VU 422/13

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2013-06-04
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia rentowe i emerytalneŚredniaokręgowy
rentaemeryturaniezrealizowane świadczenieZUSterminwygaśnięcie roszczeniaprawo rodzinnedziedziczenie świadczeń

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie syna o wypłatę niezrealizowanego świadczenia rentowego po zmarłej matce z powodu upływu 12-miesięcznego terminu na zgłoszenie wniosku.

K. S. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia rentowego po zmarłej matce H. S. za miesiąc luty 2011. Wniosek złożył po upływie roku od śmierci matki, tłumacząc to brakiem wiedzy o przysługującym mu prawie. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, roszczenia o wypłatę niezrealizowanych świadczeń wygasają po 12 miesiącach od śmierci osoby uprawnionej, jeśli w tym terminie nie zgłoszono wniosku.

Sprawa dotyczyła odwołania K. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M., która odmówiła mu prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia rentowego po zmarłej matce, H. S., za miesiąc luty 2011. K. S. złożył wniosek o wypłatę tego świadczenia w dniu 7 lutego 2013 r., czyli po upływie roku od śmierci matki, która nastąpiła 4 listopada 2011 r. W odwołaniu argumentował, że pomagał finansowo matce i nie wiedział o przysługującym mu prawie do świadczenia, dlatego wystąpił o nie z opóźnieniem. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalił odwołanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na treści art. 136 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku śmierci osoby pobierającej świadczenia, niezrealizowane świadczenia mogą być wypłacone określonym kategoriom członków rodziny, jednak roszczenia te wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego terminu zgłoszono wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. Sąd podkreślił, że przyczyny uchybienia terminu, takie jak brak świadomości co do przysługującego roszczenia, nie mają znaczenia wobec wygaśnięcia prawa do wypłaty niezrealizowanych świadczeń. Sąd powołał się również na orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach oraz Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdzają kategoryczne brzmienie przepisu dotyczącego terminu wygaśnięcia roszczeń. W związku z tym, że K. S. złożył wniosek po upływie ustawowego terminu, jego roszczenie wygasło, a odwołanie zostało oddalone na podstawie art. 477^14 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, jeśli przed upływem tego terminu nie zgłoszono wniosku o dalsze prowadzenie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 136 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który ma kategoryczne brzmienie w zakresie terminu wygaśnięcia roszczeń. Przyczyny opóźnienia w złożeniu wniosku, takie jak brak wiedzy o przysługującym prawie, nie mają znaczenia dla wygaśnięcia roszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala odwołanie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M.

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa krąg osób uprawnionych do wypłaty niezrealizowanych świadczeń po zmarłej osobie.

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 136 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Stanowi, że roszczenia o wypłatę niezrealizowanych świadczeń wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477^14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ 12-miesięcznego terminu od daty śmierci na zgłoszenie wniosku o wypłatę niezrealizowanego świadczenia. Kategoryczne brzmienie art. 136 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Brak możliwości przywrócenia lub przedłużenia terminu.

Odrzucone argumenty

Argument wnioskodawcy o braku wiedzy co do przysługującego mu prawa do świadczenia. Argument o pomocy finansowej udzielanej zmarłej matce.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenia o wypłatę świadczeń [...] wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. Brak jest jakichkolwiek ustawowych przesłanek do jego przedłużenia czy przywrócenia, bez względu na przyczyny opóźnienia wystąpienia z żądaniem ich wypłaty przez osoby uprawnione.

Skład orzekający

Urszula Sipińska-Sęk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do zgłoszenia wniosku o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po zmarłym oraz brak możliwości jego przywrócenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypłaty niezrealizowanych świadczeń z FUS i ściśle określonego terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu osób, ale jej rozstrzygnięcie jest oparte na ścisłej interpretacji przepisu dotyczącego terminu, co czyni ją mniej interesującą z perspektywy nowatorskich problemów prawnych.

Czy można odzyskać rentę po zmarłym rodzicu po upływie roku? Sąd wyjaśnia kluczowy termin.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 422/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Urszula Sipińska-Sęk Protokolant st.sekr.sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim sprawy z wniosku K. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M. . o prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia na skutek odwołania K. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M. . z dnia 5 marca 2013 r. sygn. (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 422/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 5 marca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M. . odmówił K. S. prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia emerytalnego za miesiąc luty 2011 po zmarłej matce H. S. . W dniu 11 marca 2013 r. K. S. wniósł odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu podniósł, iż pomagał finansowo zmarłej matce, a o wypłatę niezrealizowanej emerytury wystąpił po upływie roku od jej zgonu, gdyż wcześniej nie wiedział że takie świadczenie mu przysługuje. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M. . wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: H. S. , urodzona (...) , miała ustalone prawo do renty. H. S. zamieszkiwała w B. przy ul. (...) . Zmarła dnia (...) (dowód: akt zgonu – k. 59 akt rentowych, decyzja z dnia 1 marca 2011r. – k. 58 akt rentowych) K. S. jest synem zmarłej H. S. . K. S. nie zamieszkiwał z matką, pomagał jej finansowo. H. S. nie pobierała świadczenia rentowego za miesiąc listopad 2011r. (okoliczność bezsporna) W dniu 7 lutego 2013r. K. S. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M. . z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanego świadczenia rentowego po zmarłej matce H. S. . (dowód: wniosek – k. 63 akt rentowych) Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późń. zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Do niezrealizowanych świadczeń należnych zmarłemu w świetle art. 136 ustęp 1 ustawy uprawnione są trzy kategorie osób: - małżonek i dzieci, z którymi osoba zmarła prowadziła wspólne gospodarstwo domowe; - małżonek i dzieci, z którymi osoba zmarła nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego; - inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała osoba zmarła; W przedmiotowej sprawie K. S. jako syn zmarłej H. S. należy do kręgu osób uprawnionych w drugiej kategorii do wypłaty niezrealizowanego przez zmarłego świadczenia. Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1 art. 136 ustawy, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania ( art. 136 ustęp 3 ustawy). W wyroku z dnia 14 września 2005r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w sprawie III AUa 865/04 stwierdził, że art. 136 ustęp 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ma kategoryczne brzmienie w zakresie terminu wygaśnięcia roszczeń objętych jego dyspozycją i brak jest jakichkolwiek ustawowych przesłanek do jego przedłużenia czy przywrócenia, bez względu na przyczyny opóźnienia wystąpienia z żądaniem ich wypłaty przez osoby uprawnione wymienione w ust. 1 tego artykułu. Również zasady współżycia społecznego nie mają tu zastosowania w świetle wygaśnięcia prawa do wypłaty niezrealizowanych świadczeń. Przepis art. 136 ustęp 3 ustawy był także przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny. I tak, w wyroku z dnia 12 listopada 2001r. w sprawie P 2/01 (OTK 2001, nr 8 , poz. 249) Trybunał uznał, że art. 136 ustęp 3 ustawy jest zgodny z konstytucyjną zasadą równości. Biorąc pod uwagę, że K. S. wystąpił o wypłatę niezrealizowanego świadczenia rentowego w dniu 7 lutego 2013r., a zatem po upływie 12 miesięcznego terminu od daty śmierci matki, która zmarła 4 listopada 2011r., jego roszczenie w świetle art. 136 ustęp 3 ustawy wygasło. Podnoszone w odwołaniu przyczyny uchybienia terminu z art. 136 ustęp 3 ustawy ( brak świadomości co do przysługiwania roszczenia) nie mają jakiegokolwiek znaczenia wobec wygaśnięcia roszczenia. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI