VU 2007/12

Sygn. akt: VU 2007/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Protokolant : Katarzyna Awsiukiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku K. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę górniczą na skutek odwołań K. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 13 listopada 2012 roku znak (...) z dnia 28 listopada 2012 znak (...) z dnia 2 stycznia 2013 roku znak (...) oddala odwołania UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na mocy decyzji z dnia 13 listopada 2012r. – nr (...) – odmówił wnioskodawcy K. P. prawa do emerytury górniczej . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji strona pozwana wskazała ,iż ubezpieczony nie posiada pełnych 25 lat pracy wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy . Rozpoznając wniosek o przyznanie emerytury górniczej organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu łącznie 7 lat i 13 dni – okresu pracy górniczej . Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na mocy decyzji z dnia 28 listopada 2012r. – nr (...) – odmówił wnioskodawcy K. P. prawa do emerytury górniczej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji strona pozwana wskazała, iż ubezpieczony udokumentował jedynie 7 lat i 13 dni pracy górniczej wobec wymaganych 25 lat. Dodatkowo w uzasadnieniu organ rentowy wskazał ,iż znajdujące się w posiadaniu ZUS Oddział w L. dokumenty nie potwierdzają okresu zatrudnienia K. P. od maja 1982r. do grudnia 1983r. u A. S. , gdyż w/w płatnik nie figuruje w rejestrze organu rentowego. Organ rentowy wskazał ponadto, że nie rozpatrzono wniosku o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 05 października 1973r. do 05 września 1975r., ponieważ przepis art. 50a oraz 50c ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie przewiduje możliwości przyjmowania przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury górniczej , pracy w gospodarstwie rolnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na mocy decyzji z dnia 02 stycznia 2013r. – nr (...) – odmówił wnioskodawcy K. P. prawa do emerytury. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji strona pozwana wskazała ,iż ubezpieczony nie spełnia warunków do nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 184 ust..1 w zw. z art. 32 ustawy emerytalnej , czyli z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy wskazał, że powodem, dla którego odmówiono prawa do emerytury z wyżej wskazanego tytułu było nie spełnienie przez K. P. następujących warunków : - do 01 stycznia 1999r. nie został udokumentowany przez skarżącego wymagany 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze , - ubezpieczony nie udokumentował rozwiązania stosunku pracy z każdym pracodawcą na rzecz którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem ustania prawa do emerytury , - do dnia 01 stycznia 1999r. skarżący nie posiadał 25- letniego okresu składkowego i nieskładkowego . W uzasadnieniu decyzji z dnia 02 stycznia 2013r. ZUS Oddział w L. dodatkowo wskazał ,iż K. P. nie spełnia warunków do przyznania prawa do emerytury na podstawie art. 39 ustawy emerytalnej , ponieważ nie udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 01 stycznia 1999r. nie można obniżyć skarżącemu wieku emerytalnego w związku z udokumentowanym 5 letnim okresem pracy górniczej wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Od powyższych decyzji odwołanie złożyła K. P. - domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania jemu prawa do emerytury górniczej lub emerytury z tytułu zatrudnia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, albo emerytury w obniżonym wieku. Wnioskodawca zarzucił ,iż ustalając prawa do przedmiotowego świadczenia strona pozwana nie zaliczyła do okresu pracy górniczej, a w sprawie o prawo do emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub do emerytury w obniżonym wieku do łącznego okresu zatrudnienia ( liczonego na dzień 01 stycznia 1999r. ) następujących okresów : - pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od (...) ( czyli od ukończenia 7 roku życia ) do 05 września 1975r., - zatrudnienia w firmie prywatnej A. S. od maja 1982r. do 31 grudnia 1983r. – zatrudnienie jako rzemieślnika - wytwórcy zabawek , - nauki zawodu w (...) szkole (...) przy Kopalni (...) w W. od września 1973r. do czerwca 1975r. ( protokół rozprawy z dnia 23 października 2013r. 00:14:38 – 00:19:14). W odpowiedzi na odwołania Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymano argumenty przedstawione w zaskarżonych decyzji. Na rozprawie w dniu 23 października 2013r. pełnomocnik ZUS Oddział w L. odnosząc się do oświadczenia wnioskodawcy -precyzującego żądanie odwołania-uzupełnił stanowisko strony pozwanej w ten sposób , że wniósł o oddalenie odwołania – w sprawach o emeryturę górniczą , gdyż okresy wymienione w oświadczeniu K. P. nie są okresami wskazanymi w art. 50c ust. 2 ustawy emerytalnej jako okresy równorzędne z pracą górniczą. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy : Wnioskodawca K. P. – urodz. (...) Wiek 16 lat osiągnął w dniu (...) W tym okresie rodzice wnioskodawcy K. i J. P. prowadzili gospodarstwo rolne we wsi J. nr (...) o powierzchni gruntu 0,80ha. K. P. pomagał rodzicom w pracach w gospodarstwie rolnym oraz w pracach polowych. W okresie od 01 września 1973r. do czerwca 1975r. K. P. miał podpisaną umowę o naukę zawodu w (...) szkole (...) przy Kopalni (...) w W. . Nauka odbywała 3 dni w tygodniu, a 3 dni w tygodniu wnioskodawca program obejmował praktyczną naukę zawodu .Na podstawie umowy o praktyczna naukę zawodu wnioskodawca nie otrzymywał wynagrodzenia, lecz pomoc materialną w okresie nauki. W okresie od maja 1982r. do 31 grudnia 1983r. wnioskodawca wykonywał pracę jako rzemieślnik – wytwórca zabawek. Czynności te wykonywane były dla A. S. , który w tym czasie nie miał zarejestrowanej pozarolniczej działalności gospodarczej , ani nie był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego jako osoba prowadząca zakład rzemieślniczy. W dniu 31 grudnia 2012r. K. P. złożył wniosek o przyznanie emerytury górniczej. W dacie złożenia wniosku ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu u płatnika składek Agencji (...) w L. od 23 listopada 2010r. Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy wydał zaskarżone decyzje z dnia 13 listopada 2012r. i 28 listopada 2012r. Dnia 05 grudnia 2012r. K. P. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych. Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy wydał w dniu 02 stycznia 2013r. zaskarżoną decyzję. dowód : - akta emerytalne ubezpieczonego prowadzone przez ZUS Oddział w L. tom III k: 1-3,5-10 ,23, 28-29 , - akta osobowego dotyczące zatrudnienia wnioskodawcy w (...) w W. . Sąd zważył co następuje : Odnośnie decyzji dnia 13 listopada 2012r. i 28 listopada 2012r. : Odwołania nie zasługują na uwzględnienie . Zgodnie z treścią art. 50a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późniejszymi zmianami ) górnicza emerytura przysługuje pracownikowi , który spełnia łącznie następujące warunki : - ukończył 55 lat , - ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 25 lat dla mężczyzn , w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1, - nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie K. P. nie spełnia warunków wymienionych we wskazanym przepisie. Organ rentowy wydając zaskarżone decyzje prawidłowo uznał ,iż wnioskodawca udokumentował jedynie 07 lat i 13 dni pracy górniczej . Prawidłowo też organ rentowy nie uznał jako okresów równorzędnych z pracą górniczą : - pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 03 października 1964r. ( czyli od ukończenia 7 roku życia ) do 05 września 1975r., - zatrudnienia w firmie prywatnej A. S. od maja 1982r. do 31 grudnia 1983r. – zatrudnienie jako rzemieślnika - wytwórcy zabawek, - nauki zawodu w (...) szkole (...) przy Kopalni (...) w W. od września 1973r. do czerwca 1975r. Okresy te nie zostały wymienione w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej , a zatem brak podstaw prawnych do uznania ich jako okresów równorzędnych do pracy górniczej. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie sąd uznał ,iż K. P. nie spełnia również warunków do nabycia prawa do emerytury górniczej na podstawie przepisów ustawy emerytalnej obowiązujących przed wejściem w życie przepisu art. 50a ustawy emerytalnej . Uchylony z dniem 01 stycznia 2007r. - przez art. 1 pkt.5 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. ( Dz.U. 2005.167poz. 1397 ) - przepis art. 48 w związku z art. 49 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - stanowił , że prawo do górniczej emerytury , bez względu na wiek i zajmowane stanowisku , przysługuje pracownikowi urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 01 stycznia 1969r. , który pracę górniczą pod ziemią wykonywa stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat , jeżeli spełnia łącznie następujące warunki : - nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego , - ukończył 50 lat życia, - ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczalnymi do pracy górniczej co najmniej 25 lat dla mężczyzn , w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej , o której mowa w art.36 ust. 1 , - nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy. Zatem warunkiem nabycia uprawnień do emerytury górniczej jest spełnienie łącznie wszystkich wyżej wymienionych warunków do dnia 31 grudnia 2008r. ( art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy Karta Nauczyciela ) Tymczasem z akt ubezpieczeniowych wnioskodawcy wynika ,iż K. P. nie posiadał wymaganego przepisami 25 letniego okresu pracy górniczej łącznie z okresami pracy równorzędnej i pracy zaliczanej do pracy górnicze . Wskazane przez skarżącego okresy nie były okresami zaliczanymi do pracy górniczej . Dodatkowo wskazać należy ,iż w dniu 31 grudnia 2008r. K. P. nie spełniał także warunku rozwiązania stosunku pracy. Z informacji osób ubezpieczonych wynika bowiem , iż w okresie od 01 grudnia 2006r. do 16 października 2010r. wnioskodawca zatrudniony był na podstawie umowy o pracę w (...) w L. . K. P. nie przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawie art. 39 ustawy emerytalnej , gdyż wnioskodawca nie osobą urodzoną przed 01 stycznia 1949r. , a tylko kręgu tych ubezpieczonych dotyczy wymieniony przepis . W tym stanie sprawy sąd – kierując się treścią art. 477 ( 14) & 1 kodeksu postępowania cywilnego – oddalił odwołania K. P. o decyzji wydanych przez ZUS Oddział w L. dnia 13 listopada 2012r. i 28 listopada 2012r. , gdyż nie było podstaw do ich uwzględnienia z przyczyn wskazanych w niniejszym uzasadnieniu . Odnośnie decyzji z dnia 02 stycznia 2013r. : Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie . Zgodnie z treścią art. 184 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 , jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. dnia 1 stycznia 1999r.osięgnęli : 1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymagany w przepisach dotychczasowych nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz, 2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn- ( ust. 1 ). Emerytura – zgodnie z warunkami określonymi w ust. 2 art. 184 ustawy emerytalnej – przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , na dochody budżetu państwa. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca wiek emerytalny 60 lat osiągnie dopiero dnia (...) Nie spełniony został zatem – po stronie skarżącego - podstawowy warunek określony w powołanym powyżej przepisie – warunek osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat. W konsekwencji sąd nie prowadził postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia stażu ubezpieczeniowego jaki K. P. posiadał w dniu 01 stycznia 1999r. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 12 stycznia 2005r. IUK 160/04( OSNP 2005/16/255 ) w postępowaniu odrębnych w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego toczącym się z odwołania od decyzji organu rentowego wydanej na wniosek o przyznanie emerytury lub renty, niedopuszczalne jest przedmiotowe przekształcenie roszczenia ( art. 193 k.p.c. ) przez żądanie ustalenia tylko niektórych przesłanek warunkujących prawo do świadczenia ( w niniejszej sprawie zaliczenie do okresu zatrudnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, okresu nauki w (...) szkole (...) przy (...) w W. i okresu zatrudnienia w A. S. ). Wielokrotnie Sąd Najwyższy wyrażał ugruntowany w praktyce pogląd , że niedopuszczalne jest w trybie art. 189k.p.c. ustalania faktów, także prawotwórczych jeśli celem tego powództwa jest ustalenie dowodu, który ma być wykorzystany w postępowaniu o świadczenia z ubezpieczenia społecznego ( por. uchwały Sądu Najwyższego z 3 listopada 1994r. I PZP 45/94- OSNAPiUS 1995nr 6 , poz. 74 ; z 19 marca 2003r. III UZP 1/03- OSNP 2003, nr 13, poz. 317 , a także wyroki z dnia : 17 grudnia 1997r. I PKN 434/97 - OSNAPiUS z 1998, nr 21 , poz. 627 ; 23 lutego 1999r. I PKN 597/98 – OSNAPiUS 2000 nr 8 , poz. 301 ; 19 września 2000r., IIUKN 725/99- OSNAPiUS 2002, nr 7 , poz. 170 ). Reasumując sąd uznał , że K. P. nie spełnia warunków do przyznania prawo do emerytury określonej w art. 184 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W tym stanie sprawy sąd – kierując się treścią art. 477 ( 14) & 1 kodeksu postępowania cywilnego – oddalił odwołania K. P. o decyzji wydanej przez ZUS Oddział w L. dnia 02 stycznia 2013r. , gdyż nie było podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wskazanych w niniejszym uzasadnieniu.