VU 1418/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2015-01-16
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaubezpieczenia społecznewarunki szczególnepraca w rolnictwieokres składkowyZUSprawo pracy

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie G.S. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach z powodu niespełnienia wymogu 20-letniego okresu ubezpieczenia.

G.S. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła jej prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, argumentując niespełnienie wymogu 20-letniego okresu ubezpieczenia. Odwołująca domagała się zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Sąd ustalił, że praca odwołującej w gospodarstwie podczas nauki w liceum medycznym nie spełniała wymogu stałej pracy w pełnym wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, co skutkowało oddaleniem odwołania.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrywał odwołanie G.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił jej prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Głównym powodem odmowy było niespełnienie wymaganego 20-letniego okresu ubezpieczenia, ponieważ ZUS nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16. roku życia. Odwołująca wniosła o zmianę decyzji i przyznanie emerytury z uwzględnieniem tego okresu. Sąd, po analizie materiału dowodowego, w tym zeznań odwołującej i świadka B.W., uznał, że praca G.S. w gospodarstwie rolnym rodziców w latach 1975-1979, w okresie nauki w Liceum Medycznym, nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie. Sąd podkreślił, że obowiązki szkolne, dojazdy oraz niewielki rozmiar gospodarstwa czyniły taką pracę nierealną w dni powszednie. Zaliczył jedynie prace wykonywane w czasie wakacji i krótkotrwałe prace polowe. W konsekwencji, sąd stwierdził, że odwołująca nie spełniła wymogu 20-letniego okresu zatrudnienia, mimo posiadania co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, i oddalił odwołanie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli praca ta nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, ze względu na obowiązki szkolne i inne czynniki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że praca w gospodarstwie rolnym podczas nauki w szkole średniej nie spełniała wymogu stałej pracy w pełnym wymiarze (min. 4 godz./dzień), co jest warunkiem zaliczenia do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, zwłaszcza przy niewielkim gospodarstwie i obowiązkach szkolnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
G. S.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa prawo do emerytury w niższym wieku dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.

u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. na zasadach dotyczących pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, w tym wymóg osiągnięcia wieku emerytalnego, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz 25 lat okresu składkowego i nieskładkowego (dla mężczyzn).

r.r.m. art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach

Warunki nabycia prawa do emerytury dla pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach (wymienione w wykazie A): osiągnięcie wieku emerytalnego (55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn) oraz posiadanie wymaganego okresu zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

r.r.m. art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach

Wymaga, aby praca w warunkach szczególnych była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, aby mogła być zaliczona do okresów uprawniających do wcześniejszej emerytury.

Pomocnicze

r.r.m. art. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach

Określa wymagany okres zatrudnienia wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami składkowymi, nieskładkowymi oraz okresami ubezpieczenia rolniczego/pracy w gospodarstwie rolnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca w gospodarstwie rolnym podczas nauki w szkole średniej nie spełnia wymogu stałej pracy w pełnym wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie. Obowiązki szkolne, dojazdy i niewielki rozmiar gospodarstwa uniemożliwiają wykonywanie pracy w rolnictwie w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie w dni powszednie w trakcie roku szkolnego.

Odrzucone argumenty

Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców powinien zostać zaliczony do 20-letniego okresu zatrudnienia wymaganego do emerytury w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

Trudno bowiem uznać, aby odwołująca w trakcie roku szkolnego, gdy musiała znaczną część czasu przeznaczyć na pobyt w szkole, na dojazdy do szkoły i naukę własną po powrocie ze szkoły, miała czas i siły na pracę na gospodarstwie rolnym w wymiarze co najmniej 4 godz. dziennie. W ocenie sądu jest to nierealne, a ponadto sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki.

Skład orzekający

Romuald Kompanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wymiaru i charakteru pracy w gospodarstwie rolnym wykonywanej przez osoby uczące się, w kontekście prawa do emerytury w szczególnych warunkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby uczącej się i pracującej w gospodarstwie rodziców, wymaga indywidualnej oceny wymiaru i charakteru pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zaliczania pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy przy ubieganiu się o emeryturę, co jest istotne dla wielu osób.

Czy praca w rodzinnym gospodarstwie rolnym podczas nauki liczy się do emerytury w szczególnych warunkach?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 1418/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. w Kaliszu odwołania G. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 27 października 2014 r. Nr (...) w sprawie G. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę oddala odwołanie UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27 października 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O. odmówił G. S. prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach albowiem wnioskodawczyni nie osiągnęła wymaganego 20-letniego okresu ubezpieczenia. Tym samym ZUS nie zaliczył odwołującej zgłoszonego okresu pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16-go roku życia od dnia 13 września 1975 r. do dnia 9 września 1979 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. S. wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do emerytury przy zaliczeniu zgłoszonego okresu pracy rolniczej. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Odwołująca G. S. urodzona dnia (...) , od września 1974 r. do maja 1979 r. uczęszczała do 5-letniego Liceum Medycznego w O. Do szkoły odwołująca dojeżdżała codziennie z miejscowości S. . /bezsporne/ Odwołująca zamieszkiwała w latach 1974 - 79 w S. wraz z ojcem B. S. i matką J. S. . dowód: poświadczenie zameldowania w aktach ZUS. Nauka odwołującej w liceum rozpoczynała się rano i kończyła się wczesnym popołudniem. Odwołująca zatem wychodziła z domu około godziny 7.00 i następnie autobusem dojeżdżała do miejscowości, w której znajdowała się szkoła. Powrót do domu miał miejsce około godziny14.00 – 15.00. dowód: zeznania odwołującej. Rodzice odwołującej byli użytkownikami gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,29 ha położonego w S. i P. . W gospodarstwie było 2 sztuki bydła oraz trzoda chlewna w liczbie 5 – 6 sztuk. Był również drób w zmiennej ilości: ok.40 kur i ok.20 kaczek. W gospodarstwie uprawiane było zboże oraz rośliny okopowe, głównie ziemniaki i buraki. Zasiewy dokonywane były przy pomocy sprzętu rolniczego, sadzenie ziemniaków odbywało się ręcznie. Przygotowanie gruntu pod uprawy odbywało się mechanicznie z użyciem konia i sprzętu konnego. dowód: zeznania świadka B. W. . Prace odwołującej w gospodarstwie rodziców były uzależniona od obowiązków szkolnych. W okresie nauki tj. wrzesień-czerwiec pomoc ta ograniczała się do wykonywanych krótkotrwałych czynności w gospodarstwie takich jak przygotowanie karmy dla zwierząt i pomoc przy wieczornym karmieniu; odwołująca wykonywała również prace polowe przy sadzeniu a następnie zbiorze ziemniaków. W okresie wakacji szkolnych przypadających od lipca do września, odwołująca poza pomocą przy oprzątaniu zwierząt, pomagała także przy zbiorze zboża z pola. dowód: zeznania świadka j.w., zeznania odwołującej. Łączny okres składkowy i nieskładkowy odwołującej na dzień 1 stycznia 1999 r. wynosi 19 lat 3 miesiące i 27 dni. Uznany przez ZUS staż pracy w warunkach szczególnych to 19 lat 3 miesiące i 21 dni. Nie jest też członkiem otwartego funduszu emerytalnego. /bezsporne/ Sąd uznał za wiarygodne w całości dokumenty zebrane w aktach sprawy, a potwierdzające ustalony powyżej stan faktyczny. Dokumenty te nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane przez strony. Sąd nadał walor wiarygodności zeznaniom odwołującej się i świadka tylko częściowo, tj. w zakresie odpowiadającym ustalonemu stanowi faktycznemu. Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom tych osób w przedmiocie czasu, który poświęcała odwołująca się na pracę w gospodarstwie rolnym swoich rodziców podczas pobierania nauki w szkole. Zeznania te stoją w sprzeczności z danymi, które wynikają z dokumentów uznane przez sąd za w pełni wiarygodne. Trudno bowiem uznać, aby odwołująca w trakcie roku szkolnego, gdy musiała znaczną część czasu przeznaczyć na pobyt w szkole, na dojazdy do szkoły i naukę własną po powrocie ze szkoły, miała czas i siły na pracę na gospodarstwie rolnym w wymiarze co najmniej 4 godz. dziennie. W ocenie sądu jest to nierealne, a ponadto sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. Tym bardziej, iż przedmiotowe gospodarstwo było niewielkie tak w ujęciu obszarowym jak i w liczebności inwentarza. Sąd ustalił co następuje: Odwołanie nie jest zasadne, a decyzja wydana przez organ emerytalny jest słuszna i wolna od wad natury prawnej i faktycznej. Zgodnie z przepisem 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12. 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 z póz. zm. / ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącymi pracownikami, o których mowa w ust. 2-3 , zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ustawy. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. w myśl uregulowania zawartego w przepisie art. 184 ust. 1 cytowanej ustawy mogą nabyć prawo do emerytury na powyższych warunkach po osiągnięciu wieku określonego w art.32 ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli: - okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat oraz - okres składkowy i nieskładkowy wynoszący w przypadku mężczyzn co najmniej 25 lat. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Wiek emerytalny, o którym mowa w art. 32 ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym wyżej przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7. 02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (Dz. U. nr 8 poz. 43 z póz. zm.)/ za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej ”wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami składkowymi, okresami nieskładkowymi oraz ewentualnie okresami uzupełniającymi / okresy ubezpieczenia rolniczego, okresy pracy w gospodarstwie rolnym /. W myśl § 4 ust.1 cytowanego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przepis § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wymaga do zaliczania okresów pracy w warunkach szczególnych do okresów uprawniających do wcześniejszej emerytury aby praca taka była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Poza sporem pozostaje, iż odwołująca legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Organ prawidłowo przyjął, iż odwołująca ma 19 lat 3 miesiące i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd uznał, iż nie sposób przyjąć, aby odwołująca w okresie od dnia 12 września 1975 r. do dnia 9 września 1979 r. wykonywała w wymiarze minimum 4 godz. dziennie pracę na gospodarstwie rolnym swoich rodziców. Biorąc pod uwagę obowiązki szkolne odwołującej opisane w części zawierającej ustalenia faktyczne, niewielki obszar gospodarstwa oraz fakt, iż na gospodarstwie pracowali również ojciec i matka, nie sposób uznać, iż odwołująca w trakcie roku szkolnego od września do czerwca następnego roku kalendarzowego pracowała w sposób ciągły w przedmiotowym gospodarstwie co najmniej przez 4 godziny dziennie. Jedynie przypadający w czasie wakacji kilkudniowy okres przy zbiorze zboża oraz przypadający jesienią w trakcie roku szkolnego kilkudniowy okres pracy przy zbieraniu ziemniaków charakteryzował się pracą wyczerpującą podany wyżej wymiar czasowy. Przy takiej ocenie badanego okresu, uznać należało, iż w każdym roku kalendarzowym odwołująca pracowała w rolnictwie w czasie wynoszącym co najmniej 4 godziny dziennie przez okres niespełna od 1 miesiąca do 1,5 miesiąca, co w sumie dałoby okres wynoszący co najwyżej 6 miesięcy. Okres taki jest okresem krótszym niż brakujący odwołującej okres do uzyskania 20-letniego okresu pracy. W związku z powyższym sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie odwołująca nie spełniła wszystkich przesłanek wymaganych cytowanym wyżej przepisem art. 32 i art. 184 ustawy o emeryturach i rentach … Odwołująca przepracowała co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych, ale nie legitymuje się łącznym dwudziestoletnim okresem zatrudnienia. W związku z powyższym sąd uznał odwołanie za nieuzasadnione, co prowadziło do jego oddalenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI