składek, można wnioskować o braku tego charakteru, co wyklucza objęcie ubezpieczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa systemowa art. 6 § 1 pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowi ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

ustawa systemowa art. 12 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowe jest także ubezpieczenie wypadkowe.

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej art. 2

Definicja działalności gospodarczej obejmuje zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.

Pomocnicze

ustawa systemowa art. 11 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niski poziom przychodów w stosunku do zadeklarowanych podstaw wymiaru składek świadczy o braku zarobkowego charakteru działalności. Przychody nie pokrywają nawet kosztów składek na ubezpieczenia społeczne, co jest nieracjonalne z punktu widzenia prowadzenia działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Działalność była zgłoszona formalnie i prowadzona przez internet. Nawet jeśli głównym motywem było uzyskanie świadczeń, nie jest to naganne, jeśli czynności były faktycznie wykonywane.

Godne uwagi sformułowania

Podejmowane przez odwołującą czynności nie zostały bowiem uznane za mające zarobkowy charakter osiągnięty miesięczny przychód był co najmniej 15-o krotnie niższy od deklarowanej podstawy wymiaru składek znaczące różnice nie mogą stanowić cech typowych dla działalności gospodarczej jaką jest dążenie do uzyskania zysku Działalność gospodarcza w rozumieniu obydwu ustaw to tylko taka działalność, której mechanizm podejmowanych czynności oparty jest na racjonalnych przesłankach wyznaczanych opłacalnością zaplanowanego przedsięwzięcia.

Skład orzekający

Romuald Kompanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że formalne zgłoszenie działalności gospodarczej i podejmowanie pewnych czynności nie jest wystarczające do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, jeśli brak jest zarobkowego charakteru działalności potwierdzonego racjonalnymi przesłankami ekonomicznymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niskich przychodów w działalności handlowej prowadzonej przez internet. Interpretacja zarobkowego charakteru działalności może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia rzeczywisty charakter działalności gospodarczej, a nie tylko formalne zgłoszenie, co jest istotne dla przedsiębiorców, zwłaszcza tych rozpoczynających działalność z niskimi przychodami.

Czy niska sprzedaż online oznacza brak ubezpieczenia? Sąd rozstrzyga.

Sektor

e-commerce

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 627/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 r. w Kaliszu odwołania R. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 18 maja 2015 r. Nr (...) / (...)- (...) w sprawie R. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie ubezpieczenia oddala odwołanie UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. stwierdził, iż R. K. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega od dnia 1 grudnia 2014 r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła R. K. wnosząc o zmianę decyzji i stwierdzenie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą oraz podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołanie. Sąd ustalił, co następuje: Odwołująca R. K. urodzona dnia (...) , zgłosiła w organie ewidencyjnym rozpoczęcie z dniem 1 grudnia 2014 r. prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży używanych przedmiotów użytkowych wykonanych z porcelany, szkła, ceramiki. /bezsporne/ W ramach zgłoszonej działalności mieściło się nabywanie wskazanych wyżej towarów w celu ich odsprzedaży. Towary odwołująca zamierzała nabywać na targowiskach i giełdach. Sprzedaż miała być prowadzona na (...) handlowej (...) . Przy takim sposobie sprzedaży, po zgłoszeniu oferty sprzedaży danego produktu, odwołująca miała śledzić przebieg licytacji a po jej zakończeniu wysyłać towar odpowiedniej osobie za pośrednictwem dostępnego na rynku operatora pocztowego. Transakcje na odległość miały być opłacane w formie przelewów bankowych na założone przez odwołującą konto bankowe. Za prowadzenie takiej sprzedaży odwołująca miała ponosić jedynie opłaty za korzystanie z portalu. dowód: zeznania odwołującej. Tak założone sposoby realizowania działalności, odwołująca wprowadziła od chwili zadeklarowania rozpoczęcia działalności i realizowała je sukcesywnie stosownie do ilości sprzedawanych produktów. dowód: zeznania odwołującej. W zestawieniu osiągniętego przychodu, odwołująca za miesiąc grudzień 2014 r. wpisała ogólną kwotę 127,00 zł, za miesiąc styczeń 2015 r. – kwotę 335,50 zł, za luty 2015 r. – kwotę 524,50 zł, za marzec 2015 r. – kwotę 24,00 zł. Wskazane wyżej kwoty miesięcznego przychodu stanowiły sumę wykazywanego w poszczególnych dniach danego miesiąca przychodu nieudokumentowanego. dowód: ewidencja przychodów w aktach ZUS. Zgłoszone przez odwołującą oferty sprzedaży na platformie Allegro finalizowane były w formule oferty „Kup teraz”. Oferowane produkty opiewały na cenę jednostkową od kilku do kilkudziesięciu złotych. dowód: zeznania odwołującej. Odwołująca co najmniej w połowie pod koniec października 2014 r. miała wiedzę, że jest w ciąży. dowód: karta ciąży w aktach sprawy w aktach ZUS. Ustalając powyższy stan faktyczny, sąd dał zeznaniom odwołującej. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442) zwanej dalej ustawą systemową, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. a z mocy przepisu art. 12 ust.1 w/w ustawy systemowej – także obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu. Ubezpieczenie chorobowe tej grupy ubezpieczonych jest dobrowolne i objęcie nimi następuje na wniosek osoby zainteresowanej (art. 11 ust. 2 w/w ustawy systemowej). Definicja działalności gospodarczej zawarta jest w przepisie art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej . W myśl zawartej tam regulacji, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Dla oceny skutków materialno - prawnych istotny jest nie tyle formalnie rozumiany status przedsiębiorcy, ile faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej. Prowadzenie działalności gospodarczej stanowi tytuł podlegania ubezpieczeniom, o ile faktycznie konkretny ubezpieczony działalność tę wykonuje. Zatem osoby faktycznie nieprowadzące takiej działalności nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu, nawet jeżeli dokonały wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wymaga podkreślenia, iż zawarcie porozumień z kontrahentami a następnie przystąpienie do ich realizacji przez kobietę w ciąży, nawet gdyby głównym motywem było uzyskanie przez nią świadczeń z ubezpieczeń społecznych nie jest naganne, ani tym bardziej sprzeczne z prawem, jeżeli czynności takie były faktycznie wykonywane. Przenosząc powyższe oceny na grunt niniejszej sprawy, uznać należało, iż nie było warunków aby zgodzić się z żądaniami odwołującej i stosownie do nich stwierdzić podleganie odwołującej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Podejmowane przez odwołującą czynności nie zostały bowiem uznane za mające zarobkowy charakter skoro w porównaniu zadeklarowanych kwot podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne do wysokości osiąganego przychodu wystąpiły znaczące różnice: za grudzień 2014 – luty 2015 r. osiągnięty miesięczny przychód był co najmniej 15-o krotnie niższy od deklarowanej podstawy wymiaru składek za dany miesiąc. Te znaczące różnice nie mogą stanowić cech typowych dla działalności gospodarczej jaką jest dążenie do uzyskania zysku a co najmniej przy określonym pułapie przychodu – minimalizowanie kosztów. Co prawda w pierwszych miesiącach działalności gospodarczej pewnych kosztów nie da się ominąć. Jednak taki koszt jak wysokość składki na ubezpieczenia społeczne można zminimalizować do poziomu składki minimalnej dla osób prowadzących działalność gospodarczą nie mówiąc już, że odwołująca jako osoba rozpoczynająca działalność mogła tę składkę płacić w kwotach preferencyjnych dla osób rozpoczynających działalność a więc zdecydowanie poniżej minimalnych kwot składek podstawowych. Rozmiar prowadzonej sprzedaży pozwalał na uzyskiwanie przychodu na poziomie nie przekraczającym minimalnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce o czym świadczą wydruki transakcji internetowych. Zatem niczym nie może zostać usprawiedliwione wskazanie podstawy wymiaru składki, dokonane przez odwołującą w grudniu 2014 r. i podtrzymane w kolejnych miesiącach, do kwoty podstawy wymiaru zbliżonej do kwoty maksymalnej dla osób prowadzących działalność gospodarczą przy rokowaniach co do uzyskania przychodu w wielkościach zbliżonych do wysokości samej składki na ubezpieczenie w kwotach preferencyjnych dla osób rozpoczynających prowadzenie działalności i godzenie się na zapłatę samej składki pochłaniającej cały uzyskany przychód. Oczywiście zgodzić należy się z poglądem, że osoba prowadząca działalność gospodarczą może zwiększać w granicach przewidzianych prawem wysokość podstawy na ubezpieczenia społeczne. W przypadku odwołującej zabrakło warunków aby jej działania zyskały ochronę na gruncie ubezpieczeń społecznych w stopniu warunkującym objęcie jej takimi ubezpieczeniami. Kierowanie się jedynie wiedzą co do rozmiaru sprzedaży realizowanej za pośrednictwem platformy handlowej (...) nie przekładało się wprost na poziom sprzedaży w asortymencie oferowanym przez odwołującą. Nie mogło być tym samym wyznacznikiem rentowności planowanej przez odwołującą działalności. Zgłoszenie się w tych warunkach do ubezpieczeń społecznych z kwotą podstawy wymiaru składki na te ubezpieczenia wyższą niż stawka minimalna w warunkach braku racjonalnej wiedzy o choćby przypuszczalnym rozmiarze zysku ze sprzedaży oferowanych produktów, zbliżonym do wielkości składki a w drugim miesiącu tej działalności oderwaną od jakichkolwiek kryteriów racjonalnych, oderwaną od realiów prowadzonej działalności w taki sposób, że znany już wtedy możliwy do uzyskania poziom zysku jest kilkunastokrotnie niższy od deklarowanej kwoty podstawy wymiaru składki, nie mogło na gruncie cytowanych na wstępie przepisów wywołać skutku ubezpieczeniowego. Z szerokiego spektrum aktywności ludzkiej tylko pewna jej część podlega regulacjom wskazanych na wstępie ustaw. Działalność gospodarcza w rozumieniu obydwu ustaw to tylko taka działalność, której mechanizm podejmowanych czynności oparty jest na racjonalnych przesłankach wyznaczanych opłacalnością zaplanowanego przedsięwzięcia. Podejmowanie bezpośrednich działań leżących w sferze zgłoszonej działalności nie noszących cech takiej opłacalności traktować należy jako działania podejmowane wyłącznie dla wykazania ich podjęcia. Działania odwołującej taką cechę miały skoro zadeklarowana podstawa wymiaru składek daleka była od tego kryterium a wykazany obrót w wielkościach wynikających z przedstawionych dokumentów nie mógł stanowić źródła pozyskania środków pozwalających na opłacanie także pozarzeczowych kosztów działalności w tym przypadku tylko składek na ubezpieczenia. Zatem planowanie działalności z opłacaniem składek w wielkościach odpowiednich do zadeklarowanych kwot dalekie było od rentowności a tym samym w tak zorganizowanej działalności nie było zarobkowego charakteru. Mając na uwadze powyższą ocenę, odwołanie jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI