VU 1418/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie G.S. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach z powodu niespełnienia wymogu 20-letniego okresu ubezpieczenia.
G.S. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła jej prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, argumentując niespełnienie wymogu 20-letniego okresu ubezpieczenia. Odwołująca domagała się zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Sąd ustalił, że praca odwołującej w gospodarstwie podczas nauki w liceum medycznym nie spełniała wymogu stałej pracy w pełnym wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, co skutkowało oddaleniem odwołania.
Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpatrywał odwołanie G.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił jej prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Głównym powodem odmowy było niespełnienie wymaganego 20-letniego okresu ubezpieczenia, ponieważ ZUS nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16. roku życia. Odwołująca wniosła o zmianę decyzji i przyznanie emerytury z uwzględnieniem tego okresu. Sąd, po analizie materiału dowodowego, w tym zeznań odwołującej i świadka B.W., uznał, że praca G.S. w gospodarstwie rolnym rodziców w latach 1975-1979, w okresie nauki w Liceum Medycznym, nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie. Sąd podkreślił, że obowiązki szkolne, dojazdy oraz niewielki rozmiar gospodarstwa czyniły taką pracę nierealną w dni powszednie. Zaliczył jedynie prace wykonywane w czasie wakacji i krótkotrwałe prace polowe. W konsekwencji, sąd stwierdził, że odwołująca nie spełniła wymogu 20-letniego okresu zatrudnienia, mimo posiadania co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, i oddalił odwołanie jako niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli praca ta nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, ze względu na obowiązki szkolne i inne czynniki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że praca w gospodarstwie rolnym podczas nauki w szkole średniej nie spełniała wymogu stałej pracy w pełnym wymiarze (min. 4 godz./dzień), co jest warunkiem zaliczenia do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, zwłaszcza przy niewielkim gospodarstwie i obowiązkach szkolnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. S. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa prawo do emerytury w niższym wieku dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. na zasadach dotyczących pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, w tym wymóg osiągnięcia wieku emerytalnego, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz 25 lat okresu składkowego i nieskładkowego (dla mężczyzn).
r.r.m. art. 4 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
Warunki nabycia prawa do emerytury dla pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach (wymienione w wykazie A): osiągnięcie wieku emerytalnego (55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn) oraz posiadanie wymaganego okresu zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
r.r.m. art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
Wymaga, aby praca w warunkach szczególnych była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, aby mogła być zaliczona do okresów uprawniających do wcześniejszej emerytury.
Pomocnicze
r.r.m. art. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
Określa wymagany okres zatrudnienia wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami składkowymi, nieskładkowymi oraz okresami ubezpieczenia rolniczego/pracy w gospodarstwie rolnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w gospodarstwie rolnym podczas nauki w szkole średniej nie spełnia wymogu stałej pracy w pełnym wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie. Obowiązki szkolne, dojazdy i niewielki rozmiar gospodarstwa uniemożliwiają wykonywanie pracy w rolnictwie w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie w dni powszednie w trakcie roku szkolnego.
Odrzucone argumenty
Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców powinien zostać zaliczony do 20-letniego okresu zatrudnienia wymaganego do emerytury w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
Trudno bowiem uznać, aby odwołująca w trakcie roku szkolnego, gdy musiała znaczną część czasu przeznaczyć na pobyt w szkole, na dojazdy do szkoły i naukę własną po powrocie ze szkoły, miała czas i siły na pracę na gospodarstwie rolnym w wymiarze co najmniej 4 godz. dziennie. W ocenie sądu jest to nierealne, a ponadto sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki.
Skład orzekający
Romuald Kompanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wymiaru i charakteru pracy w gospodarstwie rolnym wykonywanej przez osoby uczące się, w kontekście prawa do emerytury w szczególnych warunkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby uczącej się i pracującej w gospodarstwie rodziców, wymaga indywidualnej oceny wymiaru i charakteru pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zaliczania pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy przy ubieganiu się o emeryturę, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy praca w rodzinnym gospodarstwie rolnym podczas nauki liczy się do emerytury w szczególnych warunkach?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VU 1418/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. w Kaliszu odwołania G. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 27 października 2014 r. Nr (...) w sprawie G. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę oddala odwołanie UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27 października 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O. odmówił G. S. prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach albowiem wnioskodawczyni nie osiągnęła wymaganego 20-letniego okresu ubezpieczenia. Tym samym ZUS nie zaliczył odwołującej zgłoszonego okresu pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16-go roku życia od dnia 13 września 1975 r. do dnia 9 września 1979 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. S. wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do emerytury przy zaliczeniu zgłoszonego okresu pracy rolniczej. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Odwołująca G. S. urodzona dnia (...) , od września 1974 r. do maja 1979 r. uczęszczała do 5-letniego Liceum Medycznego w O. Do szkoły odwołująca dojeżdżała codziennie z miejscowości S. . /bezsporne/ Odwołująca zamieszkiwała w latach 1974 - 79 w S. wraz z ojcem B. S. i matką J. S. . dowód: poświadczenie zameldowania w aktach ZUS. Nauka odwołującej w liceum rozpoczynała się rano i kończyła się wczesnym popołudniem. Odwołująca zatem wychodziła z domu około godziny 7.00 i następnie autobusem dojeżdżała do miejscowości, w której znajdowała się szkoła. Powrót do domu miał miejsce około godziny14.00 – 15.00. dowód: zeznania odwołującej. Rodzice odwołującej byli użytkownikami gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,29 ha położonego w S. i P. . W gospodarstwie było 2 sztuki bydła oraz trzoda chlewna w liczbie 5 – 6 sztuk. Był również drób w zmiennej ilości: ok.40 kur i ok.20 kaczek. W gospodarstwie uprawiane było zboże oraz rośliny okopowe, głównie ziemniaki i buraki. Zasiewy dokonywane były przy pomocy sprzętu rolniczego, sadzenie ziemniaków odbywało się ręcznie. Przygotowanie gruntu pod uprawy odbywało się mechanicznie z użyciem konia i sprzętu konnego. dowód: zeznania świadka B. W. . Prace odwołującej w gospodarstwie rodziców były uzależniona od obowiązków szkolnych. W okresie nauki tj. wrzesień-czerwiec pomoc ta ograniczała się do wykonywanych krótkotrwałych czynności w gospodarstwie takich jak przygotowanie karmy dla zwierząt i pomoc przy wieczornym karmieniu; odwołująca wykonywała również prace polowe przy sadzeniu a następnie zbiorze ziemniaków. W okresie wakacji szkolnych przypadających od lipca do września, odwołująca poza pomocą przy oprzątaniu zwierząt, pomagała także przy zbiorze zboża z pola. dowód: zeznania świadka j.w., zeznania odwołującej. Łączny okres składkowy i nieskładkowy odwołującej na dzień 1 stycznia 1999 r. wynosi 19 lat 3 miesiące i 27 dni. Uznany przez ZUS staż pracy w warunkach szczególnych to 19 lat 3 miesiące i 21 dni. Nie jest też członkiem otwartego funduszu emerytalnego. /bezsporne/ Sąd uznał za wiarygodne w całości dokumenty zebrane w aktach sprawy, a potwierdzające ustalony powyżej stan faktyczny. Dokumenty te nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane przez strony. Sąd nadał walor wiarygodności zeznaniom odwołującej się i świadka tylko częściowo, tj. w zakresie odpowiadającym ustalonemu stanowi faktycznemu. Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom tych osób w przedmiocie czasu, który poświęcała odwołująca się na pracę w gospodarstwie rolnym swoich rodziców podczas pobierania nauki w szkole. Zeznania te stoją w sprzeczności z danymi, które wynikają z dokumentów uznane przez sąd za w pełni wiarygodne. Trudno bowiem uznać, aby odwołująca w trakcie roku szkolnego, gdy musiała znaczną część czasu przeznaczyć na pobyt w szkole, na dojazdy do szkoły i naukę własną po powrocie ze szkoły, miała czas i siły na pracę na gospodarstwie rolnym w wymiarze co najmniej 4 godz. dziennie. W ocenie sądu jest to nierealne, a ponadto sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. Tym bardziej, iż przedmiotowe gospodarstwo było niewielkie tak w ujęciu obszarowym jak i w liczebności inwentarza. Sąd ustalił co następuje: Odwołanie nie jest zasadne, a decyzja wydana przez organ emerytalny jest słuszna i wolna od wad natury prawnej i faktycznej. Zgodnie z przepisem 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12. 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych / Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 z póz. zm. / ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącymi pracownikami, o których mowa w ust. 2-3 , zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ustawy. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. w myśl uregulowania zawartego w przepisie art. 184 ust. 1 cytowanej ustawy mogą nabyć prawo do emerytury na powyższych warunkach po osiągnięciu wieku określonego w art.32 ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli: - okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat oraz - okres składkowy i nieskładkowy wynoszący w przypadku mężczyzn co najmniej 25 lat. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Wiek emerytalny, o którym mowa w art. 32 ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym wyżej przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7. 02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (Dz. U. nr 8 poz. 43 z póz. zm.)/ za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej ”wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami składkowymi, okresami nieskładkowymi oraz ewentualnie okresami uzupełniającymi / okresy ubezpieczenia rolniczego, okresy pracy w gospodarstwie rolnym /. W myśl § 4 ust.1 cytowanego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przepis § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wymaga do zaliczania okresów pracy w warunkach szczególnych do okresów uprawniających do wcześniejszej emerytury aby praca taka była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Poza sporem pozostaje, iż odwołująca legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Organ prawidłowo przyjął, iż odwołująca ma 19 lat 3 miesiące i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd uznał, iż nie sposób przyjąć, aby odwołująca w okresie od dnia 12 września 1975 r. do dnia 9 września 1979 r. wykonywała w wymiarze minimum 4 godz. dziennie pracę na gospodarstwie rolnym swoich rodziców. Biorąc pod uwagę obowiązki szkolne odwołującej opisane w części zawierającej ustalenia faktyczne, niewielki obszar gospodarstwa oraz fakt, iż na gospodarstwie pracowali również ojciec i matka, nie sposób uznać, iż odwołująca w trakcie roku szkolnego od września do czerwca następnego roku kalendarzowego pracowała w sposób ciągły w przedmiotowym gospodarstwie co najmniej przez 4 godziny dziennie. Jedynie przypadający w czasie wakacji kilkudniowy okres przy zbiorze zboża oraz przypadający jesienią w trakcie roku szkolnego kilkudniowy okres pracy przy zbieraniu ziemniaków charakteryzował się pracą wyczerpującą podany wyżej wymiar czasowy. Przy takiej ocenie badanego okresu, uznać należało, iż w każdym roku kalendarzowym odwołująca pracowała w rolnictwie w czasie wynoszącym co najmniej 4 godziny dziennie przez okres niespełna od 1 miesiąca do 1,5 miesiąca, co w sumie dałoby okres wynoszący co najwyżej 6 miesięcy. Okres taki jest okresem krótszym niż brakujący odwołującej okres do uzyskania 20-letniego okresu pracy. W związku z powyższym sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie odwołująca nie spełniła wszystkich przesłanek wymaganych cytowanym wyżej przepisem art. 32 i art. 184 ustawy o emeryturach i rentach … Odwołująca przepracowała co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych, ale nie legitymuje się łącznym dwudziestoletnim okresem zatrudnienia. W związku z powyższym sąd uznał odwołanie za nieuzasadnione, co prowadziło do jego oddalenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI