VU 1729/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie J. G. od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń emerytalno-rentowych z powodu podjęcia zatrudnienia.
J. G. odwołał się od decyzji ZUS nakazującej zwrot ponad 22 tys. zł nienależnie pobranych świadczeń emerytalno-rentowych. Wnioskodawca pobierał emeryturę i rentę wypadkową w tzw. "półtorakrotnej" wysokości, ale podjął zatrudnienie, uzyskując miesięczne wynagrodzenie 360 zł. Sąd uznał, że zgodnie z przepisami, osiąganie jakiegokolwiek przychodu powoduje utratę prawa do zbiegu świadczeń w zwiększonej wysokości, a tym samym pobrane świadczenia były nienależne.
Sąd Okręgowy w Legnicy rozpatrzył sprawę z odwołania J. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Decyzją z 27 września 2012 roku ZUS zobowiązał wnioskodawcę do zwrotu kwoty 22 314,88 zł za okres od 1 czerwca 2011 roku do 30 września 2012 roku, pobranych jako emerytura i renta wypadkowa w tzw. "półtorakrotnej" wysokości. J. G. wniósł odwołanie, argumentując, że w tym okresie otrzymywał jedynie 360 zł miesięcznie z tytułu pracy, co nie powinno skutkować obowiązkiem zwrotu. Sąd, analizując stan faktyczny i przepisy prawa, ustalił, że wnioskodawca od 2006 roku pobierał emeryturę i rentę wypadkową, a zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, mógł pobierać jedno świadczenie powiększone o połowę drugiego, pod warunkiem nieosiągania przychodu. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu, osiąganie jakiegokolwiek przychodu, niezależnie od jego wysokości, powoduje utratę prawa do zbiegu świadczeń w zwiększonej wysokości. Sąd podkreślił, że wnioskodawca był wielokrotnie pouczany o tych zasadach. Ponieważ J. G. podjął zatrudnienie i osiągał przychód, pobierane przez niego świadczenie w "półtorakrotnej" wysokości było nienależne. Sąd powołał się również na orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które potwierdza, że osiągnięcie przychodu jest jedynym warunkiem do wstrzymania wypłaty jednego ze świadczeń, niezależnie od jego wysokości. Wobec powyższego, sąd uznał decyzję ZUS za prawidłową i oddalił odwołanie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka ma obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami, osiąganie jakiegokolwiek przychodu przez osobę uprawnioną do zbiegu świadczeń emerytalno-rentowych w zwiększonej wysokości powoduje utratę prawa do pobierania świadczeń w tej zwiększonej wysokości, niezależnie od wysokości przychodu. Pobieranie świadczeń w większym wymiarze stanowi świadczenie nienależne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.u.w.ch.z. art. 26 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Osobie uprawnionej do renty z ubezpieczenia wypadkowego i emerytury wypłaca się, zależnie od jej wyboru, rentę powiększoną o połowę emerytury albo emeryturę powiększoną o połowę renty.
u.u.w.ch.z. art. 26 § ust. 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przepis ust. 1 nie stosuje się, jeżeli osoba uprawniona osiąga przychód powodujący zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określony w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, niezależnie od wysokości tego przychodu.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 138 § ust. 2 pkt 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenia wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do tych świadczeń, jeżeli osoba je pobierająca była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
u.s.u.s. art. 84 § ust. 2 pkt 1 i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenia wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do tych świadczeń, jeżeli osoba je pobierająca była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
k.p.c. art. 477±4 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osiąganie przychodu przez świadczeniobiorcę powoduje utratę prawa do zbiegu świadczeń w zwiększonej wysokości, niezależnie od jego wysokości. Świadczeniobiorca był pouczony o zasadach pobierania świadczeń i konsekwencjach osiągania przychodu. Pobieranie świadczeń w zwiększonej wysokości przy jednoczesnym osiąganiu przychodu stanowi świadczenie nienależne podlegające zwrotowi.
Odrzucone argumenty
Niski przychód z tytułu zatrudnienia (360 zł miesięcznie) nie powinien skutkować obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Pracodawca informował organ rentowy o osiąganych przychodach.
Godne uwagi sformułowania
osiąganie przychodu powodującego zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określony w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, niezależnie od wysokości tego przychodu. Pobieranie świadczenia w większym wymiarze stanowiło świadczenie nienależne.
Skład orzekający
Ewa Solecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalno-rentowych i wpływu osiągania przychodu na prawo do świadczeń w zwiększonej wysokości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu emerytury i renty wypadkowej oraz konkretnych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników i osób zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych, ponieważ wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące zbiegu świadczeń i wpływu przychodu na ich pobieranie, co jest częstym problemem praktycznym.
“Czy niski przychód z pracy może oznaczać obowiązek zwrotu tysięcy złotych świadczeń z ZUS?”
Dane finansowe
WPS: 22 314,88 PLN
zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 22 314,88 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt : VU 1729/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Solecka Protokolant : Klaudia Treter po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na skutek odwołania J. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 27 września 2012 roku znak (...) oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27.09.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zobowiązał wnioskodawcę J. G. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01.06.2011r. do 30.09.2012r. w kwocie 22.314,88 zł. z tytułu pobierania emerytury oraz renty w związku z wypadkiem. Od w/w decyzji odwołanie złożył wnioskodawca J. G. . Wskazał, iż domaga się jej zmiany, poprzez stwierdzenie, że nie ma obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podał, iż w okresie pobierania emerytury oraz renty z tytułu wypadku otrzymywał wynagrodzenie z tytułu świadczonej pracy, w wysokości 360 zł miesięcznie , co łącznie daje kwotę 5760zł. W dniu 20.09.2012r. otrzymał informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , że nie przekroczył osiągniętego przychodu, zaś w dniu 27.09.2012r otrzymał decyzję o zwrocie w/w kwoty. W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wniosła o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podała, iż wnioskodawca J. G. był zawiadomiony o możliwości pobierania świadczenia tzw. półtorakrotnego tylko w sytuacji nie osiągnięcia przychodu, na podstawie informacji organu rentowego z dnia 02.12.2002r. Ponadto informacja dotycząca wskazanych przepisów zawarta jest w pouczeniu znajdującym się na odwrocie każdej wydanej decyzji organu rentowego. Wnioskodawca jest uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy od dnia 04.11.1992r. Posiada prawo do emerytury od dnia 27.01.2006r. Organ rentowy wypłaca wnioskodawcy emeryturę w pełnej wysokości powiększoną o połowę renty tzw.półtorakrotne świadczenie. Organ rentowy wskazał, iż osoba uprawniona do zbiegu świadczeń z w/w tytułów otrzymuje zależnie od jej wyboru przysługującą rentę powiększoną o połowę emerytury albo emeryturę powiększona o połowę renty. Przedmiotowe uregulowania nie dotyczą osoby osiągającej przychód, niezależnie od wysokości tego przychodu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł, iż o niniejszych ustawowych uregulowaniach poinformował wnioskodawcę, zatem J. G. winien wiedzieć, że w przypadku osiągania przychodu bez względu na jego wysokość utraci prawo do zbiegu świadczeń. W tych okolicznościach będzie mu przysługiwało tylko jedno świadczenie, wybrane lub korzystniejsze. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że wnioskodawca wraz z decyzją o przyznaniu prawa do zbiegu świadczeń został pouczony o obowiązku poinformowania organu rentowego o osiąganiu przychodu w celu ustalenia czy zachodzą okoliczności powodujące zawieszenie prawa do renty lub emerytury. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca J. G. urodzony (...) r. od dnia 27.01.2006r. pobierał świadczenie w związku ze zbiegiem do świadczeń tj. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem oraz emerytury. Zgodnie z decyzją z dnia 15.02.2006r. J. G. pobierał całość emerytury oraz ½ renty. Jednocześnie wnioskodawca został pouczony o okolicznościach powodujących zawieszenie lub zmniejszenie wysokości zbiegających się świadczeń oraz o braku uprawnień do ich zbiegu. Informacja taka została także przesłana wnioskodawcy przez organ rentowy 02 grudnia 2002r. k-78( akt rentowych ), gdy wnioskodawca pobierał jeszcze jedynie rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem, pouczenie znajduje się także na każdej decyzji wydanej przez organ rentowy. Dowód: akta emerytalne: decyzja z dnia 15.02.2006r. o ustaleniu uprawnień do świadczeń w zbiegu k -20, decyzja z dnia 15.02.2006r. k -17 decyzja z dnia 03.04.2006r. k. 25-28, akta rentowe: informacja z dnia 02.12.2002r. o zmianie przepisów od dnia 01.01.2003r. k.78- 79a. Wnioskodawca po uzyskaniu prawa do zbiegu świadczeń od dnia 01.06.2011r. do 30.09.2012r., podjął zatrudnienie w (...) M. K. w L. w wymiarze ¼ etatu . Z treści pism pracodawcy z dnia 07.08.2012r i 10.09.2012r. wynika ,że wnioskodawca uzyskiwał wynagrodzenie miesięczne 360 zł. z tytułu wykonywanej pracy . Dowód: akta emerytalne: informacja o przychodach za rok 2011, k.54, informacja o przychodach za rok 2012, k.63, informator o pracowniku – wypłaty dołączone do przedłożonych informacji. Organ rentowy decyzją z dnia 27.09.2012r. zobowiązał wnioskodawcę do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01.06.2011r. do 30.09.2012r. w kwocie 22.314,88 zł. Przedmiotowa decyzja nie obejmowała odsetek od w/w kwoty. Dowód: akta emerytalne: decyzja z dnia 27.09.2012r. k.72 akt emerytalnych. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 26 ust.1 ustawy z dnia 30.10 .2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. 2002r. nr 199. poz. 1673 ze zm.) osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego oraz do emerytury na podstawie odrębnych przepisów wypłaca się, zależnie od jej wyboru, przysługującą rentę powiększoną o połowę emerytury albo emeryturę powiększoną o połowę renty. Jednocześnie zgodnie z ust 3 wyżej przywołanego artykułu ustawy z dnia 30.10.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. 2002r. nr 199. poz. 1673 ze zm.) art. 26 ust. 1 nie stosuje się, jeżeli osoba uprawniona osiąga przychód powodujący zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określony w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , niezależnie od wysokości tego przychodu. Bezspornym w sprawie pozostawało, iż wnioskodawca posiadał prawo do zbiegu świadczeń z tytułu emerytury oraz renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. W tym stanie faktycznym wnioskodawca uprawniony był na podstawie uregulowań art. 26 ust 1 ustawy z dnia 30.10.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. 2002r. nr 199. poz. 1673 ze zm.) do pobierania „ półtorakrotnego” świadczenia, pod warunkiem, iż nie osiągałby przychodu. Zgodnie, bowiem z art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 30.10.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. 2002r. nr 199. poz. 1673 ze zm.) osiąganie jakiegokolwiek przychodu bez względu na jego wysokość skutkuje zaistnieniem okoliczności powodującej zawieszenie prawa do renty lub emerytury. Osiąganie przychodu bez względu na jego wysokość z mocy art. 26 ust 3 o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. 2002r. nr 199. poz. 1673 ze zm.) skutkuje, utratą przez uprawnianego prawa do zbiegu świadczeń, prawa pobierania „półtorakrotnego” świadczenia. W takim stanie faktycznym uprawnionemu przysługuje jedno świadczenie – wybrane lub korzystniejsze. Pobieranie świadczenia w większym wymiarze stanowi nienależne pobieranie przez uprawnionego świadczenia. Zgodnie z art. 138 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. 2004r., nr 39 poz.353 ze zm.) oraz art. 84 ust 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998r. nr 137, poz. 887 ze zm) za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenia wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawszenie prawa do tych świadczeń, albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba je pobierająca była pouczona o braku prawa do ich pobierania oraz świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia ( pkt 2) . Bezspornym pozostaje, iż w okresie od 01.06.2011r. do 30.09.2012r. wnioskodawca pozostawał w stosunku pracy i osiągał przychód. Wnioskodawca został także pouczony przez zakład rentowy o okolicznościach zawieszenia albo zmniejszenia świadczenia w razie osiągania przychodu. Pobranie, zatem nienależnego świadczenia w wysokości „półtorakrotnego” świadczenia rodzi po stronie wnioskodawcy stosowanie do treści art. 138 ust. 1 ustawy emerytalnej oraz art. 84 ust 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązek zwrotu świadczenia w granicach uzyskanej korzyści. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, iż wnioskodawca w okresie od 01.06.2011r. do 30.09.2012r. na skutek osiągania przychodu nie miał prawa do zbiegu świadczeń i mógł pobierać tylko jedno świadczenie wybrane lub korzystniejsze. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 28 października 2004r. w sprawie III AUa 1563/03 wskazał ” problem wstrzymania wypłaty jednego ze świadczeń został uregulowany odrębną ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. Nr.1999 , poz. 1673) i jedynym warunkiem do wstrzymania wypłaty jest osiągnięcie przychodu określonego w ustawie o emeryturach i rentach z FUS , niezależnie od wysokości tego przychodu.” Pobieranie, zatem świadczenia w większym wymiarze stanowiło świadczenie nienależne. Niniejszego nie zmienia także fakt, iż pracodawca wnioskodawcy informował organ rentowy o osiąganych przez wnioskodawcę przychodach. Wobec powyższego, uznając decyzję organu rentowego za prawidłową Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne.