VU 605/13

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2013-06-12
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaTrybunał KonstytucyjnyZUSzawieszenie emeryturyorzecznictwo TKprawo do emeryturywyrok TKdata wejścia w życie

Sąd oddalił odwołanie emerytki domagającej się wyrównania emerytury za okres od października 2011 r. do listopada 2012 r., uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu zawieszającego wypłatę emerytury działał od daty publikacji, a nie wstecz.

Emerytka domagała się wyrównania emerytury za okres od października 2011 r. do listopada 2012 r., powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które uznało za niezgodny z Konstytucją przepis zawieszający wypłatę emerytury osobom kontynuującym zatrudnienie. ZUS wznowił wypłatę od listopada 2012 r., ale odmówił wyrównania za wcześniejszy okres. Sąd oddalił odwołanie, stwierdzając, że wyrok TK wszedł w życie z dniem publikacji i nie działa wstecz.

Wnioskodawczyni M. D. złożyła wniosek o wznowienie wypłaty emerytury i wyrównanie za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r., w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. podjął wypłatę emerytury od 22 listopada 2012 r., ale decyzją z 15 marca 2013 r. odmówił uchylenia wcześniejszej decyzji zawieszającej wypłatę emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Uzasadniono to tym, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uznający za niezgodny z Konstytucją przepis art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, czyli 22 listopada 2012 r., a zatem nie ma mocy wstecznej. Sąd Okręgowy w Legnicy, rozpoznając odwołanie od tej decyzji, oddalił je. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin. W tym przypadku Trybunał nie orzekł o mocy wstecznej wyroku, co oznacza, że przepis zawieszający wypłatę emerytury stracił moc obowiązującą od 22 listopada 2012 r. W związku z tym, żądanie wypłaty wyrównania za okres poprzedzający publikację wyroku zostało uznane za nieuzasadnione. Sąd wskazał, że naprawienie szkody wyrządzonej przez przepisy uznane za niekonstytucyjne może nastąpić poprzez interwencję ustawodawcy lub roszczenie przeciwko Skarbowi Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw i nie działa wstecz, chyba że Trybunał wyraźnie tak postanowi.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenia TK wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. W analizowanym przypadku Trybunał nie wskazał na moc wsteczną wyroku, co oznacza, że przepis zawieszający wypłatę emerytury stracił moc obowiązującą dopiero od dnia publikacji wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
M. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał określi inny termin.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

Pomocnicze

Dz. U. z 2010r., nr 257, poz. 1726 art. 28

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten, w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie stosowania do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. Traci moc z dniem ogłoszenia wyroku TK.

Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późniejszymi zmianami art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r., stanowił podstawę do zawieszenia emerytury bez względu na przychód, jeśli emeryt kontynuował zatrudnienie u pracodawcy, na rzecz którego pracował przed nabyciem prawa do emerytury.

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna decyzji ZUS odmawiającej uchylenia decyzji zawieszającej wypłatę emerytury.

k.c. art. 417¹ § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa do wystąpienia z roszczeniem przeciwko Skarbowi Państwa w celu naprawienia szkody wyrządzonej przez przepisy uznane za niekonstytucyjne.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (22 listopada 2012 r.) i nie działa wstecz. Prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. nie przysługuje, ponieważ wyrok TK nie miał mocy wstecznej. Naprawienie szkody wyrządzonej przez przepisy uznane za niekonstytucyjne wymaga interwencji ustawodawcy lub roszczenia przeciwko Skarbowi Państwa.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni domagała się wyrównania emerytury od 1 października 2011 r., powołując się na wyrok TK z 13 listopada 2012 r.

Godne uwagi sformułowania

wyrok Trybunału Konstytucyjnego (...) wszedł w życie z chwilą ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 22 listopada 2012r., zatem nie jest zasadne wyrównanie emerytury od dnia 01 października 2011 roku. Zasada wyroki Trybunału Konstytucyjnego działają na przyszłość. Naprawienie szkody wyrządzonej przez przepisy uznane za niekonstytucyjne, może nastąpić jedynie poprzez interwencję ustawodawcy polegająca na wprowadzeniu incydentalnych przepisów, pozwalających na naprawienie negatywnych skutków obowiązywania przepisu uznanego za niekonstytucyjny lub wystąpienie z roszczeniem przeciwko Skarbowi Państwa na podstawie art. 417¹ § 1 kc.

Skład orzekający

Regina Stępień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wejścia w życie i skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście świadczeń emerytalnych i prawa do wyrównania za okres poprzedzający publikację orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokiem TK K 2/12 i przepisami obowiązującymi w określonym czasie. Nie stanowi przełomu w interpretacji prawa, lecz potwierdza ogólne zasady działania orzeczeń TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i wyjaśnia, dlaczego wyroki te nie zawsze działają wstecz, co jest istotne dla zrozumienia praw obywateli w kontekście zmian prawnych.

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zawsze oznacza pieniądze od ręki? Sprawdź, dlaczego ZUS odmówił emerytce wyrównania.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt : VU 605/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku M. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania M. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 15 marca 2013 roku znak (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 605/13 UZASADNIENIE M. D. w dniu 29 listopada 2012r. złożyła wniosek, w którym domagała się wznowienia wypłaty jej emerytury oraz wyrównania za okres od 1 października 2011r.– w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. sygn. akt K 2/12. Decyzją z 21 grudnia 2012r. – znak (...) - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. - podjął wypłatę emerytury na rzecz wnioskodawczyni od 22 listopada 2012r. tj. od dnia opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Decyzją z dnia 15 marca 2013r. – znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. - w związku z wnioskiem z dnia 29 listopada 2012r. – na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r. poz. 267) odmówił uchylenia decyzji z dnia 11 października 2011r. w części w jakiej decyzja ta zawiesza na podstawie art. 28 ustawy 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. nr 291, poz. 1707 ) w związku z art. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2009r. Nr 153 , poz. 1227 z późniejszymi zmianami) – prawo do emerytury za okres od dnia 01 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. W uzasadnieniu decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., zgodnie z którym art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - wszedł w życie z chwilą ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 22 listopada 2012r., zatem nie jest zasadne wyrównanie emerytury od dnia 01 października 2011 roku . W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawczyni domagała się jej zmiany poprzez wypłatę jej emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymano argumenty przedstawione w skarżonej decyzji. Sąd ustalił: Decyzją z dnia 16 grudnia 2008r. znak: (...) – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od 8 grudnia 2008r. Na dzień przyznania emerytury wnioskodawczyni była zatrudniony w (...) we W. . Na mocy w. w. decyzji organ rentowy zawiesił wnioskodawczyni wypłatę emerytury , gdyż kontynuowała on zatrudnienie u pracodawcy, na rzecz którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury . Następnie decyzją z 26 września 2011r. organ rentowy z urzędu wstrzymał wypłatę tej emerytury od 1 października 2011r. – na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r., nr 257, poz. 1726) - wskazując, iż prawo do emerytury podlega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. W dniu 30 listopada 2012r. wnioskodawczyni złożyła wniosek, w następstwie którego organ rentowy wydał decyzje opisane w części wstępnej niniejszego uzasadnienia . (bezsporne) Sąd zważył: Odwołanie jest nieuzasadnione. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/12 ) orzekł, iż art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 22 listopada 2012r. w Dz. U. poz. 1285. Zgodnie z przepisem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. W uzasadnieniu cytowanego wyżej wyroku (pkt 9 ) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw traci moc art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 01 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Znaczy to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które – tak jak wnioskodawca - prawo to nabyły w okresie przed dniem 01 stycznia 2011r. Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 01 stycznia 2011r. W świetle powyższego wnioskodawczyni, która uzyskała prawo do emerytury przed dniem 01 stycznia 2011r. - przysługiwało prawo do wypłaty emerytury wstrzymanej od dnia 01 października, ale wyłącznie od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, tj. od dnia 22 listopada 2012r. Trybunał nie orzekł bowiem, iż jego orzeczenie ma moc wsteczną, tj. by miało zastosowanie do zdarzeń przed dniem jego publikacji w Dzienniku Ustaw. Z zasady wyroki Trybunału Konstytucyjnego działają na przyszłość. Od momentu ich opublikowania tworzą nowy system prawny. Jeśli intencją Trybunału Konstytucyjnego byłoby by jego wyrok odnosił skutki wstecz musiałby to wyraźnie wskazać. W ustępie 9 uzasadnienia wyroku 13 listopada 2012r. Trybunał wprost wskazał, że przepis, na podstawie którego zawieszono wypłatę emerytury dla ubezpieczonego traci moc z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw. Tym samym odnośnie żądania wypłaty wyrównania emerytury za okres od daty wstrzymania wypłaty do chwili jej podjęcia jest nieuzasadnione. Naprawienie szkody wyrządzonej przez przepisy uznane za niekonstytucyjne, może nastąpić jedynie poprzez interwencję ustawodawcy polegająca na wprowadzeniu incydentalnych przepisów, pozwalających na naprawienie negatywnych skutków obowiązywania przepisu uznanego za niekonstytucyjny lub wystąpienie z roszczeniem przeciwko Skarbowi Państwa na podstawie art. 417 1 § 1 kc. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI