VU 381/13

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2013-06-07
SAOSubezpieczenia społeczneprawo emerytalneŚredniaokręgowy
emeryturaubezpieczenie społecznewarunki szczególneZUSspółdzielnia rolniczaokres składkowyprawo pracy

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie A.G. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury z powodu niespełnienia wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach, gdyż okres członkostwa w spółdzielni rolniczej nie jest traktowany jako praca w szczególnych warunkach w systemie pracowniczym.

A.G. odwołał się od decyzji ZUS, która odmówiła mu prawa do emerytury, nie zaliczając okresu członkostwa w spółdzielni rolniczej w latach 1976-1989 jako pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie, uznając, że stosunek członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie jest równoznaczny z zatrudnieniem w ramach stosunku pracy, a tym samym nie spełnia wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach wymaganego do wcześniejszej emerytury.

Decyzją z dnia 26 lutego 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił A. G. prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, argumentując, że wnioskodawca nie osiągnął wymaganego okresu takiej pracy. ZUS nie uwzględnił okresu pracy w warunkach szczególnych w latach 1976-1989 jako członka (...) w R., a także zakwestionował inne okresy z powodu błędów formalnych w zaświadczeniach. A. G. wniósł odwołanie, domagając się przyznania emerytury poprzez zaliczenie spornych okresów. Sąd Okręgowy w Kaliszu ustalił, że odwołujący w okresie 11.03.1976 r. – 30.06.1989 r. był członkiem (...) w R. i wykonywał pracę na rzecz tej spółdzielni. Łącznie z innymi okresami, jego praca w warunkach szczególnych wynosiła 3 lata i 29 dni, co jest poniżej wymaganego progu 15 lat. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o emeryturach i rentach oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że stosunek członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie jest równoznaczny z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę, które są podstawą do zaliczenia okresu pracy w szczególnych warunkach. Ponieważ odwołujący nie podlegał ubezpieczeniu w systemie pracowniczym w spornym okresie, a łączny okres pracy w warunkach szczególnych nie osiągnął wymaganego wymiaru, sąd oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okres członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie jest traktowany jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów o emeryturach, ponieważ nie stanowi on zatrudnienia na podstawie umowy o pracę ani innych wskazanych w Kodeksie pracy tytułów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stosunek członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie jest równoznaczny z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych przysługuje tylko tym ubezpieczonym, którzy wykonywali taką pracę, podlegając ubezpieczeniu w systemie pracowniczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.e.r. art. 32 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z dnia 17 grudnia 1998 r.

Określa uprawnienia do emerytury w niższym wieku dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

u.e.r. art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z dnia 17 grudnia 1998 r.

Określa warunki nabycia prawa do emerytury na zasadach szczególnych dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg osiągnięcia wieku emerytalnego, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz co najmniej 25 lat okresu składkowego i nieskładkowego.

Pomocnicze

r.w.w.s. art. 3 § § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach

Definiuje wymagany okres zatrudnienia do uzyskania emerytury jako 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z innymi okresami.

r.w.w.s. art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach

Określa warunki nabycia prawa do emerytury przez pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, w tym wiek emerytalny (55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn) i co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

k.p. art. 2

Kodeks pracy

Definiuje pojęcie pracownika jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

p.s. art. 182

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze

Dotyczy podwójnego związania członka ze spółdzielnią pracy (stosunek członkostwa i umowa o pracę).

u.s.u.s. art. 6

Ustawa z dnia 13 października 1998 r., o systemie ubezpieczeń społecznych

Rozróżnia ubezpieczenie pracownicze od ubezpieczenia z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej.

u.e.r. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

Rozróżnia ubezpieczenie pracownicze od ubezpieczenia z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosunek członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie jest równoznaczny z zatrudnieniem w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, co wyklucza zaliczenie tego okresu jako pracy w szczególnych warunkach. Prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych przysługuje tylko ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu w systemie pracowniczym. Łączny okres pracy w szczególnych warunkach (wliczając okresy uznane przez ZUS) nie osiągnął wymaganego progu 15 lat.

Odrzucone argumenty

Okres członkostwa w spółdzielni rolniczej powinien być zaliczony jako praca w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

stosunek członkowstwa jest innego rodzaju niż wskazane w art. 2 kp tytuły nie istnieje również zbieżność między stosunkiem członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a spółdzielczą umową o pracę prawo do emerytury w związku z pracą w warunkach szczególnych przysługuje tylko tym ubezpieczonym, którzy wykonywali taką pracę podlegając ubezpieczeniu w systemie pracowniczym

Skład orzekający

Romuald Kompanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów pracy w spółdzielniach rolniczych do stażu pracy w szczególnych warunkach przy ustalaniu prawa do emerytury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i nie obejmuje innych form spółdzielczości lub zatrudnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do emerytury i interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych.

Czy praca w spółdzielni rolniczej liczy się do emerytury? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 381/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. w Kaliszu odwołania A. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 26 lutego 2013 r. Nr (...) w sprawie A. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o prawo do emerytury oddala odwołanie UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26 lutego 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. , odmówił A. G. prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych, albowiem wnioskodawca nie osiągnął wymaganego okresu takiej pracy. Tym samym organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy do okresu pracy w warunkach szczególnych wykonywanej w latach 1976 – 89, pracy w charakterze członka (...) w (...) . Ponadto ZUS nie uwzględnił jako okresów pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia w latach 1970 – 74 oraz 1975 – 76 z uwagi na błędy formalne w zaświadczeniach o pracy warunkach szczególnych. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. G. , wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do emerytury przy zaliczeniu spornych okresów jako okresu pracy szczególnej. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił, co następuje: Odwołujący A. G. , urodzony dnia (...) , w okresie 11.03.1976 r. – 30.06.1989 r. był członkiem (...) w R. i w oparciu o istniejący stosunek członkowstwa wykonywał pracę na rzecz tej spółdzielni. Odwołujący na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się pracą w warunkach szczególnych wynoszącą łącznie 3 lata i 29 dni, wykonywaną poza spornym okresem. Łączny okres składkowy i nieskładkowy odwołującego na dzień 1 stycznia 1999 r. wynosi 26 lat, 1 miesiąc i 3 dni. /bezsporne/ Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12. 1998 r. o emeryturach i rentach (Dz. U. nr 162 poz.1118 z póz. zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącymi pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ustawy. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r., w myśl uregulowania zawartego w przepisie art. 184 ust. 1 cytowanej ustawy, mogą nabyć prawo do emerytury na powyższych warunkach po osiągnięciu wieku określonego w art.32 ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli: - okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; oraz - okres składkowy i nieskładkowy wynoszący w przypadku mężczyzn co najmniej 25 lat. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Wiek emerytalny, o którym mowa w art. 32 ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym wyżej przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (Dz. U. nr 8 poz. 43 z póz. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami składkowymi, okresami nieskładkowymi oraz ewentualnie okresami uzupełniającymi (okresy ubezpieczenia rolniczego, okresy pracy w gospodarstwie rolnym). W myśl § 4 ust.1 cytowanego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2. ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jak wynika z powyższych uregulowań z uprawnień do wcześniejszej emerytury z uwagi na co najmniej 15-o letni okres pracy w warunkach szczególnych mogą skorzystać wyłącznie zatrudnieni w takich warunkach pracownicy. Pracownikiem w rozumieniu przepisu art. 2 kp jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Żaden z powyższych tytułów nie był podstawą nawiązania w latach 1976 - 89 stosunku prawnego między odwołującym a (...) w R. gdyż stosunek członkowstwa jest innego rodzaju niż wskazane w art. 2 kp tytuły. Nie istnieje również zbieżność między stosunkiem członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a spółdzielczą umową o pracę. Taki stosunek podwójnego związania występuje jedynie w spółdzielniach pracy gdzie obok stosunku członkowstwa istnieje umowa o pracę. Stan taki ma oparcie w przepisie art. 182 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze . W rolniczych spółdzielniach produkcyjnych takie podwójne związanie członka ze spółdzielnią nie występuje. Również uregulowania zawarte w przepisach art. 6 i 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r., o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w przepisach art. 6 ust. 2, cytowanej na wstępie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach, pozwalają na stwierdzenie, iż ustawodawca rozróżnia ubezpieczenie pracownicze od ubezpieczenia z tytułu członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Wskazane wyżej uregulowania pozwalają na uznanie, iż prawo do emerytury w związku z pracą w warunkach szczególnych przysługuje tylko tym ubezpieczonym, którzy wykonywali taką pracę podlegając ubezpieczeniu w systemie pracowniczym. Skoro odwołujący w okresie 11.03.1976 r. – 30.06.1989 r. nie podlegał takiemu ubezpieczeniu i jednocześnie inne wskazane okresy pracy w warunkach szczególnych, łącznie z tym okresem uznanym przez ZUS, nie dadzą w sumie co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, odwołanie podlegało oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI