VII U 669/16

Sąd Okręgowy w LublinieLublin2016-07-28
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia emerytalno-rentoweŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społecznerentaemeryturaniezrealizowane świadczeniepozostawanie na utrzymaniuZUSprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie H.K. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym bracie, uznając, że zmarły nie pozostawał na utrzymaniu siostry.

H.K. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym bracie T.K. za miesiące luty i marzec 2016 roku. Wnioskodawczyni twierdziła, że pomagała bratu w prowadzeniu gospodarstwa domowego i opiece. Sąd Okręgowy ustalił, że zmarły pobierał emeryturę w wysokości ponad 2000 zł, co wykluczało uznanie go za pozostającego na utrzymaniu siostry w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach. Pomoc doraźna lub opieka nie są równoznaczne z pozostawaniem na utrzymaniu.

Sprawa dotyczyła odwołania H.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L., który odmówił jej prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym bracie T.K. za miesiące luty i marzec 2016 roku. H.K. wniosła o zmianę decyzji, argumentując, że pomagała bratu w prowadzeniu gospodarstwa domowego i opiece z uwagi na jego chorobę. Pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił, że zmarły T.K. był uprawniony do emerytury w wysokości 2066 zł miesięcznie. H.K. złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po bracie, wskazując na swoją pomoc i fakt pochówku. Sąd, opierając się na zgromadzonych dokumentach, stwierdził, że stan faktyczny nie był sporny, a kluczową kwestią było ustalenie, czy zmarły pozostawał na utrzymaniu siostry zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd przywołał orzecznictwo, zgodnie z którym pojęcie 'pozostawania na utrzymaniu' ma charakter materialny i oznacza zapewnienie środków pieniężnych na zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb. Ponieważ zmarły pobierał stałą emeryturę w znaczącej wysokości, Sąd uznał, że nie pozostawał na utrzymaniu siostry. Dodatkowo, sąd wskazał, że nawet świadczona pomoc czy opieka nie wchodzi w zakres tego pojęcia. Wobec powyższego, odwołanie H.K. zostało uznane za bezzasadne i oddalone na podstawie art. 477¹⁴ § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie doraźnej pomocy, a nawet opieki, nie wchodzi w zakres pojęcia 'pozostawanie na utrzymaniu', które ma ściśle materialne znaczenie i polega na zapewnieniu środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmarły T.K. pobierał własną emeryturę w wysokości ponad 2000 zł, co wykluczało uznanie go za pozostającego na utrzymaniu siostry H.K. w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach. Pomoc świadczona przez siostrę miała charakter opiekuńczy, a nie materialny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
H. K.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

ustawa FUS art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, świadczenia należne do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Za osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny uważa się osoby, które bądź to nie posiadają żadnych własnych świadczeń emerytalno-rentowych, bądź też pobierają takie świadczenia, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokajania ich usprawiedliwionych potrzeb jest znacznie wyższy. Świadczenie doraźnej pomocy, a nawet opieki nie wchodzi w zakres pojęcia 'pozostawanie na utrzymaniu'; pojęcie to bowiem ma ściśle materialne znaczenie, a miarą jego jest zapewnianie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia 'usprawiedliwionych potrzeb' osoby będącej na utrzymaniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie w całości lub w części, jeżeli uzna, że istnieje podstawa do oddalenia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmarły pobierał własną emeryturę w wysokości przekraczającej najniższe świadczenie. Pomoc doraźna i opieka nie są równoznaczne z pozostawaniem na utrzymaniu w rozumieniu materialnym.

Odrzucone argumenty

Siostra pomagała bratu w prowadzeniu gospodarstwa domowego i opiece z uwagi na jego chorobę.

Godne uwagi sformułowania

Świadczenie doraźnej pomocy, a nawet opieki nie wchodzi w zakres pojęcia 'pozostawanie na utrzymaniu'; pojęcie to bowiem ma ściśle materialne znaczenie, a miarą jego jest zapewnianie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia 'usprawiedliwionych potrzeb' osoby będącej na utrzymaniu.

Skład orzekający

Teresa Ogrodnik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'pozostawanie na utrzymaniu' w kontekście niezrealizowanych świadczeń emerytalno-rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zmarły pobierał własne świadczenie emerytalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną, choć często pomijaną, kwestię interpretacji przepisów dotyczących świadczeń po zmarłych, szczególnie w kontekście definicji 'pozostawania na utrzymaniu'. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.

Czy pomoc choremu bratu uprawnia do jego emerytury po śmierci? Sąd wyjaśnia pojęcie 'pozostawania na utrzymaniu'.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 669/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2016 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia S.O. Teresa Ogrodnik Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Gruza po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2016 roku w Lublinie sprawy H. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wypłatę niezrealizowanego świadczenia na skutek odwołania H. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 18 kwietnia 2016 roku numer (...) odwołanie oddala. Sygn. akt VII U 669/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 kwietnia 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił H. K. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym bracie T. K. za miesiąc luty i marzec 2016 roku. W odwołaniu od tej decyzji H. K. wnosiła o jej zmianę i przyznanie prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym. Podniosła, że pomagała bratu w prowadzeniu gospodarstwa domowego, gdyż brat był chory i nie mógł samodzielnie funkcjonować. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wnosił o jego oddalenie wskazując na argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: T. K. zmarł w dniu (...) roku (k. 96 akt ZUS). Był uprawniony do emerytury, której wysokość w marcu 2016 roku wynosiła 2066 zł (k. 99 akt ZUS). H. K. , siostra zmarłego w dniu 12 kwietnia 2016 roku złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń emerytalno-rentowych po zmarłym bracie (k. 102 akt ZUS). W piśmie z dnia 11 kwietnia 2016 roku wnioskodawczyni podała, że opiekowała się bratem, załatwiała za niego sprawy urzędowe, pochowała go, chociaż sama jest bardzo chora (k. 104 akt ZUS). W tym stanie rzeczy organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję odmawiając H. K. prawa do wypłaty emerytury za miesiące luty i marzec 2016 roku po zmarłym bracie (k. 108 akt ZUS). Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o powołane dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych zmarłego. Dokumenty te nie były kwestionowane przez strony. Wnioskodawczyni pomimo zawiadomienia jej o terminie rozprawy nie stawiła się, zatem jej przesłuchanie nie było możliwe. Powołane przez nią twierdzenia pozostały zatem nieudowodnione. Odwołanie H. K. jako niezasadne podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2015.748 j.t.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Stan faktyczny sprawy nie był sporny pomiędzy stronami. Istota sporu sprowadzała się do oceny czy zmarły T. K. pozostawał na utrzymaniu siostry H. K. . Spełnienie bowiem tej przesłanki wskazanej w art. 136 ust. 1 in fine ustawy FUS warunkowałoby przyznanie wnioskodawczyni prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłym bracie. Za osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny uważa się osoby, które bądź to nie posiadają żadnych własnych świadczeń emerytalno-rentowych (gdyż dopiero wystąpiły z wnioskiem o nie), bądź też pobierają wprawdzie takie świadczenia, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokajania ich usprawiedliwionych potrzeb jest znacznie wyższy (zob. wyroki SA: we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2012 r., III AUa 516/12, LEX nr 1217827; w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2013 r., III AUa 1439/12, LEX nr 1314760 oraz w Szczecinie z dnia 21 maja 2013 r., III AUa 20/13, LEX nr 1378797). Świadczenie doraźnej pomocy, a nawet opieki nie wchodzi w zakres pojęcia "pozostawanie na utrzymaniu"; pojęcie to bowiem ma ściśle materialne znaczenie, a miarą jego jest zapewnianie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia "usprawiedliwionych potrzeb" osoby będącej na utrzymaniu (wyroki SA: w Katowicach z dnia 22 marca 2011 r., III AUa 2026/10, LEX nr 1102954 i w Białymstoku z dnia 4 czerwca 2013 r., III AUa 1278/12, LEX nr 1324660). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że zmarły był uprawniony do emerytury w wysokości ponad 2 tysięcy złotych. Świadczenie to miało charakter stały i pewny. Z tego względu w ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, że T. K. pozostawał na utrzymaniu H. K. . Należy również stwierdzić, że twierdzenia wnioskodawczyni choć nieudowodnione, nie mogłyby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak bowiem wynika z ich treści, pomoc H. K. świadczona na rzecz brata, która mogła przybierać nawet postać opieki, nie wchodzi w zakres pojęcia ustawowego pozostawanie na utrzymaniu. Z tego powodu odwołanie H. K. jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Wobec powyższego na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI