V CO 43/08

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2013-09-18
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąochrona zaufaniaprawo do świadczeńokres zawieszeniaorzecznictwo TK

Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury za okres od października 2011 do listopada 2012 roku, uznając, że przepis zawieszający wypłatę świadczenia osobom nadal pracującym, które nabyły prawo do emerytury przed 2011 rokiem, jest niezgodny z Konstytucją.

Wnioskodawczyni T. Ś. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej wyrównania emerytury za okres od października 2011 do listopada 2012 roku. ZUS zawiesił wypłatę świadczenia na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku. Sąd Okręgowy przyznał rację wnioskodawczyni, stwierdzając, że przepis ten nie powinien być stosowany wobec niej i przyznał jej prawo do wypłaty emerytury za wskazany okres.

Sprawa dotyczyła odwołania T. Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w L., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji zawieszającej wypłatę emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. ZUS argumentował, że decyzja o wstrzymaniu wypłaty była zasadna, ponieważ wnioskodawczyni pozostawała w zatrudnieniu, a podjęcie wypłaty nastąpiło dopiero od 22 listopada 2012 roku. Kluczowym elementem sprawy było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 roku (sygn. akt K 2/12), które uznało art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. za niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP), w zakresie, w jakim dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd Okręgowy w Legnicy, rozpoznając odwołanie, uznał je za uzasadnione. Sąd podkreślił, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a ich skutki są retroaktywne. W związku z tym, przepis uznany za niekonstytucyjny nie mógł być stosowany wobec wnioskodawczyni, której prawo do emerytury zostało przyznane decyzją z 2009 roku, czyli przed wejściem w życie spornego przepisu. Sąd zmienił decyzję ZUS, przyznając T. Ś. prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP w zakresie dotyczącym osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że zmiana przepisów dotyczących zawieszania wypłaty emerytury dla osób, które nabyły prawo do świadczenia w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. (kiedy nie było wymogu rozwiązania stosunku pracy), narusza zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ponieważ wprowadza mniej korzystne warunki dla tych osób po nabyciu przez nich praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

T. Ś.

Strony

NazwaTypRola
T. Ś.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa z dnia 16 grudnia 2010r. art. 28

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Niezgodny z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stanowią podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) stwierdzające niezgodność art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. z Konstytucją RP w odniesieniu do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP). Retroaktywne skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i możliwość wznowienia postępowania lub uchylenia decyzji administracyjnej na ich podstawie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS oparta na przepisach ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. zawieszających wypłatę emerytury osobom pozostającym w zatrudnieniu, bez uwzględnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w kontekście osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.

Godne uwagi sformułowania

art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. [...] jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa przejawia się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa przez państwo, by obywatela mógł realizować swoje prawa w zaufaniu, że nie naraża się na skutki, których nie był w stanie przewidzieć rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę [...] spowodowało, że osoby, które skutecznie nabyły i zrealizowały prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r. zostały objęte nową, mniej korzystną dla nich treścią ryzyka emerytalnego, co naruszyło konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do państwa wyrok Trybunału ma skutki retroaktywne, a przez to zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytucyjnego przepisu

Skład orzekający

Regina Stępień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dotyczących przepisów emerytalnych, zasada ochrony zaufania do państwa, retroaktywne stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku i były objęte przepisem art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na indywidualne losy obywateli i skorygować niesprawiedliwe rozwiązania prawne, co jest zawsze interesujące.

Niesprawiedliwość naprawiona: Sąd przyznał emeryturę po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt : VU 665/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku T. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania T. Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 4 kwietnia 2013 roku znak (...) zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 4 kwietnia 2013 roku znak (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawczyni T. Ś. prawo do wypłaty emerytury za okres od dnia 01 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 kwietnia 2013r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił wnioskodawczyni T. Ś. uchylenia decyzji z dnia 21 września 2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza, na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , prawo do emerytury za okres od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż na skutek decyzji z dnia 21 września 2011r. wnioskodawczyni wstrzymano wypłatę emerytury od dnia 1 października 2011r. Na wniosek ubezpieczonej z 29 listopada 2012r., decyzją z dnia 4 stycznia 2013r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury na jej rzecz od dnia 22 listopada 2012r. W dniu 13 listopada 2012r. zapadło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Organ rentowy zauważył, iż przedmiotowy wyrok wszedł w życie z chwilą ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 22 listopada 2012r. Zatem nie jest zasadne uchylenie decyzji z dnia 21 września 2011r. w części, w jakiej decyzja ta dotyczy zawieszenia prawa do emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r., co oznacza brak podstaw do wypłaty wyrównania za wskazany okres. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona domagając się przyznania wyrównania należnej emerytury za okres od 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 3 kwietnia 2009r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od 27 marca 2009r. Na dzień przyznania świadczenia wnioskodawczyni była zatrudniona w (...) w G. . Decyzją z dnia 21 września 2011r. organ rentowy, na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw z urzędu wstrzymał wypłatę emerytury od 1 października 2011r. Wskazał, iż prawo do świadczenia podlega zawieszeniu, bowiem wnioskodawczyni pozostaje w zatrudnieniu. Decyzją z dnia 4 stycznia 2013r. rentowy podjął wypłatę jej świadczenia od dnia 22 listopada 2012r. W dniu 29 listopada 2012r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o wypłatę wyrównania emerytury zawieszonej na mocy decyzji z dnia 21 września 2011r. za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. zapadłym w sprawie o sygn. akt K 2/12, w następstwie którego organ rentowy wydał decyzję opisaną w części wstępnej niniejszego uzasadnienia. / okoliczności bezsporne/ Sąd zważył: Odwołanie wnioskodawczyni jest uzasadnione. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/12 ) orzekł, iż art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 22 listopada 2012r. w Dz. U. poz. 1285. Podstawowy problem w rozpatrywanej przez Trybunał Konstytucyjny sprawie dotyczył oceny czy ustawodawca, rozciągając obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą jako jeden z warunków nabycia prawa do emerytury na osoby, które skutecznie nabyły prawo do przedmiotowego świadczenia w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r., nie naruszył zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. W tym okresie nabycie prawa do emerytury następowało niezależnie od pozostawaniu przez ubezpieczonego w zatrudnieniu. Trybunał podkreślił, że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa przejawia się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa przez państwo, by obywatela mógł realizować swoje prawa w zaufaniu, że nie naraża się na skutki, których nie był w stanie przewidzieć. Trybunał Konstytucyjny uznał, że rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. spowodowało, że osoby, które skutecznie nabyły i zrealizowały prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r. zostały objęte nową, mniej korzystną dla nich treścią ryzyka emerytalnego, co naruszyło konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do państwa. Jednocześnie przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011r. W świetle powyższego do wnioskodawczyni, której decyzją z dnia 3 kwietnia 2009r. przyznano prawo do emerytury od 27 marca 2009r., a wiec bez konieczności rozwiązania stosunku pracy przepis art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy emerytalnej nie ma zastosowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Z treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP wynika natomiast, iż orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, umowy międzynarodowe lub ustawa aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia i w trybie określonym, w przepisach właściwych dla danego postępowania. Na tle tego stanu prawnego przeważa pogląd, że utrata mocy obowiązującej przepisu z powodu jego niezgodności z Konstytucją oznacza, że przepis ten nie może być stosowany poczynając od daty jego uchwalenia. Wyrok Trybunału ma skutki retroaktywne, a przez to zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytucyjnego przepisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2008r., sygn. akt V CO 43/08, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2006r., sygn. akt II PK 42/06). Reasumując należy zauważyć, iż wnioskodawczyni przysługiwała wypłata wyrównania od daty wstrzymania emerytury, tj. od 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. Mając na względzie powyższe sąd zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 4 kwietnia 2013r. znak: (...) w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury za okres od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI