VU 544/13

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2013-06-18
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnyzawieszenie emeryturykontynuacja zatrudnieniaochrona zaufania obywatelaprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy zobowiązał ZUS do wypłaty emerytury J.S. za okres, w którym wypłata była zawieszona na mocy przepisu uznanego później za niezgodny z Konstytucją.

Ubezpieczona J.S. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury od 1 października 2011 roku. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione, zmieniając zaskarżoną decyzję i zobowiązując ZUS do podjęcia wypłaty należnej emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis nakazujący zawieszenie emerytury osobom kontynuującym zatrudnienie, jeśli prawo do emerytury nabyły przed 1 stycznia 2011 roku.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej J.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która odmówiła uchylenia decyzji z dnia 28 września 2011 roku w części zawieszającej prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Ubezpieczona wniosła o zmianę tej decyzji i podjęcie wypłaty emerytury wraz z odsetkami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku (sygn. K 2/12). Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd ustalił, że ubezpieczona nabyła prawo do emerytury decyzją z dnia 24 marca 2009 roku, czyli przed 1 stycznia 2011 roku, a decyzja o zawieszeniu wypłaty została wydana na podstawie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, który wszedł w życie 1 stycznia 2011 roku, ale miał zastosowanie do emerytur przyznanych przed tą datą od 1 października 2011 roku. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku (K 2/12), które uznało art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku w związku z art. 103a ustawy emerytalnej za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd podkreślił, że przepis uznany za niezgodny z Konstytucją był taki od dnia jego wydania i nie powinien być stosowany. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do podjęcia wypłaty należnej emerytury J.S. za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Żądanie dotyczące odsetek zostało przekazane do rozpoznania ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten narusza zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, ponieważ osoby, które nabyły prawo do emerytury w reżimie prawnym niewymagającym rozwiązania stosunku pracy, nie powinny być negatywnie dotknięte zmianą przepisów wprowadzającą taki wymóg z mocą wsteczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

J. S.

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji.

k.p.c. art. 477¹⁰ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do przekazania żądania odsetek do rozpoznania organowi rentowemu.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten, w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku, nakazywał zawieszenie prawa do emerytury bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku.

u.z.u.o.f.p. art. 28

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten stanowił, że do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (przed 1 stycznia 2011 roku), przepis art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011 roku. Został uznany za niezgodny z Konstytucją w związku z art. 103a ustawy emerytalnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 2/12 uznający przepis o zawieszeniu emerytury za niezgodny z Konstytucją. Nabycie prawa do emerytury przed datą wejścia w życie przepisów nakładających obowiązek rozwiązania stosunku pracy. Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją był wadliwy od samego początku.

Odrzucone argumenty

Stanowisko ZUS o konieczności stosowania obowiązującego przepisu o zawieszeniu emerytury.

Godne uwagi sformułowania

art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym, był niekonstytucyjny od dnia jego wydania i jako akt niższej rangi nie powinien być stosowany od dnia jego wejścia w życie

Skład orzekający

Agnieszka Leżańska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania emerytury w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i zasady ochrony zaufania obywatela do państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku i późniejszego zawieszenia wypłaty na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne losy obywateli i korygować błędy legislacyjne, przywracając należne świadczenia.

ZUS musiał wypłacić emeryturę po latach. Kluczowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 544/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Agnieszka Leżańska Protokolant Cezary Jarocki po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim sprawy z wniosku J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 26 marca 2013r. sygn. (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. do podjęcia wypłaty należnej ubezpieczonej J. S. emerytury od dnia 01 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku; 2. żądanie ubezpieczonej J. S. w zakresie wypłaty odsetek od świadczenia emerytalnego za okres od dnia 01 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. . Sygn. akt VU 544/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26 marca 2013 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił ubezpieczonej J. S. uchylenia decyzji z dnia 28 września 2011 roku w części, w jakiej zawiesza prawo do emerytury za okres od dnia 1 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku. W dniu 22 kwietnia 2013 roku ubezpieczona odwołała się od powyższej decyzji do Sądu, wnosząc o jej zmianę i podjęcie wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku wraz z ustawowymi odsetkami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku, w sprawie sygn. K 2/12. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Tryb. ustalił następujący stan faktyczny: ubezpieczona, urodzona w dniu (...) , w dniu 11 marca 2009 roku złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddziale w T. wniosek o emeryturę. Decyzją dnia 24 marca 2009 roku, organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury poczynając od dnia 1 marca 2009 roku, tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku ( dowód: decyzja z dnia 24.03.2009 roku k.17 ,wniosek o emeryturę z dnia k.-1 w aktach rentowych). Ubezpieczona od 1983 roku pozostaje nieprzerwanie w zatrudnieniu w (...) Gimnazjum w T. . Kolejnymi decyzjami ZUS dokonywał przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego po przyznaniu emerytury, każdorazowo ubezpieczona wskazywała, iż nadal pozostaje w zatrudnieniu ( okoliczności bezsporne). Decyzją z dnia 28 września 2011 roku , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. zawiesił z urzędu prawo ubezpieczonej do emerytury poczynając od dnia 1 października 2011 roku z powodu nie rozwiązania stosunku pracy przed dniem nabycia prawa do emerytury ( dowód: decyzja z dnia 28 września 2011 roku k.49 akt rentowych ) W dniu 5 grudnia 2012 roku, ubezpieczona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 roku wraz z należnymi odsetkami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku ( dowód: wniosek wnioskodawczyni z dnia 5 grudnia 2012 roku k.63 w aktach rentowych). Decyzją z dnia 7 stycznia 2013 roku, organ rentowy podjął wypłatę emerytury od dnia 22 listopada 2012 roku (dowód: decyzja z dnia 7 stycznia 2013roku k.66 akt ZUS). Zaskarżoną decyzją z dnia 26 marca 2013 roku, o rgan rentowy odmówił uchylenia decyzji z dnia 28 września 2011 roku w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo ubezpieczonej do emerytury za okres od dnia 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku ( dowód: decyzja z dnia 26 marca 2013 roku k.68 akt ZUS). Sąd Okręgowy—Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: odwołanie jest uzasadnione, co skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. dokonując oceny zasadności wniesionej przez ubezpieczoną skargi przypomnieć należy zasady realizacji prawa do emerytury i ich ewaluowanie na przestrzeni ostatnich lat. Wskazać przy tym należy, iż teoretycznie istnieją dwie możliwości ustalenia treści ryzyka emerytalnego: - poprzez osiągnięcie określonego przez ustawę wieku emerytalnego, czyli zdarzenia prawnego uzasadniającego realizację prawa do emerytury, niezależnie od dalszego zatrudnienia, bądź też poprzez konieczność odejścia z rynku pracy po osiągnięciu określonego wieku emerytalnego. Począwszy od dnia 1 stycznia 1999 roku, tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) do 30 czerwca 2000 roku do realizacji nabytego prawa do emerytury wystarczyło osiągnięcie wieku emerytalnego. Od 1 lipca 2000 roku do 7 stycznia 2009 roku treścią ryzyka było zaprzestanie pracy, a od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku ponownie do realizacji prawa wystarczyło osiągnięcie wieku emerytalnego. Od 1 stycznia 2011 roku stan prawny uległ ponownej zmianie. Do powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach został dodany – przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726) – art. 103a , który stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Zgodnie z art. 28 powołanej wyżej ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku , do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 2011 roku, przepis art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS stosuje się, poczynając od dnia1 października 2011 roku. Organ rentowy, który wydał decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 roku zastosował wobec skarżącej obowiązujący wówczas przepis art. 103a ustawy emerytalnej, którym był związany. Należy jednak zauważyć, iż po wydaniu przez organ rentowy decyzji o zawieszeniu należnej ubezpieczonej emerytury stan prawny uległ istotnej zmianie, gdyż w wyroku z dnia 13 listopada 2012 roku, w sprawie K 2/12 (Dz. U. 2012/1285), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227, z 2010r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011r. Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012r. poz. 118 i 251), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 roku , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Z dniem 22 listopada 2012 roku, tj. z dniem publikacji tego wyroku w Dzienniku Ustaw, art. 103a w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, został wobec osób, które nabyły prawo do emerytury w reżimie prawnym niewymagającym rozwiązania stosunku pracy uznany za niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP . Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności przedmiotowej sprawy należy podnieś, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie znajduje zastosowania do sytuacji prawnej ubezpieczonej, która decyzją z dnia 24 marca 2009 roku nabyła prawo do emerytury nabyła począwszy od 1 marca 2009 roku, a zatem mieści się w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Należy przy tym zauważyć, iż wbrew stanowisku organu rentowego, wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, iż przepis uznany za niezgodny z Konstytucją przestaje być stosowany od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału, ewentualnie od daty wskazanej przez Trybunał. Nie jest przecież tak, że do tego dnia jest on zgodny z Konstytucją , a od tego dnia staje się z nią niezgodny, mimo że Trybunał orzeka na podstawie aktualnego stanu prawnego. Teza ta jest konsekwencją utrwalonego w orzecznictwie poglądu, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym, był niekonstytucyjny od dnia jego wydania i jako akt niższej rangi nie powinien być stosowany od dnia jego wejścia w życie ( tak też wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 2007-01-23, III PK 96/06, opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rok 2008, Nr 5-6, poz. 61, str. 195). Dlatego też, Sąd Okręgowy uznając wniesione odwołanie od decyzji z dnia 27 marca 2013 roku za zasadne, zmienił ww. decyzję na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w ten sposób, że zobowiązał Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. do podjęcia wypłaty należnej ubezpieczonej J. S. emerytury od 1 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku. Mając na uwadze treść przepisu art. 477 10 § 2 k.p.c. , Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie 2 wyroku tj. żądanie ubezpieczonej w zakresie wypłaty przez organ rentowy odsetek od świadczenia emerytalnego za okres od 1 października 2011roku do dnia 21 listopada 2012 roku przekazał do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w T. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI