VU 380/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Legnicy oddalił odwołanie J. P. od decyzji KRUS nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych z powodu prowadzenia działalności rolniczej pomimo zawarcia umowy dzierżawy na okres krótszy niż wymagany ustawowo.
J. P. odwołała się od decyzji Prezesa KRUS nakazującej zwrot 6 700,84 zł nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych za okres od sierpnia 2010 r. do maja 2011 r. Powodem było podjęcie działalności rolniczej po zerwaniu poprzedniej umowy dzierżawy. Odwołująca twierdziła, że wydzierżawiła gospodarstwo na nowo i nie wykonywała prac polowych z powodu złego stanu zdrowia. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił odwołanie, uznając, że umowa dzierżawy zawarta na rok nie spełniała wymogów ustawowych (minimum 10 lat) do uznania zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, co skutkowało obowiązkiem zwrotu świadczeń.
Sprawa dotyczyła odwołania J. P. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) z dnia 21 lutego 2013 r., która zobowiązywała ją do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych w kwocie 6 700,84 zł za okres od 1 sierpnia 2010 r. do 1 maja 2011 r. KRUS uznał, że J. P. podjęła działalność rolniczą, nie powiadamiając o tym organu rentowego, co skutkowało nienależnym pobraniem świadczenia. J. P. argumentowała, że po zerwaniu poprzedniej umowy dzierżawy, wydzierżawiła gospodarstwo rolne przyszłemu nabywcy na rok i ze względu na zły stan zdrowia nie wykonywała żadnych prac polowych. Sąd Okręgowy w Legnicy, rozpoznając sprawę, ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym J. P. była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego. W dniu 30 lipca 2010 r. rozwiązała umowę dzierżawy ze Z. P. (2), a w dniu 28 lipca 2010 r. zawarła nową umowę dzierżawy z M. B. na okres roku. Sąd, powołując się na art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, uznał, że umowa dzierżawy zawarta na okres krótszy niż 10 lat nie stanowi podstawy do uznania zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie J. P., podzielając stanowisko organu rentowego, że w spornym okresie prowadziła ona działalność rolniczą, co skutkowało obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zawarcie umowy dzierżawy na okres krótszy niż 10 lat nie spełnia wymogów ustawowych do uznania zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, co skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który wymaga umowy dzierżawy zawartej na co najmniej 10 lat, aby uznać zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Umowa zawarta na rok nie spełnia tego wymogu, co oznacza, że rolnik nadal jest uznawany za prowadzącego działalność rolniczą w rozumieniu przepisów o zawieszeniu świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.u.s.r. art. 28 § ust. 4 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Umowa dzierżawy musi być zawarta na okres co najmniej 10 lat, aby uznać, że rolnik zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Pomocnicze
u.u.s.r. art. 28 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Zawieszenie wypłaty świadczenia dotyczy części uzupełniającej emerytury lub renty rolniczej i obejmuje całość lub określony ułamek tej części.
u.u.s.r. art. 22 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Osobom pobierającym renty rolnicze z tytułu niezdolności do pracy, które osiągnęły wiek emerytalny, przyznaje się z urzędu emeryturę rolniczą w wysokości nie niższej od dotychczasowej renty, jeżeli spełniają warunki stażu ubezpieczeniowego.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli uzna je za nieuzasadnione.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa dzierżawy zawarta na okres roku nie spełnia wymogu co najmniej 10 lat określonego w art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Rolniczka nadal jest uznawana za prowadzącą działalność rolniczą, co skutkuje zawieszeniem części uzupełniającej świadczenia. Zaprzestanie osobistego wykonywania prac polowych nie jest równoznaczne z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu przepisów.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni wydzierżawiła gospodarstwo rolne na okres roku i nie wykonywała prac polowych z powodu złego stanu zdrowia, co powinno skutkować brakiem obowiązku zwrotu świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
Nie można zatem, w oparciu o art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uznać, że J. P. zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej. Wydzierżawienie gospodarstwa rolnego przez J. P. na podstawie umowy dzierżawy zawartej na okres krótszy niż 10 lat, nie stwarza przewidzianej w art. 28 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, podstawy do odstąpienia od zawieszenia wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie użytkowania nieruchomości jest z zasady logiczną konsekwencją oddania gruntów w dzierżawę.
Skład orzekający
Regina Stępień
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia świadczeń emerytalnych i rentowych dla rolników prowadzących działalność rolniczą, w szczególności w kontekście umów dzierżawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolników objętych systemem ubezpieczeń społecznych rolników i wymogów formalnych umów dzierżawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące prawa do świadczeń emerytalnych dla rolników i wymaga precyzyjnej znajomości przepisów dotyczących prowadzenia działalności rolniczej i umów dzierżawy.
“Czy dzierżawa gospodarstwa rolnego na rok chroni przed obowiązkiem zwrotu emerytury?”
Dane finansowe
WPS: 6700,84 PLN
zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 6700,84 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt : VU 380/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. P. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. o odstąpienie od potrącania z emerytury nienależnie pobranych świadczeń na skutek odwołania J. P. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia 21 lutego 2013 roku znak (...) oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 21 lutego 2013 r. znak: (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zobowiązał J. P. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 sierpnia 2010 r. do 01 maja 2011 r. w kwocie 6.700,84 zł. W uzasadnieniu decyzji podał, iż w okresie pobierania świadczenia emerytalnego J. P. zerwała umowę dzierżawy z dnia 14 stycznia 2003 r. z dotychczasowym dzierżawcą, a w konsekwencji podjęła działalność rolniczą nie powiadamiając o tym fakcie organu rentowego. Ze względu na powyższe, w okresie od 01 sierpnia 2010 r. do 31 maja 2011 r. nienależnie pobrała świadczenie uzupełniające w łącznej kwocie 6.700,84 zł. Od wskazanej decyzji odwołanie złożyła J. P. , domagając się jej zmiany poprzez wypłatę emerytury rolniczej w pełnej wysokości. W uzasadnieniu podała, że po zerwaniu umowy z dotychczasowym dzierżawcą, wydzierżawiła gospodarstwo rolne na rzecz przyszłego jego nabywcy. Podkreśliła, że w spornym okresie, ze względu na zły stan zdrowia nie wykonywała żadnych prac polowych. W odpowiedzi na odwołanie, Prezes KRUS wniósł o jego oddalenie w całości. W uzasadnieniu podał, że wprawdzie wnioskodawczyni wydzierżawiła ponownie gospodarstwo rolne, jednak umowa dzierżawy z dnia 28 lipca 2010 r. został zawarta na okres roku. Nie można zatem, w oparciu o art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uznać, że J. P. zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni J. P. , urodzonej w dniu (...) od dnia 18 stycznia 1995 r. przysługiwała renta rolnicza. Od dnia 01 maja 2009 r. wnioskodawczyni jest uprawniona do emerytury rolniczej. W dniu 20 lipca 1981 r., ubezpieczona wraz z mężem Z. P. (1) nabyła prawo własności gospodarstwa rolnego, obejmującego działkę numer (...) o powierzchni 6,13 ha położonego w obrębie M. gmina G. . Aktem notarialnym z dnia 23 maja 2003 r. doszło do wydzielenia działek numer (...) o łącznej powierzchni 1,43 ha, które współwłaściciele darowali na rzecz M. P. . W dniu 14 stycznia 2003 r. J. P. i Z. P. (1) zawarli ze Z. P. (2) umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego obejmującego działkę numer (...) o powierzchni 4,7 ha na okres 10 lat. Dowód: - wyjaśnienia wnioskodawczyni: 00:27:35-00:38:41; - zeznania świadka Z. P. (2) , 00:23:02-00:27:35; - akta ubezpieczeniowe wnioskodawczyni – t. I: akt notarialny z dnia 20.07.1981 r., k. 4-5;decyzja z dnia 31.03.1995 r., k. 19; t. II: decyzja KRUS z dnia 01.05.2009 r., k. 37, akt notarialny z dnia 23.05.2003 r., k. 27-28; umowa dzierżawy 14.01.2003 r., k. 29. J. P. i Z. P. (1) w 2010 r. podjęli decyzję o sprzedaży działki nr (...) . Współwłaściciele w wykonaniu prawa pierwokupu złożyli ofertę sprzedaży nieruchomości Z. P. (2) . Dzierżawca nie był zainteresowany ofertą. W konsekwencji, w dniu 30 lipca 2010 r. doszło do rozwiązania umowy dzierżawy. Dowód: - wyjaśnienia wnioskodawczyni: 00:27:35-00:38:41; - zeznania świadka Z. P. (2) , 00:23:02-00:27:35; - akta ubezpieczeniowe, t. II: pismo z dnia 14.12.2012 r., k. 46. W dniu 28 lipca 2010 r. doszło do sporządzenia umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego obejmującego działkę numer (...) na okres roku na rzecz M. B. . W dniu 09 czerwca 2011 r. M. B. nabył prawo własności dzierżawionej nieruchomości. Dowód: - wyjaśnienia wnioskodawczyni: 00:27:35-00:38:41; - zeznania świadka M. B. : 00:06:50-00:23:02; - akta ubezpieczeniowe wnioskodawczyni, t. II: umowa dzierżawy z dnia 28.07.2010 r.; akt notarialny z dnia 09.06.2011 r., k. 39-42. Decyzją z dnia 21 lutego 2013 r. znak: (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zobowiązał J. P. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 sierpnia 2010 r. do 01 maja 2011 r. w kwocie 6.700,84 zł. Dowód: akta ubezpieczeniowe: decyzja z dnia 21.02.2013 r., k. 51 Sąd zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawczyni J. P. nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak wynika z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291) osobom pobierającym renty rolnicze z tytułu niezdolności do pracy, które osiągnęły wiek emerytalny określony w art. 19 ust. 1a i 1b, tj. 55 lat dla kobiet przyznaje się z urzędu emeryturę rolniczą w wysokości nie niższej od dotychczas pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy, wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Zawieszenie wypłaty dotyczy części uzupełniającej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy i obejmuje całość lub określony ułamek tej części świadczenia (art. 28 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy). Stosownie do treści art. 28 ust. 4 pkt 1 tej ustawy uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: a)małżonkiem emeryta lub rencisty, b)jego zstępnym lub pasierbem, c)osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, d)małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c. Po analizie zgromadzonego sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa KRUS z dnia 21 lutego 2013 r. znak: (...) została wydana prawidłowo. Pomiędzy stronami bezspornym było, iż w okresie od 01 sierpnia 2010 r. do 31 maja 2011 r. J. P. była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, zaś w dniu 30 lipca 2010 r. rozwiązała umowę dzierżawy zawartą ze Z. P. (2) . Co do zasady nie budziło również wątpliwości, iż w dniu 28 lipca 2010 r. wnioskodawczyni zawarła umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego z M. B. na okres roku. Sporną kwestia wymagającą ustalenia było natomiast to, czy po rozwiązaniu umowy dzierżawy ze Z. P. (2) wnioskodawczyni prowadziła działalność rolniczą. Organ rentowy argumentował bowiem, iż umowa z dnia 28 lipca 2010 r. nie spełniała wymogów, o których mowa w art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników , a w konsekwencji należało wysnuć wniosek, iż w spornym okresie ubezpieczona prowadziła działalność rolniczą. J. P. argumentowała natomiast, iż po zawarciu umowy dzierżawy nie wykonywała żadnych prac polowych, a w konsekwencji przysługiwało jej prawo do spornego świadczenia. Z treści art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, iż przy ocenie zawieszenia wypłaty świadczeń nie uwzględnia się - jako prowadzenia działalności rolniczej - sytuacji, w której uprawniony do świadczeń rolnik, odda na co najmniej 10 lat w dzierżawę grunty będące jego własnością i zgłosi ten fakt do ewidencji gruntów i budynków. Wydzierżawienie gospodarstwa rolnego przez J. P. na podstawie umowy dzierżawy zawartej na okres krótszy niż 10 lat, nie stwarza przewidzianej w art. 28 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników , podstawy do odstąpienia od zawieszenia wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Należy przy tym zauważyć, iż w ocenie Sądu pomiędzy J. P. a M. B. po dniu 28 lipca 2010 r. nie doszło do zawarcia drugiej, ustnej umowy dzierżawy. Wprawdzie M. B. twierdził, iż „na jesieni” 2010 r. pomiędzy nim a wnioskodawczynią doszło do ustnego porozumienia w sprawie dzierżawy gospodarstwa rolnego do czasu przyznania kredytu na zakup przedmiotowego gospodarstwa rolnego, to jednak Sad miał jednak na uwadze, iż świadek zeznawał, iż pomiędzy nim a wnioskodawczynią doszło do zawarcia jednej umowy dzierżawy. Ponadto M. B. zeznał, iż nie pamięta dokładnej treści oraz okoliczności zawarcia umowy z dnia 28 lipca 2010 r., gdyż w 2010 r. dokonywał również zakupu innych gospodarstw. Istotne jest również, iż strony nie podnosiły, aby umowa dzierżawy z dnia 28 lipca została rozwiązana lub wypowiedziana. W ocenie Sądu wszelkie ustne porozumienia w zakresie czasu trwania dzierżawy, które miały miejsce po zawarciu pisemnej umowy należy kwalifikować jako potwierdzenie woli wydzierżawienia gruntów do czasu definitywnego nabycia nieruchomości, a nie jako zawarcie kolejnej, równoległej umowy. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, podzielić należało stanowisko organu rentowego, iż zawarcie umowy dzierżawy z dnia 28 lipca 2010 r. nie prowadziło do uznania, iż ubezpieczona J. P. zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z powołanym wyżej art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Z uwagi na fakt zawarcia umowy dzierżawy, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawała okoliczność podnoszona przez wnioskodawczynię, iż po rozwiązaniu umowy dzierżawy ze Z. P. (2) nie wykonywała ona prac polowych ze względu na zły stan zdrowia. Znamiennym jest, iż zaprzestanie użytkowania nieruchomości jest z zasady logiczną konsekwencją oddania gruntów w dzierżawę. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 477 ( 14 ) § 1 kodeksu postępowania cywilnego oddalił odwołanie wnioskodawczyni J. z przyczyn podanych w niniejszym uzasadnieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI