VU 544/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zobowiązał ZUS do wypłaty emerytury J.S. za okres, w którym wypłata była zawieszona na mocy przepisu uznanego później za niezgodny z Konstytucją.
Ubezpieczona J.S. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury od 1 października 2011 roku. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione, zmieniając zaskarżoną decyzję i zobowiązując ZUS do podjęcia wypłaty należnej emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis nakazujący zawieszenie emerytury osobom kontynuującym zatrudnienie, jeśli prawo do emerytury nabyły przed 1 stycznia 2011 roku.
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej J.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która odmówiła uchylenia decyzji z dnia 28 września 2011 roku w części zawieszającej prawo do emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Ubezpieczona wniosła o zmianę tej decyzji i podjęcie wypłaty emerytury wraz z odsetkami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku (sygn. K 2/12). Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd ustalił, że ubezpieczona nabyła prawo do emerytury decyzją z dnia 24 marca 2009 roku, czyli przed 1 stycznia 2011 roku, a decyzja o zawieszeniu wypłaty została wydana na podstawie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach, który wszedł w życie 1 stycznia 2011 roku, ale miał zastosowanie do emerytur przyznanych przed tą datą od 1 października 2011 roku. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku (K 2/12), które uznało art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku w związku z art. 103a ustawy emerytalnej za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd podkreślił, że przepis uznany za niezgodny z Konstytucją był taki od dnia jego wydania i nie powinien być stosowany. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do podjęcia wypłaty należnej emerytury J.S. za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Żądanie dotyczące odsetek zostało przekazane do rozpoznania ZUS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten narusza zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, ponieważ osoby, które nabyły prawo do emerytury w reżimie prawnym niewymagającym rozwiązania stosunku pracy, nie powinny być negatywnie dotknięte zmianą przepisów wprowadzającą taki wymóg z mocą wsteczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
J. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji.
k.p.c. art. 477¹⁰ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do przekazania żądania odsetek do rozpoznania organowi rentowemu.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten, w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku, nakazywał zawieszenie prawa do emerytury bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku.
u.z.u.o.f.p. art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten stanowił, że do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (przed 1 stycznia 2011 roku), przepis art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011 roku. Został uznany za niezgodny z Konstytucją w związku z art. 103a ustawy emerytalnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 2/12 uznający przepis o zawieszeniu emerytury za niezgodny z Konstytucją. Nabycie prawa do emerytury przed datą wejścia w życie przepisów nakładających obowiązek rozwiązania stosunku pracy. Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją był wadliwy od samego początku.
Odrzucone argumenty
Stanowisko ZUS o konieczności stosowania obowiązującego przepisu o zawieszeniu emerytury.
Godne uwagi sformułowania
art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym, był niekonstytucyjny od dnia jego wydania i jako akt niższej rangi nie powinien być stosowany od dnia jego wejścia w życie
Skład orzekający
Agnieszka Leżańska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania emerytury w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i zasady ochrony zaufania obywatela do państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku i późniejszego zawieszenia wypłaty na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne losy obywateli i korygować błędy legislacyjne, przywracając należne świadczenia.
“ZUS musiał wypłacić emeryturę po latach. Kluczowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VU 544/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Agnieszka Leżańska Protokolant Cezary Jarocki po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim sprawy z wniosku J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wyrównanie emerytury na skutek odwołania J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 26 marca 2013r. sygn. (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. do podjęcia wypłaty należnej ubezpieczonej J. S. emerytury od dnia 01 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku; 2. żądanie ubezpieczonej J. S. w zakresie wypłaty odsetek od świadczenia emerytalnego za okres od dnia 01 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. . Sygn. akt VU 544/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26 marca 2013 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił ubezpieczonej J. S. uchylenia decyzji z dnia 28 września 2011 roku w części, w jakiej zawiesza prawo do emerytury za okres od dnia 1 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku. W dniu 22 kwietnia 2013 roku ubezpieczona odwołała się od powyższej decyzji do Sądu, wnosząc o jej zmianę i podjęcie wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku wraz z ustawowymi odsetkami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku, w sprawie sygn. K 2/12. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Tryb. ustalił następujący stan faktyczny: ubezpieczona, urodzona w dniu (...) , w dniu 11 marca 2009 roku złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddziale w T. wniosek o emeryturę. Decyzją dnia 24 marca 2009 roku, organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury poczynając od dnia 1 marca 2009 roku, tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku ( dowód: decyzja z dnia 24.03.2009 roku k.17 ,wniosek o emeryturę z dnia k.-1 w aktach rentowych). Ubezpieczona od 1983 roku pozostaje nieprzerwanie w zatrudnieniu w (...) Gimnazjum w T. . Kolejnymi decyzjami ZUS dokonywał przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego po przyznaniu emerytury, każdorazowo ubezpieczona wskazywała, iż nadal pozostaje w zatrudnieniu ( okoliczności bezsporne). Decyzją z dnia 28 września 2011 roku , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. zawiesił z urzędu prawo ubezpieczonej do emerytury poczynając od dnia 1 października 2011 roku z powodu nie rozwiązania stosunku pracy przed dniem nabycia prawa do emerytury ( dowód: decyzja z dnia 28 września 2011 roku k.49 akt rentowych ) W dniu 5 grudnia 2012 roku, ubezpieczona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 roku wraz z należnymi odsetkami, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku ( dowód: wniosek wnioskodawczyni z dnia 5 grudnia 2012 roku k.63 w aktach rentowych). Decyzją z dnia 7 stycznia 2013 roku, organ rentowy podjął wypłatę emerytury od dnia 22 listopada 2012 roku (dowód: decyzja z dnia 7 stycznia 2013roku k.66 akt ZUS). Zaskarżoną decyzją z dnia 26 marca 2013 roku, o rgan rentowy odmówił uchylenia decyzji z dnia 28 września 2011 roku w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo ubezpieczonej do emerytury za okres od dnia 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku ( dowód: decyzja z dnia 26 marca 2013 roku k.68 akt ZUS). Sąd Okręgowy—Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: odwołanie jest uzasadnione, co skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. dokonując oceny zasadności wniesionej przez ubezpieczoną skargi przypomnieć należy zasady realizacji prawa do emerytury i ich ewaluowanie na przestrzeni ostatnich lat. Wskazać przy tym należy, iż teoretycznie istnieją dwie możliwości ustalenia treści ryzyka emerytalnego: - poprzez osiągnięcie określonego przez ustawę wieku emerytalnego, czyli zdarzenia prawnego uzasadniającego realizację prawa do emerytury, niezależnie od dalszego zatrudnienia, bądź też poprzez konieczność odejścia z rynku pracy po osiągnięciu określonego wieku emerytalnego. Począwszy od dnia 1 stycznia 1999 roku, tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) do 30 czerwca 2000 roku do realizacji nabytego prawa do emerytury wystarczyło osiągnięcie wieku emerytalnego. Od 1 lipca 2000 roku do 7 stycznia 2009 roku treścią ryzyka było zaprzestanie pracy, a od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku ponownie do realizacji prawa wystarczyło osiągnięcie wieku emerytalnego. Od 1 stycznia 2011 roku stan prawny uległ ponownej zmianie. Do powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach został dodany – przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726) – art. 103a , który stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Zgodnie z art. 28 powołanej wyżej ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku , do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 2011 roku, przepis art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS stosuje się, poczynając od dnia1 października 2011 roku. Organ rentowy, który wydał decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 roku zastosował wobec skarżącej obowiązujący wówczas przepis art. 103a ustawy emerytalnej, którym był związany. Należy jednak zauważyć, iż po wydaniu przez organ rentowy decyzji o zawieszeniu należnej ubezpieczonej emerytury stan prawny uległ istotnej zmianie, gdyż w wyroku z dnia 13 listopada 2012 roku, w sprawie K 2/12 (Dz. U. 2012/1285), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r. Nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227, z 2010r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011r. Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012r. poz. 118 i 251), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 roku , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Z dniem 22 listopada 2012 roku, tj. z dniem publikacji tego wyroku w Dzienniku Ustaw, art. 103a w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, został wobec osób, które nabyły prawo do emerytury w reżimie prawnym niewymagającym rozwiązania stosunku pracy uznany za niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP . Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności przedmiotowej sprawy należy podnieś, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie znajduje zastosowania do sytuacji prawnej ubezpieczonej, która decyzją z dnia 24 marca 2009 roku nabyła prawo do emerytury nabyła począwszy od 1 marca 2009 roku, a zatem mieści się w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Należy przy tym zauważyć, iż wbrew stanowisku organu rentowego, wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, iż przepis uznany za niezgodny z Konstytucją przestaje być stosowany od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału, ewentualnie od daty wskazanej przez Trybunał. Nie jest przecież tak, że do tego dnia jest on zgodny z Konstytucją , a od tego dnia staje się z nią niezgodny, mimo że Trybunał orzeka na podstawie aktualnego stanu prawnego. Teza ta jest konsekwencją utrwalonego w orzecznictwie poglądu, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym, był niekonstytucyjny od dnia jego wydania i jako akt niższej rangi nie powinien być stosowany od dnia jego wejścia w życie ( tak też wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 2007-01-23, III PK 96/06, opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rok 2008, Nr 5-6, poz. 61, str. 195). Dlatego też, Sąd Okręgowy uznając wniesione odwołanie od decyzji z dnia 27 marca 2013 roku za zasadne, zmienił ww. decyzję na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w ten sposób, że zobowiązał Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. do podjęcia wypłaty należnej ubezpieczonej J. S. emerytury od 1 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku. Mając na uwadze treść przepisu art. 477 10 § 2 k.p.c. , Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie 2 wyroku tj. żądanie ubezpieczonej w zakresie wypłaty przez organ rentowy odsetek od świadczenia emerytalnego za okres od 1 października 2011roku do dnia 21 listopada 2012 roku przekazał do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w T. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI