VU 607/16

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-05-31
SAOSubezpieczenia społeczneustalenie podlegania ubezpieczeniomŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneZUSdziałalność gospodarczaustawodawstwo właściwekoordynacja systemówprawo UEskładkiSłowacja

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie S.W. od decyzji ZUS, uznając, że podlegał on obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu w Polsce z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, mimo pracy na Słowacji.

S.W. odwołał się od decyzji ZUS nakładającej na niego obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od stycznia do października 2014 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Twierdził, że podlega ubezpieczeniu na Słowacji. Sąd ustalił, że słowacka instytucja ubezpieczeniowa uznała, iż praca dla polskiej firmy była marginalna i nie podlegała ubezpieczeniu słowackiemu, w związku z czym właściwe okazało się ustawodawstwo polskie. Sąd oddalił odwołanie, potwierdzając obowiązek zapłaty składek.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrzył odwołanie S.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., która nakładała na niego obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia do października 2014 r. z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej w Polsce. Łączna kwota należności wraz z odsetkami wyniosła 10575,13 zł. S.W. domagał się ustalenia, że nie podlega ubezpieczeniu społecznemu w Polsce, ponieważ jest zatrudniony na Słowacji. Sąd ustalił, że S.W. mieszka i prowadzi działalność gospodarczą w Polsce. Wcześniejsza decyzja z marca 2015 r. stwierdzająca jego podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu działalności gospodarczej w Polsce została już prawomocnie utrzymana przez Sąd Okręgowy w Kaliszu w innej sprawie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie właściwego ustawodawstwa ubezpieczeniowego. Po początkowych ustaleniach wskazujących na ustawodawstwo słowackie, instytucja słowacka (Socjalna Poistovna w B.) poinformowała, że praca dla firmy, z którą S.W. podpisał umowę, jest pracą marginalną i nie podlega ubezpieczeniu słowackiemu. W związku z tym polski organ rentowy anulował ustalenie ustawodawstwa słowackiego i określił jako właściwe ustawodawstwo polskie. Sąd powołał się na przepisy unijne dotyczące koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych (Rozporządzenie WE nr 883/2004 i nr 987/2009), które wskazują, że osoba wykonująca pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa, w którym wykonuje pracę najemną. W sytuacji, gdy instytucja słowacka uznała polskie ustawodawstwo za właściwe, a S.W. nie podlegał ubezpieczeniu z tytułu pracy najemnej na Słowacji, polskie prawo ubezpieczeniowe miało zastosowanie. Zgodnie z polską ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu z tego tytułu. Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli praca na Słowacji jest uznana za marginalną i nie podlega ubezpieczeniu słowackiemu, a polskie ustawodawstwo jest właściwe.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach unijnych (Rozporządzenie 883/2004 i 987/2009) dotyczących koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych. Kluczowe było ustalenie, że słowacka instytucja ubezpieczeniowa uznała polskie ustawodawstwo za właściwe, ponieważ praca na Słowacji była marginalna. W takiej sytuacji, zgodnie z polskim prawem, osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w Polsce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
S. W.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie 883/2004 art. 13 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Osoba wykonująca normalnie pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje pracę najemną.

Rozporządzenie 987/2009 art. 16

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009

Instytucje ubezpieczeniowe państw zainteresowanych ustalają właściwe ustawodawstwo dla danej osoby.

u.s.u.s. art. 6 § ust. 5

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu z tego tytułu.

Pomocnicze

TFEU art. 42

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany)

Nakazuje przyjęcie środków niezbędnych do ustanowienia swobodnego przepływu pracowników w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, w tym systemu zaliczania okresów i wypłaty świadczeń.

TFEU art. 39

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany)

Dotyczy swobodnego przepływu pracowników.

TFEU art. 43

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany)

Dotyczy swobody przedsiębiorczości.

TFEU art. 44

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonsolidowany)

Dotyczy swobody przedsiębiorczości.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia odwołania jako bezzasadnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uznanie przez słowacką instytucję ubezpieczeniową, że praca dla polskiej firmy jest marginalna i nie podlega ubezpieczeniu słowackiemu. Zastosowanie przepisów unijnych o koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych, które w sytuacji braku podlegania ubezpieczeniu w innym państwie członkowskim wskazują na właściwość prawa krajowego. Obowiązek podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce zgodnie z polską ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie odwołującego, że podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na Słowacji, podczas gdy zostało to zakwestionowane przez słowacką instytucję ubezpieczeniową.

Godne uwagi sformułowania

praca marginalna koordynacja systemów ubezpieczeń społecznych ustawodawstwo właściwe nie harmonizuje krajowych systemów zabezpieczenia społecznego

Skład orzekający

Marzena Głuchowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwego ustawodawstwa ubezpieczeniowego w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą w Polsce i jednocześnie pracujących lub mających powiązania z innymi krajami UE."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia zależą od stanowiska zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych i charakteru wykonywanej pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu osób prowadzących działalność gospodarczą i pracujących za granicą, a także interpretacji przepisów unijnych w kontekście ubezpieczeń społecznych.

Pracujesz za granicą, a ZUS chce od Ciebie składki? Sprawdź, kiedy polskie prawo jest właściwe!

Dane finansowe

WPS: 10 575,13 PLN

składki na ubezpieczenie społeczne: 6331,67 PLN

odsetki od składek na ubezpieczenie społeczne: 882 PLN

składki na Fundusz Pracy: 528,87 PLN

odsetki od składek na Fundusz Pracy: 49 PLN

składki na ubezpieczenie zdrowotne: 2447,59 PLN

odsetki od składek na ubezpieczenie zdrowotne: 336 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 607/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Marzena Głuchowska Protokolant Barbara Wypych po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. w Kaliszu odwołania S. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 3 marca 2016 r. Nr (...) w sprawie S. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o uregulowanie należności Oddala odwołanie UZASADNIENIE Decyzją z dnia 03.03.2016 r. znak (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. ustalił, iż odwołujący S. W. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zobowiązany do zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 01.2014 r. do 10.2014 r. w kwocie 6331,67 zł i odsetki 882 zł, z tytułu składek na Fundusz Pracy za okres od 01.2014 r. do 10.2014 r. w kwocie 528,87 zł i odsetki – 49,00 zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01.2014 r. do 10.2014 r. w kwocie 2447,59 zł i odsetki 336,00 zł, czyli należności w łącznej kwocie 10575,13 zł. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. W. , domagając się ustalenia, iż w spornym okresie nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu działalności gospodarczej według prawa polskiego wobec podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na Słowacji. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił i zważył co następuje. Odwołujący zamieszkuje w Polsce. Odwołujący prowadzi działalność gospodarczą w Polsce. Jest to działalność prowadzona jednoosobowo, w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. W dniu 04.03.2015 r. organ rentowy wydał decyzję, w której stwierdził, iż S. W. w okresie od 01.01.2014 r. do 31.10.2014 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W sprawie V U 441/15 Sądu Okręgowego w Kaliszu toczyło się postępowanie z odwołania S. W. , od tej decyzji. Wyrokiem z dnia 10.06.2015 r. oddalone zostało odwołanie od powyższej decyzji. Wcześniej, przed wydaniem decyzji z dnia 04.03.2015 r., odwołujący wniósł o ustalenie właściwego ustawodawstwa. Organ rentowy poinformował odwołującego, iż od 01.01.2014 r. podlega ustawodawstwu słowackiemu. Organ rentowy prowadził postępowanie w kwestii ustawodawstwa właściwego. Od ustalonego ustawodawstwa zastrzeżenia wniosła instytucja słowacka Socjalna Poistovna w B. . Pismem z dnia 25.02.2014 r. instytucja ubezpieczeniowa Republiki Słowackiej poinformowała, iż nie może przyjąć stosowania przepisów Republiki Słowackiej, bowiem praca dla firmy z którą odwołujący podpisał umowę o pracę - (...) jest pracą marginalną. W związku z tym polski organ rentowy pismem z dnia 19.09.2014 r. anulował ustalenie ustawodawstwa słowackiego i określił ustawodawstwo polskie. Stąd wydana została decyzja z dnia 04.03.2015 r., iż odwołujący podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 01.01.2014 r. do 31.10.2014 r. – prawomocna. Odwołujący prowadząc działalność gospodarczą w Polsce i podlegając z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu, jest zobowiązany do uregulowania składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 01.01.2014 r. do 31.10.2014 r. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych regulacja unijna dotyczy jedynie koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych państw członków. Prawo pierwotne w tym zakresie stanowi art. 42 Traktatu WE oraz przepisy art. 39,43 i 44 tegoż Traktatu. W myśl powołanego przepisu art. 42 Rada, stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251, przyjmuje w dziedzinie zabezpieczenia społecznego środki niezbędne do ustanowienia swobodnego przepływu pracowników: w tym celu Rada ustanawia system umożliwiający pracownikom migrującym oraz uprawnionym osobom od nich zależnym: 1. zaliczanie wszystkich okresów uwzględnianych w prawie poszczególnych państw w celu nabycia i zachowania praw do świadczenia oraz naliczania tych świadczeń, 2. wypłatę świadczeń osobom mającym miejsce zamieszkania na terytorium państw członkowskich. Wymieniony przepis Traktatu wskazuje jedynie na konieczność zaliczania wszystkich okresów uwzględnianych w prawie poszczególnych państw w celu nabycia i zachowania uprawnień do świadczeń oraz naliczania ich wysokości oraz zagwarantowanie wypłaty tych świadczeń osobom mającym miejsce zamieszkania na terenie wspólnoty. Przepis traktatu uwzględnia więc odmienności systemów zabezpieczenia poszczególnych Państw i nie ingeruje w warunki do przyznania konkretnych świadczeń w poszczególnych państwach. Regulacje wspólnotowe wprowadzają reguły kolizyjne określające, ustawodawstwo którego Państwa członkowskiego będzie miało zastosowanie do zainteresowanego. Reguły koordynacji nie pozbawiają władz krajowych kompetencji do określania rodzaju świadczeń przysługujących na podstawie prawa wewnętrznego ani warunków ich przyznawania. Unia Europejska nie harmonizuje krajowych systemów zabezpieczenia społecznego. Prawo wtórne w tym zakresie stanowi Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29.04.2004 r. o koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych (Dz. Urz. UE L 166/1), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16.09.2009 r. w sprawie wykonania Rozporządzenia nr. 883/2004 (Dz. Urz. UE L 284/1) oraz Dyrektywa 98/49 z dnia 29.06.1998 r., dotycząca zachowania dodatkowych uprawnień emerytalnych pracowników oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek przemieszczających się w ramach Wspólnoty. Co do odwołującego w zakresie warunków podlegania ubezpieczeniu społecznemu znajduje zastosowanie prawo polskie. Instytucje ubezpieczeniowe dokonały w tym zakresie właściwych ustaleń. Zgodnie z art. 13 ust 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29.04.2004 r. o koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje pracę najemną. W sytuacji, gdy zdarza się taki stan faktyczny, należy odwołać się do przepisów Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16.09.2009 r. w sprawie wykonania Rozporządzenia nr 883/2004. Zgodnie z art. 16 powyższego rozporządzenia instytucje ubezpieczeniowe państw zainteresowanych ustalają właściwe ustawodawstwo dla danej osoby. Co do odwołującego słowacka instytucja ubezpieczeniowa określiła iż w sprawie odwołującego nie jest właściwe prawo słowackie, a jest właściwe polskie ustawodawstwo ubezpieczeniowe. W takiej sytuacji do czasu zmiany uzgodnień w tym zakresie między instytucjami ubezpieczeniowymi, właściwe dla sytuacji odwołującego jest prawo polskie. Zgodnie z art. 6 ust 5 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2015 poz. 121) osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu z tego tytułu. Odwołujący jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w Polsce i nie objęta ubezpieczeniem społecznym z tytułu pracy najemnej w Republice Słowackiej, co przesądziła słowacka instytucja ubezpieczeniowa, od dnia 01.01.2014 r. do 31.10.2014 r. podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w Polsce. Z racji tego odwołujący winien uregulować za powyższy okres prowadzenia działalności gospodarczej, składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Wysokość składek nie była kwestionowana. Z uwagi na powyższe odwołanie jako bezzasadne podlegało oddaleniu w myśl art. 477 14 § 1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI