VU 2160/14

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2015-02-09
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
ZUSskładkirozdzielność majątkowaodpowiedzialność małżonkaubezpieczenia społeczneprawo rodzinneKodeks rodzinny i opiekuńczyOrdynacja podatkowa

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie U. D. od decyzji ZUS określającej zaległości składkowe jej męża, uznając, że małżonka nie może powoływać się na rozdzielność majątkową wobec ZUS, gdyż nie poinformowała o niej organu.

U. D. odwołała się od decyzji ZUS określającej zaległości składkowe jej męża S. D., domagając się ograniczenia swojej odpowiedzialności do okresu przed zawarciem umowy o rozdzielność majątkową (4 listopada 2005 r.). Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, powołując się na art. 47¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym małżonek może powoływać się na umowę majątkową tylko wtedy, gdy jej zawarcie i rodzaj były znane innym osobom. W tej sprawie ani U. D., ani S. D. nie powiadomili ZUS o zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej, co uniemożliwiło uwzględnienie ich argumentacji.

Sprawa dotyczyła odwołania U. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 7 marca 2014 roku, która określiła zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, obciążające S. D. z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. U. D. domagała się ograniczenia swojej odpowiedzialności za te zaległości do okresu sprzed 4 listopada 2005 roku, powołując się na zawartą tego dnia umowę o rozdzielności majątkowej z mężem. Sąd Okręgowy w Legnicy, po rozpoznaniu sprawy, oddalił odwołanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Ordynacji podatkowej, które regulują odpowiedzialność za składki. Kluczowe znaczenie miały jednak przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w szczególności art. 47¹ § 1, stanowiący, że małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską tylko wtedy, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom znane. Sąd ustalił, że ani U. D., ani S. D. nie powiadomili ZUS o fakcie zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej. Mimo że umowa została zawarta i notariusz poinformował strony o treści art. 47¹ k.r.o., brak zgłoszenia tego faktu do ZUS oznaczał, że organ rentowy nie miał wiedzy o zmianie ustroju majątkowego małżonków. W związku z tym, sąd uznał, że U. D. nie może skutecznie powoływać się na rozdzielność majątkową w celu uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości składkowe męża, które powstały również po dacie zawarcia umowy. W konsekwencji, odwołanie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, małżonek nie może powoływać się na umowę o rozdzielności majątkowej wobec osób trzecich (w tym ZUS), jeśli nie zostały one poinformowane o jej zawarciu i rodzaju.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 47¹ k.r.o., który wymaga, aby umowa majątkowa była znana osobie trzeciej, aby można było się na nią powoływać. Ponieważ ZUS nie został poinformowany o zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej, U. D. nie mogła skutecznie ograniczyć swojej odpowiedzialności za zaległości składkowe męża.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
U. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
S. D.osoba_fizycznazainteresowany
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.s.u.s. art. 46

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Płatnik składek jest obowiązany obliczać, potrącać, rozliczać i opłacać składki za każdy miesiąc kalendarzowy.

o.p. art. 26

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Za zobowiązania podatkowe (składki) podatnik odpowiada całym swoim majątkiem. W przypadku małżonków odpowiedzialność obejmuje majątek odrębny i wspólny. Skutki prawne ograniczenia wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań powstałych przed dniem zawarcia umowy, jeśli organ nie został o tym powiadomiony.

k.r.o. art. 47¹ § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom znane.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 31

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio przepisy art. 26 oraz art. 29 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

ZUS nie został poinformowany o zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej, co zgodnie z art. 47¹ k.r.o. uniemożliwia powoływanie się na nią wobec ZUS. Odpowiedzialność za składki obejmuje majątek wspólny i odrębny, a skutki zmian ustrojowych nie odnoszą się do zobowiązań powstałych przed powiadomieniem organu.

Odrzucone argumenty

U. D. nie może odpowiadać za zaległości składkowe męża powstałe po dacie zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej (4 listopada 2005 r.).

Godne uwagi sformułowania

małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom znane brak jest podstaw do zwolnienia jej z odpowiedzialności za zaległości składkowe jej męża, ponieważ ani ona ani jej mąż nie powiadomili organu rentowego o fakcie zawarcia przez nich umowy o rozdzielności majątkowej

Skład orzekający

Regina Stępień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że brak poinformowania ZUS o rozdzielności majątkowej uniemożliwia powoływanie się na nią w celu ograniczenia odpowiedzialności za zaległości składkowe."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ZUS nie został poinformowany o umowie majątkowej. Nie dotyczy sytuacji, gdy ZUS był świadomy zawarcia umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa ubezpieczeń społecznych i rodzinnego dotyczącą odpowiedzialności za długi i konieczności informowania odpowiednich instytucji o zmianach w ustroju majątkowym małżonków.

Rozdzielność majątkowa nie chroni przed długami ZUS, jeśli nie poinformujesz urzędu!

0

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt : VU 2160/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2015 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. w Legnicy sprawy z wniosku U. D. przy udziale zainteresowanego S. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o określenie zaległości z tytułu składek na skutek odwołania U. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 7 marca 2014 roku znak (...) oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10 kwietnia 2014r. w sprawie (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił zaległości wnioskodawczyni U. D. i jej męża S. D. w związku z prowadzeniem przez niego działalności z tytułu nieopłaconych składek na: - ubezpieczenie społeczne za okres od czerwca 2004r. do stycznia 2014r. w wysokości należności głównej 16 345, 81 zł oraz odsetek w kwocie 5 007 zł i kosztów upomnienia 35, 20 zł - ubezpieczenie zdrowotne za okres listopada 2004r. do stycznia 2014r. w wysokości należności głównej 3 693, 48 zł oraz odsetek w kwocie 579 zł i kosztów upomnienia 17, 60 zł - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od października 2004r. do stycznia 2014r. w wysokości należności głównej 1 127, 98 zł oraz odsetek w kwocie 293 zł i kosztów upomnienia 17, 60 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że płatnik składek S. D. prowadząc działalność gospodarczą był zobowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca. W związku z niedopełnieniem wskazanego zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W odwołaniu od powyższej decyzji U. D. domagała się jej zmiany poprzez ograniczenie je odpowiedzialności za zaległości składkowe jej męża jedynie za okres do 4 listopada 2005r. Podniosła, że w dniu 4 listopada 2005r. zawarła z mężem umowę o rozdzielności majątkowej, wobec czego nie może odpowiadać za jego zobowiązania powstałe po tej dacie. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do twierdzenia wnioskodawczyni, że między nią i jej mężem od 4 listopada 2005r. istniała rozdzielność majątkową zarzuciła, zgodnie z art. 47 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom znane. Dodał ponadto, iż jak wynika z § 3 załączonej do odwołania umowo o rozdzielności małżeńskiej, notariusz przy podpisywaniu tej umowy poinformował strony o treści art. 47 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego . Zainteresowany S. D. poparł stanowisko U. D. . Sąd ustalił: U. i S. D. zawarli związek małżeński w dniu (...) . W dniu 4 listopada 2005r. zawarli w formie aktu notarialnego umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. (dowód: umowa k. 4) Powodem zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej były problemy finansowe, jakie miał S. D. w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. (dowody: wyjaśnienia U. D. 00:05:32 – 00:11:24) i zainteresowanego S. D. 00:13:55 – 00:25:19 (protokół rozprawy z 8.12.2014r. k.25) S. D. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą od 1987r. Wykonuje usługi w zakresie instalacji sanitarnych. Ani on ani jego żona nie powiadomili Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o fakcie zawarcia przez nich umowy o rozdzielności małżeńskiej. (dowody: jw. , akta ubezpieczeniowe S. D. ) . Sąd zważył: Odwołanie U. D. nie może zostać uwzględnione. Zgodnie z treścią art. 46 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.)płatnik składek jest obowiązany obliczać, potrącać i rozliczać oraz opłacać składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Przy czym z przepisu zaś art. 31 wskazanej ustawy wynika, że do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio między innymi przepisy art. 26 oraz art. 29 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U.2012r., poz.749 ze zm.). Na podstawie art. 26 ordynacji podatkowej - za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki (składki na ubezpieczenia) podatnik odpowiada całym swoim majątkiem. W przypadku zaś osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność ta obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem: 1) zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej; 2) zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu; 3) ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka; 4) uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji. Wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) powstaje między małżonkami z mocy ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa i obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). W rozpoznawanej sprawie wspólność majątkowa między U. D. a S. D. wprawdzie trwała jedynie do dnia 3 listopada 2005r. – ale pozostaje to bez wpływu na zakres odpowiedzialności odwołującej się, Jak bowiem słusznie wskazuje organ rentowy – brak jest podstaw do zwolnienia jej z odpowiedzialności za zaległości składkowe jej męża, ponieważ ani ona ani jej mąż nie powiadomili organu rentowego o fakcie zawarcia przez nich umowy o rozdzielności majątkowej. Zaś art. 47 1 kro jednoznacznie wskazuje, iż małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom znane. Takiego faktu odwołująca się nie wykazała. Przyznała zarówno ona jak i jej mąż iż nie przedstawili organowi rentowemu umowy o rozdzielności majątkowej. Jak wynika z akt ubezpieczeniowych S. D. , nie wskazywał on nigdy, iż między nim a żoną istnieje rozdzielność majątkowa. Podkreślenia wymaga również fakt, iż jak wynika to z § 3 załączonej do odwołania umowy o rozdzielności małżeńskiej, notariusz przy podpisywaniu tej umowy poinformował strony o treści art. 47 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego . Z tych względów, sąd, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie U. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 7 marca 2014r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI