IV U 534/13

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2013-10-02
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyWysokaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąprawo pracyzawieszenie świadczeniaochrona zaufania obywatela

Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury T.K. za okres od października 2011 r. do marca 2012 r., uznając, że przepisy zawieszające wypłatę świadczenia były niezgodne z Konstytucją.

T.K. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o zawieszeniu jej prawa do emerytury za okres od 01.10.2011 r. do 31.03.2012 r. ZUS argumentował, że wyrok TK z 13.11.2012 r. utracił moc obowiązującą art. 103a ustawy o emeryturach i rentach dopiero od daty ogłoszenia. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione, stwierdzając, że przepisy, na podstawie których zawieszono wypłatę emerytury, były niezgodne z Konstytucją od momentu ich ustanowienia, a nie dopiero od daty ogłoszenia wyroku TK.

Sprawa dotyczyła odwołania T.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji z 13 października 2011 r. w części dotyczącej zawieszenia prawa do emerytury na okres od 1 października 2011 r. do 31 marca 2012 r. Organ rentowy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/2012), który ogłoszony został 22 listopada 2012 r., co miało spowodować utratę mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. T.K. wniosła o zmianę decyzji i wypłatę emerytury za sporny okres. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę, uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd odwołał się do art. 145a k.p.a., który dopuszcza wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Sąd podkreślił, że wyrok TK z 13 listopada 2012 r. stwierdził niezgodność art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP), w zakresie, w jakim dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd stwierdził, że przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a nie dopiero od daty ogłoszenia wyroku TK. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z 13 października 2011 r., ustalając, że T.K. ma prawo do emerytury i jej wypłaty od 1 października 2011 r. do 31 marca 2012 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy zawieszające wypłatę emerytury osobom, które nabyły do niej prawo przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, naruszają zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP). Niezgodność ta istniała od momentu ustanowienia przepisów, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego jedynie ją potwierdził.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

Strona wygrywająca

T. K.

Strony

NazwaTypRola
T. K.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

ustawa z 16 grudnia 2010r. art. 28

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

W związku z art.103a ustawy emerytalnej, w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał Konstytucyjny określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy zawieszające wypłatę emerytury osobom, które nabyły do niej prawo przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, są niezgodne z Konstytucją RP. Niezgodność przepisów z Konstytucją istniała od daty ich ustanowienia, a nie dopiero od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją uzasadnia wznowienie postępowania i zmianę decyzji.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego utracił moc obowiązującą przepisy dopiero od daty jego ogłoszenia, co oznacza, że do tej daty można było stosować zawieszenie wypłaty emerytury.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wypłaty ubezpieczonej emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. (sygn.. akt K 2/2012r.) został ogłoszony w dniu 22.11.2012r. i z tym dniem nastąpił utrata mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodanym przez art.6 pkt 2 w/w ustawy z 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej . Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności.

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania prawa do emerytury w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady ochrony zaufania obywatela do państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i kontynuujących zatrudnienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na indywidualne prawa obywateli i jak ważne jest prawidłowe rozumienie daty wejścia w życie orzeczeń TK.

Czy ZUS mógł zawiesić Twoją emeryturę? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy przepisy są niezgodne z Konstytucją!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 534/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Chojecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2013r. w S. odwołania T. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 15 marca 2013 r. (Nr (...) ) w sprawie T. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z 13 października 2011 r. i ustala, że T. K. ma prawo do emerytury i wypłaty tego świadczenia od dnia 1 października 2011 r. do 31 marca 2012 r. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 15.03.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej T. K. uchylenia decyzji z dnia 13.10.2011r. w części, w jakiej decyzja ta zawiesza prawo do emerytury na okres od dnia 01.10.2011r. do dnia 31.03.2012r. W uzasadnieniu decyzji ZUS podniósł, że brak jest podstaw do wypłaty ubezpieczonej emerytury za sporny okres, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. (sygn.. akt K 2/2012r.) został ogłoszony w dniu 22.11.2012r. i z tym dniem nastąpił utrata mocy obowiązującej art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Od decyzji tej odwołanie złożyła ubezpieczona T. K. wnosząc o jej zmianę i wypłatę emerytury za okres od dnia 01.10.2011r do 31.03.2012r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw wstrzymał T. K. od 1 października 2011r. wypłatę emerytury. W dniu 26.04.2012r. ubezpieczona złożyła w Oddziale ZUS w S. wniosek o wypłatę emerytury w związku z rozwiązaniem stosunku pracy. Decyzją z 29.05.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. podjął wypłatę emerytury od dnia 01.04.2012r. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Odwołanie i skarga o wznowienie postępowania okazały się uzasadnione. Zgodnie z art.145a kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że skarga ubezpieczonej opiera się na ustawowej podstawie. Jako podstawę skargi T. K. wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. w sprawie o sygnaturze akt K 2/12 opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 1285 z 22 listopada 2012r. Zgodnie z art.190 ust.3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr78, poz.483) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał Konstytucyjny określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 listopada 2012r. nie określił innej daty utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, który był przedmiotem badania. Zatem za datę wejścia w życia powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznać należy datę 22 listopada 2012r., tj. datę ogłoszenia wyroku z Dzienniku Ustaw. Odnosząc się do kwestii zasadności odwołania od decyzji z dnia 15.03.2013r. i poprzedzającej je skargi o wznowienie postępowania stwierdzić należało, że zawarte w niej wnioski zasługiwały na uwzględnienie. W stanowiącym podstawę odwołania i skargi wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. Trybunał stwierdził, że art 28 ustawy z 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz.1726 ze zm.) w związku z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.), dodanym przez art.6 pkt 2 w/w ustawy z 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art.2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej . Przedstawione wyżej ustalenia pokazują, że przyczyną zawieszenia wypłaty emerytury na rzecz T. K. decyzją z 13.10.2011r. były wskazane wyżej uregulowania ,tj. przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. w zw. z art.103a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W chwili przyznania ubezpieczonej emerytury ,tj. w dniu 01.03.2009r. nie obowiązywał przepis art.103a ustawy emerytalnej wyłączający, pod rygorem zawieszenia prawa do emerytury, możliwość wypłaty świadczenia emerytalnego pomimo uzyskiwania przychodu z tytułu zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego emeryt wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Powyższe pozwalało ubezpieczonej pobierać emeryturę obok wynagrodzenia za pracę, aż do 1 października 2011r. kiedy to organ rentowy dokonał zawieszenia wypłaty emerytury stosując przepis art.103a ustawy emerytalnej dodany do niej z dniem 1 stycznia 2011r. W ocenie Sądu zastosowanie do ubezpieczonej niezgodnych z ustawą zasadniczą przepisów ustawy stanowiących podstawę wydania decyzji ostatecznej z 13.10.2011r. uzasadnia wniosek ubezpieczonej o zmianę obu decyzji organu rentowego, poprzez ustalenie, że T. K. przysługuje prawo do wypłaty emerytury od 1 października 2011r. tj. od daty zawieszenia wypłaty świadczenia do 31.03.2012r. ,tj. do dnia wznowienia wypłaty przez ZUS. Sąd nie podziela stanowiska organu rentowego, że podjęcie wypłaty emerytury jest co do zasady możliwe z dniem złożenia skargi, nie wcześniej niż z dniem 22 listopada 2011r., w którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony. Nie można zgodzić się z poglądem, że dopiero od w/w daty zakwestionowane przez Trybunał przepisy powołanych ustaw są niezgodne z Konstytucją . Przepisy te były niezgodne z Konstytucją od daty ich ustanowienia, a jedynie z datą późniejszą Trybunał Konstytucyjny stwierdził istnienie tej niezgodności. Data ogłoszenia wyroku Trybunału ,tj. 22 listopada 2012r. jest datą, od której przepis art.103a ustawy emerytalnej i przepis art.28 ustawy z 16 grudnia 2010r. traci moc obowiązującą wobec osób, które prawo do emerytury nabyły przed 1 stycznia 2011r. Utrata mocy obowiązującej oznacza, że powołane przepisy nie mogą być już podstawą zawieszania wypłaty emerytur dla w/w osób, tj. nie mogą stanowić podstawy wydawania kolejnych rozstrzygnięć (decyzji) o zawieszaniu emerytur. W przypadku ubezpieczonej do zawieszenia wypłaty emerytury doszło przed utratą mocy obowiązującej przez wskazane przepisy, a skarga o wznowienie postępowania zmierza do wyeliminowania z obrotu orzeczenia, które zapadało na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł co do decyzji z dnia 13.10.2011r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI