VU 554/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał wnioskodawcy prawo do ustawowych odsetek od ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy wypłaconego z opóźnieniem, uznając, że ZUS ponosi odpowiedzialność za zwłokę.
Wnioskodawca L.S. odwołał się od decyzji ZUS, domagając się przyznania emerytury kolejowej od 2010 roku oraz ekwiwalentu za deputat węglowy wraz z odsetkami. ZUS przyznał ekwiwalent za okres 3 lat wstecz, ale odmówił prawa do odsetek, argumentując, że ekwiwalent nie jest świadczeniem z ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione, przyznając wnioskodawcy prawo do ustawowych odsetek od wypłaconego ekwiwalentu, powołując się na przepisy dotyczące błędów organu rentowego oraz odpowiedzialności ZUS za wypłatę świadczeń zleconych.
Sprawa dotyczyła odwołania L.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w T. Wnioskodawca domagał się przyznania emerytury kolejowej od dnia 1 lutego 2010 roku oraz ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy za okres 3 lat wstecz wraz z ustawowymi odsetkami. Po wniesieniu odwołania, ZUS wydał decyzję przyznającą ekwiwalent za deputat węglowy za okres od 1 lutego 2010 roku, jednak odmówił przyznania prawa do odsetek ustawowych od wypłaconego ekwiwalentu. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd stwierdził, że przyznanie ekwiwalentu za deputat węglowy za okres 3 lat wstecz przez organ rentowy oznaczało przyznanie własnego błędu. Błąd ten wynikał z faktu, że wnioskodawca już przy składaniu wniosku o świadczenie przedemerytalne przedłożył dokumenty potwierdzające pracę na kolei, co zgodnie z przepisami uprawniało go do deputatu węglowego. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem ZUS, że ekwiwalent za deputat węglowy kolejowy nie jest świadczeniem z ubezpieczeń społecznych i nie stosuje się do niego przepisów o odsetkach. Sąd powołał się na art. 85 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, że ZUS jest obowiązany do wypłaty odsetek ustawowych w przypadku opóźnienia w przyznaniu lub wypłacie świadczeń, również tych zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów, do których zalicza się przepisy ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając wnioskodawcy prawo do ustawowych odsetek od ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy wypłaconego od dnia 1 lutego 2010 roku do dnia 31 stycznia 2013 roku. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wnioskodawcy przysługują ustawowe odsetki od ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy wypłaconego z opóźnieniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ekwiwalent za deputat węglowy kolejowy, wypłacany przez ZUS z dotacji celowej na podstawie odrębnych przepisów, podlega przepisom o odsetkach ustawowych w przypadku opóźnienia w wypłacie, zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Opóźnienie w wypłacie ekwiwalentu było następstwem błędu organu rentowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji i przyznanie odsetek, umorzenie w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
L. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.k.r.p.p.k.p. art. 74 § 1
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”
Uprawniało do deputatu węglowego w ilości 1.800 kg węgla kamiennego rocznie w formie ekwiwalentu pieniężnego dla pracowników kolei.
u.k.r.p.p.k.p. art. 74 § 5
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”
Ekwiwalent pieniężny przyznaje i wypłaca ZUS w dwóch terminach wraz z wypłatą emerytury lub renty, z dotacji celowej z budżetu państwa.
ustawa systemowa art. 85 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Jeżeli Zakład nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia w terminach przewidzianych w przepisach, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych. Dotyczy to również świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów.
Pomocnicze
ustawa art. 133 § 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd okręgowy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa umorzenia postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 203 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa umorzenia postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 469
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy cofnięcia odwołania w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ekwiwalent za deputat węglowy kolejowy, mimo że nie jest świadczeniem z ubezpieczeń społecznych, podlega przepisom o odsetkach ustawowych w przypadku opóźnienia w wypłacie, gdyż jest to świadczenie zlecone do wypłaty na mocy odrębnych przepisów, za które ZUS ponosi odpowiedzialność. Opóźnienie w wypłacie ekwiwalentu było następstwem błędu organu rentowego, co uzasadnia przyznanie odsetek na podstawie art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował, że ekwiwalent za deputat węglowy kolejowy nie jest świadczeniem z ubezpieczeń społecznych, a zatem nie ma zastosowania art. 85 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Godne uwagi sformułowania
nie przyznanie wnioskodawcy prawa do ekwiwalentu za deputat węglowy było błędem organu rentowego ekwiwalent za deputat węglowy kolejowy nie jest świadczeniem z ubezpieczeń społecznych odpowiedzialność ZUS za brak wypłaty świadczenia w terminie dotyczy nie tylko świadczeń z ubezpieczeń społecznych, ale także świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów.
Skład orzekający
Magdalena Marczyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności ZUS za opóźnienia w wypłacie świadczeń zleconych, w tym ekwiwalentów pieniężnych, oraz przyznawanie odsetek ustawowych w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłych pracowników kolei i ekwiwalentu za deputat węglowy, ale zasada odpowiedzialności ZUS jest szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prawie pracy, ponieważ dotyczy interpretacji przepisów o odpowiedzialności ZUS za opóźnienia w wypłacie świadczeń zleconych i przyznawania odsetek.
“ZUS musi zapłacić odsetki za błąd! Sąd przyznał rację byłemu kolejarzowi.”
Dane finansowe
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VU 554/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 sierpnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Magdalena Marczyńska Protokolant Cezary Jarocki po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku L. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania L. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 28 marca 2013r. sygn. (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcy L. S. prawo do ustawowych odsetek od ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy wypłacony od dnia 01 lutego 2010 roku do dnia 31 stycznia 2013 roku na podstawie decyzji organu rentowego z dnia 18 kwietnia 2013 roku; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie. V U 554/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 lutego 2013r Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przyznał wnioskodawcy L. S. ekwiwalent za deputat węglowy kolejowy od dnia 1 lutego 2013 roku, to jest od miesiąca złożenia wniosku oraz odmówił wnioskodawcy prawa do zastosowania „przeliczników kolejowych”. Od decyzji tej wnioskodawca L. S. odwołał się w dniu 5 kwietnia 2013r. Wniósł o przyznanie emerytury kolejowej od dnia 1 lutego 2010r oraz o przyznanie ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy za okres 3 lat wstecz wraz z ustawowymi odsetkami. Organ rentowy po wniesieniu powyższego odwołania wydał w dniu 18 kwietnia 2013r decyzję, którą przyznał wnioskodawcy prawo do ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy za okres 3 lat, to jest od dnia 1 lutego 2010r. Jednocześnie nie przyznał L. S. prawa do odsetek ustawowych od ww. wypłaconego ekwiwalentu. W piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2013r wnioskodawca ograniczył żądanie do odsetek ustawowych od przyznanego mu ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy i takie stanowisko prezentował na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013r. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca L. S. był uprawniony do świadczenia przedemerytalnego, które pobierał od dnia 20 grudnia 2002r do dnia 1 lipca 2006r. Do wniosku o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego załączył dokumentację potwierdzającą pracę na kolei w okresie od 1 marca 1974r do 31 sierpnia 1993r. (dowód: kopia decyzji Starosty Powiatu w O. k. 37, zaświadczenie PUP k. 35, świadectwo pracy k. 12, zaświadczenie dotyczące wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 28, decyzja o wstrzymaniu świadczenia przedemerytalnego k. 101 – w aktach emerytalnych) Decyzją z dnia 28 czerwca 2006r Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 2 lipca 2006r. Nie przyznał wnioskodawcy prawa do ekwiwalentu za deputat kolejowy węglowy. (dowód: decyzja z 28 czerwca 2006r k. 103 – w aktach emerytalnych) W dniu (...) wnioskodawca złożył wniosek o „przeliczenie” jego emerytury w związku z ukończeniem 65 roku życia. Decyzją z dnia 13 marca 2012r ZUS przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 1 marca 2012r. Także tą decyzją nie przyznał wnioskodawcy prawa do ekwiwalentu za deputat kolejowy węglowy. (dowód: wniosek k. 140, decyzja z dnia 13 marca 2012 roku k. 140 – w aktach emerytalnych) W dniu 27 lutego 2013r L. S. wystąpił z wnioskiem o wyliczenie emerytury kolejowej oraz „doliczenie deputatu węglowego” (dowód: wniosek k. 1, decyzja z dnia 12 stycznia 2012 k. 67 – w aktach emerytalnych) W następstwie tego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 28 marca 2013r. Następnie zaś, decyzją z dnia 18 kwietnia 2013r przyznał wnioskodawcy prawo do ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy za okres 3 lat, to jest od dnia 1 lutego 2010r. Jednocześnie nie przyznał L. S. prawa do odsetek ustawowych od ww. wypłaconego ekwiwalentu. (dowód: decyzje z dnia 28 marca 2013r oraz z dnia 18 kwietnia 2013r k. 6-8, 9-10 – w aktach emerytalnych) Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: Odwołanie jest uzasadnione. Nie ma wątpliwości, że nie przyznanie wnioskodawcy prawa do ekwiwalentu za deputat węglowy było błędem organu rentowego w rozumieniu przepisu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r Nr 153 poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis ten stanowi, że w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1 , jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. Wydaną w dniu 18 kwietnia 2013r decyzją organ rentowy przyznał wnioskodawcy prawo do ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy za okres 3 lat wstecz, to jest od dnia 1 lutego 2010r, a więc przyznał swój błąd. Błąd ten wynikał z tego, że wnioskodawca złożył już przy wniosku o świadczenie przedemerytalne dokumenty potwierdzające, iż zatrudniony był na kolei. To zaś, na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r o komercjalizacji, restrukturyzacji o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.). uprawniało go do deputatu węglowego w ilości 1.800 kg węgla kamiennego rocznie w formie ekwiwalentu pieniężnego. Pomimo swego błędu, organ rentowy nie przyznał jednak L. S. prawa do odsetek ustawowych od ww. ekwiwalentu wypłaconego za okres 3 lat wstecz. Argumentował mianowicie, że ekwiwalent za deputat węglowy kolejowy nie jest świadczeniem z ubezpieczeń społecznych, a więc nie ma tutaj zastosowania art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) Z tym stanowiskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie sposób się zgodzić. Przepis art. 74 ust. 5 ustawy z dnia 8 września 2000r o komercjalizacji, restrukturyzacji o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” stanowi, że ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w ust. 1, przyznaje i wypłaca w dwóch terminach wraz z wypłatą emerytury lub renty: w marcu – za okres od 1 stycznia do 30 czerwca i we wrześniu – za okres od 1 lipca do 31 grudnia każdego roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dotacji celowej z budżetu państwa. Natomiast w art. 85 ust. 1 ustawy systemowej postanowiono, że jeżeli Zakład – w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych – nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności. W przepisie tym jest zatem wyraźnie mowa, iż odpowiedzialność ZUS za brak wypłaty świadczenia w terminie dotyczy nie tylko świadczeń z ubezpieczeń społecznych, ale także świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów. Takim są zaś przepisy ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”. Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , orzekł jak w punkcie „1” sentencji. W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy umorzył postępowanie na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 4 k.p.c. oraz art. 469 k.p.c. , w zakresie, w jakim wnioskodawca cofnął odwołanie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI