VIII U 2932/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił decyzję ZUS odmawiającą prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu z powodu nowych okoliczności zdrowotnych powstałych po wydaniu decyzji.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. S. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, uznając ją za zdolną do pracy po badaniu Komisji Lekarskiej. M. S. odwołała się, wskazując na swoje schorzenia. Sąd Okręgowy, analizując sprawę i opinie biegłych, stwierdził pojawienie się nowych okoliczności zdrowotnych po dacie wydania decyzji ZUS. Zgodnie z przepisami, w takiej sytuacji sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę organowi rentowemu i umarza postępowanie.
Decyzją z dnia 22 lipca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił M. S. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ Komisja Lekarska ZUS z dnia 10 lipca 2014 r. nie uznała jej za osobę niezdolną do pracy. M. S. wniosła odwołanie, podnosząc swoje schorzenia reumatoidalne, kardiologiczne i bólowe. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyni, posiadająca wykształcenie podstawowe i pracująca jako sprzątaczka, miała wcześniej ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Po złożeniu wniosku o ponowne ustalenie prawa do renty, Lekarz Orzecznik ZUS uznał ją za częściowo niezdolną do pracy, jednak organ rentowy zakwestionował to orzeczenie, a Komisja Lekarska ZUS uznała ją za zdolną do pracy. Sąd dopuścił dowody z opinii biegłych: neurologa, reumatologa i kardiologa, którzy nie stwierdzili podstaw do długotrwałej niezdolności do pracy zgodnej z kwalifikacjami. Jednakże, w trakcie postępowania, pojawiła się dokumentacja medyczna wskazująca na nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia wnioskodawczyni, w tym diagnozę raka piersi i rozpoczęcie chemioterapii, co skutkowało stwierdzeniem przez biegłego onkologa całkowitej i częściowej niezdolności do pracy zarobkowej od września 2015 r. do końca 2017 r. Sąd Okręgowy, powołując się na art. 477^14 § 4 k.p.c., uznał, że nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia, które powstały po dniu złożenia odwołania, nie mogą stanowić podstawy do merytorycznego orzekania przez sąd. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję ZUS, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu i umorzył postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy, które powstały po dniu złożenia odwołania. W takim przypadku sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie.
Uzasadnienie
Przepis art. 477^14 § 4 k.p.c. stanowi, że w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, gdy odwołanie od decyzji opiera się na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarskiego ZUS, a po złożeniu odwołania pojawią się nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy, lecz uchyla decyzję i przekazuje sprawę organowi rentowemu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
M. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 57 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, a niezdolność do pracy powstała w określonych okresach lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, jeżeli odwołanie opiera się na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarskiego ZUS, a nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia powstały po dniu złożenia odwołania, sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę organowi rentowemu i umarza postępowanie.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 107
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.
u.e.r.f.u.s. art. 12
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
u.e.r.f.u.s. art. 13 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość wykonywania dotychczasowej lub innej pracy oraz celowość przekwalifikowania.
u.e.r.f.u.s. art. 14 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz daty powstania dokonuje lekarz orzecznik ZUS w formie orzeczenia.
u.e.r.f.u.s. art. 14 § 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Od orzeczenia lekarza orzecznika przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS.
u.e.r.f.u.s. art. 14 § 2d
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prezes ZUS może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia lekarza orzecznika i przekazać sprawę do rozpatrzenia komisji lekarskiej.
u.e.r.f.u.s. art. 14 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Orzeczenie lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pojawienie się nowych okoliczności zdrowotnych po dacie wydania decyzji ZUS, które uniemożliwiają wnioskodawczyni pracę.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS oparta na orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZUS stwierdzającym zdolność do pracy.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje organu rentowego w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia rentowego mają charakter deklaratoryjny. Postępowanie sądowe w sprawach dotyczących ubezpieczenia rentowego wszczynane jest w wyniku wniesienia przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego. Jego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy. Badanie legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Biegli sądowi nie zastępują lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS, a jedynie zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną poddają ocenie merytorycznej trafność wydanego orzeczenia o zdolności wnioskodawcy do pracy lub jej braku. Dlatego też późniejsza zmiana stanu zdrowia ubezpieczonego nie może stanowić - co do zasady - podstawy do uznania decyzji za wadliwą i jej zmiany przez sąd.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowań o świadczenia rentowe, w szczególności dotyczące wpływu nowych okoliczności zdrowotnych na orzekanie sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej uregulowanej w k.p.c., gdzie nowe fakty powstały po wniesieniu odwołania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą momentu badania stanu faktycznego w sprawach rentowych i pokazuje, jak nowe okoliczności zdrowotne mogą wpłynąć na przebieg postępowania sądowego.
“Nowe problemy zdrowotne po decyzji ZUS? Sąd nie oceni, sprawa wraca do organu rentowego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 2932/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 22 lipca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił M. S. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 10 lipca 2014 r. nie uznano wnioskodawczyni za osobę niezdolną do pracy. Z uwagi na fakt nie spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówiono wnioskodawczyni przyznania świadczenia. /decyzja k.90/91 plik I akt ZUS/ W dniu 4 sierpnia 2014 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. wpłynęło odwołanie M. S. od w/w decyzji , w którym wniosła o jej zmianę. Wnioskodawczyni wskazała , że cierpi na schorzenia natury reumatoidalnej , komorowe zaburzenia rytmu serca , przewlekły zespół bólowy odcinka szyjnego i lędźwiowego oraz otyłość z powodu przewlekłej sterydoterpii. W ocenie wnioskodawczyni nie może ona wykonywać prac fizycznych ( wnioskodawczyni posiada wykształcenie podstawowe). /odwołanie k.2/ W dniu 28 sierpnia 2014 r. do tutejszego Sądu wpłynęła odpowiedź organu rentowego na w/w odwołanie , w której wniesiono o jego oddalenie. W treści uzasadnienia organ rentowy przytoczył argumentację jak w zaskarżonej decyzji. / odpowiedź na odwołanie k.3/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni M. S. urodziła się (...) , posiada wykształcenie podstawowe , wykonywała zawód sprzątaczki. /bezsporne/ Od dnia 4 kwietnia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. M. S. miała ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. /bezsporne/ W dniu 21 maja 2014 r. M. S. złożyła wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. /wniosek k.78/79 plik I akt ZUS/ Lekarz Orzecznik ZUS uznał ,że wnioskodawczyni jest częściowo niezdolna do pracy. /orzeczenie z dnia 25 czerwca 2014 k.82/83 plik I akt ZUS/ Powyższe orzeczenie zostało zakwestionowane przez organ rentowy. /wniosek k.86/87 plik I akt ZUS/ Mocą orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS M. S. nie została uznana za niezdolną do pracy. / orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 10 lipca 2014 r. k.88/89 plik I akt ZUS/ Powyższe orzeczenie było podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. /decyzja k.90/91 plik I akt ZUS/ Biegły sądowy neurolog nie stwierdził u wnioskodawczyni objawów ogniskowego uszkodzenia układu nerwowego , w szczególności mogących powodować istotne ograniczenie sprawności ruchowej w postaci niedowładów czy porażenia kończyn . Z punktu widzenia neurologa brak jest u wnioskodawczyni podstaw do orzeczenia długotrwałej niezdolności do pracy zgodnej z posiadanym poziomem kwalifikacji zawodowych. / opinia biegłego sądowego neurologa J. Z. k.6-7 odwrót/ Biegły sądowy reumatolog rozpoznał u wnioskodawczyni reumatoidalne zapalenie stawów. Wnioskodawczyni została uznana za zdolną do pracy zarobkowej. /opinia biegłego sądowego reumatologa M. W. / Biegły sądowy kardiolog rozpoznał u wnioskodawczyni komorowe zaburzenie rytmu serca , nadciśnienie tętnicze krwi znormalizowane leczeniem farmakologicznym , stenokardię oraz wydolne krążenie. Stwierdzona niemiarowość serca ma charakter zmienny i przy dobrej funkcji skurczowej mięśnia lewej komory serca nie wpływa na hemodynamikę układu krążenia i nie czyni wnioskodawczyni trwale niezdolną do pracy zarobkowej. Występujące zaostrzenia arytmii mogą być leczone w ramach czasowej niezdolności do pracy ( zwolnień lekarskich). /opinia biegłego sądowego kardiologa S. O. k.11-12/ M. S. załączyła dokumentację medyczną wskazującą na nowe okoliczności dotyczące jego stanu zdrowia. /dokumentacja medyczna k.39-43/ Biegły sądowy onkolog rozpoznał u wnioskodawczyni raka piersi prawej (...) po kwadrantektomii , po usunięciu węzła wartowniczego we wrześniu 2015 r.; w trakcie uzupełniającej chemioterapii AC ( od 11 listopada 2015 r.). Biegły sądowy stwierdził całkowitą i częściową niezdolność do pracy zarobkowej od 16 września 2015 r. ( od daty przyjęcia do szpitala (...) . K. ) do 31 grudnia 2017 r. /opinia biegłego sądowego onkologa S. F. k.44-45/ Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o dokumenty zawarte w aktach sprawy oraz w aktach emerytalnych ZUS. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 748, z późn. zm.)prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie. Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: 1. jest niezdolny do pracy; 2. ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; 3. niezdolność do pracy powstała w wymienionych okresach składkowych lub nieskładkowych albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Niezdolną do pracy, w rozumieniu ustawy roku o emeryturach i rentach, jest zgodnie z art. 12 osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne /art. 13 ust. 1/. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 1 oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy, dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS, która dokonuje rozstrzygnięcia w formie orzeczenia /ust. 2a/. Z kolei Prezes Zakładu, w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika, może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia i przekazać sprawę do rozpatrzenia komisji lekarskiej /ust. 2d/. Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji /ust. 3/. W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją z dnia 22 lipca 2014 r. organ rentowy, po stwierdzeniu przez Komisję Lekarską w dniu 10 lipca 2014 r. ,że M. S. jest zdolna do pracy, odmówił wnioskodawczyni prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż decyzje organu rentowego w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia rentowego mają charakter deklaratoryjny. Organ rentowy stwierdza jedynie, czy zostały spełnione ustawowe warunki nabycia prawa do wnioskowanego świadczenia. Postępowanie sądowe w sprawach dotyczących ubezpieczenia rentowego wszczynane jest w wyniku wniesienia przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego. Jego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy. Badanie legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Inaczej mówiąc - o zasadności przyznania lub odmowy przyznania świadczenia decydują okoliczności istniejące w chwili ustalania do niego prawa. Postępowanie dowodowe przed sądem jest bowiem postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy. Biegli sądowi nie zastępują lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS, a jedynie zgodnie z posiadaną wiedzą specjalistyczną poddają ocenie merytorycznej trafność wydanego orzeczenia o zdolności wnioskodawcy do pracy lub jej braku. Dlatego też późniejsza zmiana stanu zdrowia ubezpieczonego nie może stanowić - co do zasady - podstawy do uznania decyzji za wadliwą i jej zmiany przez sąd / por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2007 r. I UK 316/06, opubl: M. P. Pr. rok 2007, Nr 11, poz. 600/. W toku niniejszego postępowania pojawiły się nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia wnioskodawczyni i okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do uznania zaskarżonej decyzji ZUS za wadliwą, skoro jest to okoliczność nowa, nieznana dotąd Lekarzowi Orzecznikowi ZUS, Komisji Lekarskiej ZUS ,ani organowi rentowemu w chwili wydawania decyzji. Zgodnie z art. 477 14 § 4 k.p.c. w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jeżeli podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie od decyzji opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. W tym przypadku sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. W konsekwencji Sąd Okręgowy, stosownie do treści art. 477 14 § 4 k.p.c. , zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję z dnia 22 lipca 2014 roku oraz przekazać sprawę do rozpoznania organowi rentowemu , a także umorzyć postępowanie. ZARZĄDZENIE odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ZUS, któremu udzielić zgody na wypożyczenie akt rentowych
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI