VU 2000/14

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2014-07-23
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturawiek emerytalnyZUSokresy składkoweokresy nieskładkowegospodarstwo rolnerenta inwalidzkaubezpieczenie społeczne rolników

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie F.D. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury w obniżonym wieku, uznając, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, a praca w gospodarstwie rolnym żony nie mogła zostać zaliczona z uwagi na pobieranie przez wnioskodawcę renty inwalidzkiej.

F.D. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury w obniżonym wieku, argumentując, że nie udowodniono mu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Wnioskodawca domagał się doliczenia pracy w gospodarstwie rolnym żony. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że wnioskodawca wykazał 23 lata, 9 miesięcy i 10 dni stażu, a brakujący okres nie mógł zostać uzupełniony pracą w gospodarstwie żony, ponieważ F.D. pobierał rentę inwalidzką, co zgodnie z przepisami wyłączało możliwość podlegania ubezpieczeniu rolniczemu.

Sąd Okręgowy w Legnicy rozpatrzył sprawę z odwołania F.D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę. Wnioskodawca domagał się przyznania mu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, odwołując się od decyzji ZUS z dnia 5 lutego 2014 roku, która odmówiła mu tego prawa. Organ rentowy uzasadnił odmowę nieudowodnieniem przez wnioskodawcę 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 1 stycznia 1999 roku. Wnioskodawca wykazał 23 lata, 9 miesięcy i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 17 lat, 7 miesięcy i 11 dni stażu pracy w szczególnych warunkach. Aby uzupełnić brakujący okres, F.D. domagał się doliczenia pracy w gospodarstwie rolnym jego żony D.D. w okresie od 1 stycznia 1995 roku do chwili obecnej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku wymagane jest udowodnienie 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd ustalił, że wnioskodawca posiadał 23 lata, 9 miesięcy i 10 dni stażu, a do wymaganego 25-letniego okresu brakowało 1 roku, 2 miesięcy i 20 dni. Kluczową kwestią stało się zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym żony. Sąd powołał się na art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej, który pozwala na uwzględnienie okresów pracy w gospodarstwie rolnym w celu uzupełnienia wymaganego okresu, ale tylko w zakresie, w jakim okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze od wymaganego. Jednakże, zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przepisy dotyczące podlegania ubezpieczeniu rolniczemu (zarówno z mocy ustawy, jak i na wniosek) nie stosuje się do osoby, która ma ustalone prawo do emerytury lub renty. Ponieważ F.D. od 17 kwietnia 1994 roku pobierał rentę inwalidzką i był nadal częściowo niezdolny do pracy, nie mógł podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 stycznia 1995 roku. W związku z tym, okres pracy w gospodarstwie rolnym żony nie mógł zostać uznany jako okres uzupełniający wymagane okresy składkowe i nieskładkowe. Sąd oddalił również wnioski dowodowe dotyczące ustalenia pracy w gospodarstwie rolnym, uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji, F.D. nie spełnił warunków do przyznania mu emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres pracy w gospodarstwie rolnym małżonka nie może zostać zaliczony do uzupełnienia wymaganego 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, jeśli wnioskodawca ma ustalone prawo do renty inwalidzkiej, zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoba posiadająca ustalone prawo do renty nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ponieważ wnioskodawca pobierał rentę inwalidzką, nie mógł podlegać ubezpieczeniu rolniczemu, a tym samym okres pracy w gospodarstwie żony nie mógł zostać zaliczony do uzupełnienia wymaganego stażu emerytalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
F. D.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

ustawa emerytalna art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg udowodnienia określonego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.

ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 16 § 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wyłącza możliwość podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników (z mocy ustawy lub na wniosek) osobie, która ma ustalone prawo do emerytury lub renty, z wyjątkiem renty rolniczej jako okresowej.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje procedurę oddalenia odwołania od decyzji organu rentowego.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 10 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa, jakie okresy (w tym ubezpieczenia społecznego rolników, prowadzenia lub pracy w gospodarstwie rolnym) mogą być uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury i jej wysokości, traktując je jak okresy składkowe w celu uzupełnienia wymaganego stażu.

ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 1 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Definiuje, kogo obejmuje ubezpieczenie społeczne rolników.

ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 3 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa, że ubezpieczenie społeczne rolników podlega się z ustawy albo na wniosek.

ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 5

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Stosuje przepisy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń do małżonka rolnika, chyba że nie pracuje w gospodarstwie rolnym ani domowym.

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 4

Dotyczy wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobieranie przez wnioskodawcę renty inwalidzkiej wyłącza możliwość podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, a tym samym zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie żony do stażu emerytalnego.

Odrzucone argumenty

Okres pracy w gospodarstwie rolnym żony od 01 stycznia 1995 roku powinien zostać zaliczony do uzupełnienia 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego wymaganego do przyznania emerytury w obniżonym wieku.

Godne uwagi sformułowania

nie udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych nie można zatem uznać, iż w okresie od 01 stycznia 1995 roku ubezpieczony podlegał na podstawie art. 10 ust.1 pkt 1 ustawy emerytalnej ubezpieczeniu społecznemu rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki nie spełniając warunków do przyznania mu emerytury w obniżonym wieku emerytalnym

Skład orzekający

Regina Stępień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu emerytalnego w sytuacji pobierania renty inwalidzkiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wnioskodawcy (pobieranie renty) i interpretacji przepisów z lat 90. i przełomu wieków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu emerytur i sposobu liczenia stażu pracy, a także pokazuje, jak szczegółowe przepisy mogą wpływać na prawa ubezpieczonych.

Czy praca w gospodarstwie żony pomoże Ci przejść na wcześniejszą emeryturę? ZUS mówi 'nie', jeśli pobierasz rentę.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 2000/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2014 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant : Klaudia Treter po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2014 roku w Legnicy sprawy z wniosku F. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę na skutek odwołania F. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 5 lutego 2014 roku znak (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 2000/14 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na mocy decyzji z dnia 05 lutego 2014 r., znak (...) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 30 stycznia 2014 r. odmówił wnioskodawcy F. D. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. W uzasadnieniu organ rentowy podał, powołując się na art. 184 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz na § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , iż wnioskodawca nie udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Zdaniem organu rentowego ubezpieczony w dniu wejścia w życie ustawy ( 01 styczeń 1999r. ) udowodnił 20 lat, 3 miesiące i 28 dni okresów składkowych, 1 rok, 1 miesiąc i 22 dni okresów nieskładkowych, 2 lata, 3 miesiące i 20 dni okresów uzupełniających - rola - łącznie 23 lata, 9 miesięcy i 10 dni. Wnioskodawca wykazał 17 lat, 7 miesięcy i 11 dni stażu pracy w szczególnych warunkach. Dnia 10 marca 2014r. wnioskodawca wniósł odwołanie od decyzji ZUS z dnia 05 lutego 2014r. domagając się zmiany decyzji i przyznania mu prawa do emerytury poprzez doliczenie jego pracy w gospodarstwie rolnym jego żony D. D. w B. w okresie od 01 stycznia 1995 roku do chwili obecnej w zakresie niezbędnym do uzupełnienia okresu wymaganego do przyznania emerytury – tj. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych powołał się na te same okoliczności, które wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podniósł, iż po przedstawieniu zaświadczenia o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników sprawa zostanie ponownie rozpatrzona. Sąd ustalił: F. D. , ur. (...) , z zawodu górnik strzałowy. Na dzień 01 stycznia 1999r. wykazał 23 lata, 9 miesięcy i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 2 lata, 3 miesiące i 20 dni okresów uzupełniających oraz 17 lat, 7 miesięcy i 11 dni stażu pracy w szczególnych warunkach. Nie przystąpił do OFE. W dniu złożenia wniosku osiągnął wiek emerytalny – 60 lat. ( bezsporne ) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 10 marca 1995 r., na skutek wyroku Sądu Wojewódzkiego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 13 października 1994 r. przyznał wnioskodawcy rentę inwalidzką od 17 kwietnia 1994 r., którą skarżący pobiera nieprzerwanie do chwili obecnej. Ubezpieczony jest nadal częściowo niezdolny do pracy do 31 sierpnia 2014 r.. Dowód: akta rentowe, t.I, k.2-287, t. IV- orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, k.45; wyjaśnienia wnioskodawcy – nagranie audio-video- 00:05:57 – 00:07:30. Decyzją z dnia 05 lutego 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 30 stycznia 2014 r. odmówił wnioskodawcy F. D. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z uwagi na nie udowodnienie na dzień 01 stycznia 1999 r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Dowód : akta ZUS- decyzja z dnia 05 lutego 2014 r., k. 9. Wnioskodawca nie składał wniosku o dobrowolne objęcie ubezpieczeniem rolniczym. Dowód: wyjaśnienia wnioskodawcy – nagranie audio-video- 00:05:57 – 00:07:30. Sąd zważył: Odwołanie było nieuzasadnione. Zgodnie z art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U.2013.1440 j. t. ) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 25 lat dla mężczyzn. Na podstawie art. 10 ust.1 ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe: 1)okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, 2)przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, 3)przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Na gruncie niniejszej sprawy bezsporną kwestią jest, iż ubezpieczony posiadał 21 lat, 4 miesiące i 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W celu uzupełnienia powyższego okresu uwzględniono wnioskodawcy 2 lata, 3 miesiące i 20 dni z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Łącznie skarżący legitymował się stażem 23 lat, 9 miesięcy i 10 dni. Do wymaganego ustawą okresu składkowego i nieskładkowego 25 lat brakuje wnioskodawcy 1 rok, 2 miesiące i 20 dni. W celu uzupełnienia powyższego okresu odwołujący domaga się uwzględnienia pracy w gospodarstwie rolnym jego żony D. D. w B. od 01 stycznia 1995 r. do chwili obecnej. Żądanie wnioskodawcy dotyczy zatem jedynie okresów wymienionych w pkt 1 art. 10 ust. 1 ustawy, tj. okresów ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki. Od 01 stycznia 1991 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U.2013.1403 j. t. ), które stanowią, iż ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej "ubezpieczeniem", obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników, którzy spełniają określone w ustawie warunki – art.1 ust.1 ustawy; ubezpieczeniu podlega się z ustawy albo na wniosek – art. 3 ust.1; przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym - art.5, co oznacza, iż na gruncie omawianego systemu ubezpieczeniowego zajmuje on pozycję odrębną w porównaniu z innymi członkami rodziny ( domownikami ), równą pozycji samego rolnika ( por. także H. Pławucka, glosa, PiP 1994/7-8/130-136, źródło LEX ). Art. 16 ust. 1 i 2 wymienia enumeratywnie przypadki podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy oraz na wniosek, stanowiąc w ust. 3, iż przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Wyłączenie powyższe nie dotyczy jedynie osób pobierających rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową. Wnioskodawca jako małżonek rolnika podlega przepisom ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i był obowiązany wykazać w postępowaniu sądowym, iż od 01 stycznia 1995 roku podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników za które opłacano składki. Jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd ubezpieczony od 17 kwietnia 1994 roku przebywa na rencie inwalidzkiej i nadal jest częściowo niezdolny do pracy do 31 sierpnia 2014 r.. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do wnioskodawcy jako osoby, która miała ustalone prawo do renty nie stosuje się przepisów o podleganiu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy jak również na wniosek. Nie można zatem uznać, iż w okresie od 01 stycznia 1995 roku ubezpieczony podlegał na podstawie art. 10 ust.1 pkt 1 ustawy emerytalnej ubezpieczeniu społecznemu rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż wnioskowany przez niego okres pracy w gospodarstwie rolnym żony nie może zostać uznany jako okres uzupełniający wymagane okresy składkowe i nieskładkowe. Skarżący nie legitymuje się zatem 25 letnim okresem stażowym nie spełniając warunków do przyznania mu emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika wnioskodawcy z dnia 09 lipca 2014 r. bowiem fakty, które chciał tymi dowodami wykazać m.in. ustalenie pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym nie miały dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia. Mając zatem na uwadze te okoliczności, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 kodeksu postępowania cywilnego oddalił odwołanie F. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 05 lutego 2014 r., znak (...) .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI