VU 1117/17

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2018-04-16
SAOSubezpieczenia społecznekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneUEkoordynacjaustawodawstwodelegowanieformularz A1ZUSpraca za granicą

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie P. M. od decyzji ZUS, stwierdzając, że podlega on polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego, mimo pracy na Węgrzech i w Niemczech.

P. M. odwołał się od decyzji ZUS, która stwierdziła, że podlega polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego w latach 2015-2017. Odwołujący twierdził, że powinien podlegać ustawodawstwu węgierskiemu i czeskiemu z tytułu zatrudnienia na Węgrzech. Sąd, opierając się na rozporządzeniach unijnych dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustalił, że osoba wykonująca pracę najemną w różnych państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa, w którym wykonuje pracę najemną. Ponieważ węgierska instytucja ubezpieczeniowa odmówiła objęcia odwołującego ubezpieczeniem zgodnie z prawem węgierskim i nie przedstawił on odpowiedniego zaświadczenia (formularz A1), sąd uznał, że odwołujący podlega polskiemu ustawodawstwu.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie P. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., która stwierdziła, że odwołujący podlega polskiemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego w okresie od 1 września 2015 r. do 31 sierpnia 2017 r. Organ rentowy oparł swoje stanowisko na informacji od węgierskiej instytucji ubezpieczeniowej, że w przypadku P. M. nie ma zastosowania ustawodawstwo węgierskie z tytułu umowy o pracę zawartej z firmą węgierską. P. M. wniósł odwołanie, domagając się stwierdzenia, że podlega ustawodawstwu węgierskiemu i czeskiemu. Sąd ustalił, że odwołujący prowadzi działalność gospodarczą w Polsce od 2010 r. i w przeszłości dokonywał zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych. W grudniu 2015 r. organ rentowy otrzymał informację o umowie o pracę z 1 września 2015 r. zawartej z firmą węgierską, co sugerowało wykonywanie pracy w dwóch państwach członkowskich. Odwołujący przedłożył umowę o pracę z firmą węgierską, wskazując na delegowanie do pracy w Niemczech w trybie zadaniowym, z wymiarem czasu pracy 12 godzin tygodniowo i wynagrodzeniem 31 500 forintów węgierskich. Jednakże, pismem z 8 lutego 2017 r., węgierska instytucja ubezpieczeń społecznych poinformowała, że w odniesieniu do odwołującego, w związku z tą umową, nie mają zastosowania przepisy ustawodawstwa węgierskiego. Sąd, powołując się na rozporządzenia Rady i Parlamentu Europejskiego nr 883/2004 i nr 987/2009 dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wyjaśnił, że osoba wykonująca pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa, w którym wykonuje pracę najemną. Podkreślił również obowiązki informacyjne stron oraz procedurę ustalania właściwego ustawodawstwa. Wskazał, że jedynym ogólnoeuropejskim dokumentem potwierdzającym podleganie ubezpieczeniom społecznym w innym kraju UE jest formularz A1. Ponieważ węgierski organ ubezpieczeń społecznych odmówił objęcia odwołującego ubezpieczeniem według prawa węgierskiego i odwołujący nie uzyskał formularza A1, sąd uznał, że decyzja ZUS o podleganiu polskiemu ustawodawstwu jest prawidłowa. W konsekwencji, odwołanie zostało oddalone jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zastosowanie ma ustawodawstwo państwa członkowskiego, w którym osoba normalnie wykonuje pracę najemną, zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy rozporządzeń unijnych (883/2004 i 987/2009) regulujące koordynację systemów zabezpieczenia społecznego. Kluczowe jest ustalenie miejsca wykonywania pracy najemnej. Brak uzyskania formularza A1 od właściwej instytucji zagranicznej oraz odmowa objęcia ubezpieczeniem przez tę instytucję potwierdza podleganie ustawodawstwu krajowemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

Rozporządzenie 883/2004 art. 13 § 3

Rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swą pracę najemną.

Rozporządzenie wykonawcze 987/2009 art. 16

Rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Określa procedurę informowania i ustalania tymczasowego oraz ostatecznego ustawodawstwa mającego zastosowanie do osób wykonujących pracę w więcej niż jednym państwie członkowskim.

Pomocnicze

Rozporządzenie wykonawcze 987/2009 art. 19 § 2

Rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Na wniosek zainteresowanego lub pracodawcy, instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, poświadcza, że to ustawodawstwo ma zastosowanie, oraz w stosownych przypadkach wskazuje, jak długo i na jakich warunkach ma ono zastosowanie (formularz A1).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzyskania przez odwołującego formularza A1 potwierdzającego podleganie ustawodawstwu węgierskiemu. Odmowa węgierskiej instytucji ubezpieczeniowej objęcia odwołującego ubezpieczeniem zgodnie z prawem węgierskim. Zastosowanie art. 13 ust. 3 Rozporządzenia 883/2004, zgodnie z którym osoba wykonująca pracę najemną w różnych państwach członkowskich podlega ustawodawstwu państwa, w którym wykonuje pracę najemną.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie odwołującego, że podlega ustawodawstwu węgierskiemu i czeskiemu z tytułu zatrudnienia na Węgrzech i delegowania do pracy w Niemczech.

Godne uwagi sformułowania

W ten sposób w ocenie organu węgierskiego, odwołujący został uznany za osobę wykonującą aktywność zawodową w dwóch państwach członkowskich UE. Jedynym ogólnoeuropejskim dokumentem służącym do potwierdzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym na terenie innych krajów członkowskich Unii Europejskiej niż kraj, którego dana osoba jest obywatelem i gdzie ma stałe miejsce zamieszkania, jest formularz Al (a wcześniej Al 01).

Skład orzekający

Romuald Kompanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego ustawodawstwa zabezpieczenia społecznego w przypadku pracy w kilku państwach członkowskich UE, znaczenie formularza A1."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku potwierdzenia objęcia ubezpieczeniem przez instytucję zagraniczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów unijnych w zakresie koordynacji ubezpieczeń społecznych, co jest istotne dla osób pracujących transgranicznie. Pokazuje, jak ważne jest formalne potwierdzenie podlegania ubezpieczeniom.

Pracujesz za granicą? Sprawdź, czy na pewno podlegasz ubezpieczeniu społecznemu w danym kraju!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VU 1117/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant p.o. stażysty Patrycja Kinder po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2018 r. w Kaliszu odwołania P. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 9 listopada 2017 r. Nr (...) w sprawie P. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie właściwego ustawodawstwa Oddala odwołanie U. Decyzją z 9 listopada 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. . stwierdził, że P. M. podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie zabezpieczenia społecznego w okresie 1.09.2015 – 31.08.2017. Organ rentowy w uzasadnieniu swojego stanowiska, powołał się na stanowisko węgierskiej instytucji ubezpieczeniowej z 8 lutego 2017 r. stwierdzające, że w przypadku P. M. z tytułu zatrudnienia w związku z umową z 1 września 2015 r. zawartej z firmą (...) . nie ma zastosowanie ustawodawstwo węgierskie. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. M. wnosząc o jej zmianę poprzez stwierdzenie, że od dnia podjęcia zatrudnienia w firmie z siedzibą na W. podlega w zakresie ubezpieczeń społecznych ustawodawstwu węgierskiemu i czeskiemu. Sąd ustalił, co następuje: Odwołujący P. M. od grudnia 2010 r. prowadzi na terenie Polski pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży artykułów chemicznych w oparciu o wpis do ewidencji podmiotów działalności gospodarczej. W okresie od rozpoczęcia działalności do dnia 5 kwietnia 2012 r. oraz od dnia 23 czerwca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. W grudniu 2015 r. wpłynęło pismo węgierskiej instytucji ubezpieczeniowej informujące organ rentowy o zawarciu przez odwołującego 1 września 2015 r. umowy o pracę z firmą (...) . W ten sposób w ocenie organu węgierskiego, odwołujący został uznany za osobę wykonującą aktywność zawodową w dwóch państwach członkowskich UE. Powyższą informację organ rentowy przekazał odwołującemu zwracając się do niego o złożenie wyjaśnień i przedłożenie umowy o pracę z zagranicznym pracodawcą. W odpowiedzi odwołujący przedłożył umowę o pracę z 1 września 2015 r. zawartą z firmą (...) . mającą siedzibę w B. oraz wyjaśnił, że w związku z tą umową wykonuje pracę w ramach oddelegowania na terenie Niemiec w trybie zadaniowym w rozmiarze zgodnym z treścią umowy. Do wyjaśnień dołączone zostały ponadto raporty z wykonanej pracy, potwierdzenie otrzymania wynagrodzenia, instrukcję wykonywania pracy. W umowie został określony wymiar czasu pracy w rozmiarze 12 godzin tygodniowo. Za taką pracę odwołującemu miało przysługiwać wynagrodzenie miesięczne 31 500 forintów węgierskich. Pismem z 8 lutego 2017 r. węgierska instytucja ubezpieczeń społecznych poinformowała organ rentowy, że w odniesieniu do odwołującego w związku z przedstawioną umową o pracę z 1 września 2015 r. z firmą (...) . nie mają zastosowania przepisy ustawodawstwa węgierskiego. /bezsporne/ Sąd zważył, co następuje: Począwszy od 1 maja 2010 r. obowiązuje rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (opubl. Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004r.) oraz rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – dalej określane jako rozporządzenie wykonawcze. Zgodnie z art. 13 ust. 3 w/w rozporządzenia nr 883/2004 osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swą pracę najemną. Jednocześnie na osobach, których dotyczy art. 13 rozporządzeniem nr 883/2004 w związku z treścią jego art. 13 ust. 5 spoczywają określone obowiązki informacyjne. Wykonanie ich ma istotne znaczenie dla nabycia i realizacji prawa do określonych świadczeń. Procedura dotycząca stosowania art. 13 została określona w art. 16 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z treścią art. 16 rozporządzenia nr 987/2009 osoba, która wykonuje pracę w dwóch lub więcej państwach członkowskich, informuje o tym instytucję wyznaczoną przez właściwą władzę państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania. Wyznaczona instytucja państwa członkowskiego miejsca zamieszkania niezwłocznie ustala ustawodawstwo mające zastosowanie do zainteresowanego, uwzględniając art. 13 rozporządzenia podstawowego oraz art. 14 rozporządzenia wykonawczego. Takie wstępne określenie mającego zastosowanie ustawodawstwa ma charakter tymczasowy. Instytucja ta informuje wyznaczone instytucje każdego państwa członkowskiego, w którym wykonywana jest praca, o swoim tymczasowym określeniu. Tymczasowe określenie mającego zastosowanie ustawodawstwa, przewidziane w ust. 2, staje się ostateczne w terminie dwóch miesięcy od momentu poinformowania o nim instytucji wyznaczonych przez właściwe władze zainteresowanych państw członkowskich, zgodnie z ust. 2, o ile ustawodawstwo nie zostało już ostatecznie określone na podstawie ust. 4, lub przynajmniej jedna z zainteresowanych instytucji informuje instytucję wyznaczoną przez właściwą władzę państwa członkowskiego miejsca zamieszkania przed upływem tego dwumiesięcznego terminu o niemożności zaakceptowania określenia mającego zastosowanie ustawodawstwa lub o swojej odmiennej opinii w tej kwestii. Instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo zostało tymczasowo lub ostatecznie określone jako mające zastosowanie, niezwłocznie informuje o tym zainteresowanego. Jeżeli zainteresowany nie dostarczy informacji, o których mowa w ust. 1, niniejszy artykuł stosuje się z inicjatywy instytucji wyznaczonej przez właściwą władzę państwa członkowskiego miejsca zamieszkania, gdy tylko instytucja ta zapozna się z sytuacją tej osoby, na przykład za pośrednictwem innej instytucji zainteresowanej. Zgodnie z brzmieniem art. 19 ust. 2 rozporządzenia 987/2009, na wniosek zainteresowanego lub pracodawcy, instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie zgodnie z przepisami rozporządzenia podstawowego, poświadcza, że to ustawodawstwo ma zastosowanie, oraz w stosownych przypadkach wskazuje, jak długo i na jakich warunkach ma ono zastosowanie. Do poświadczania mającego zastosowanie, zgodnie z powoływanymi wyżej przepisami, ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego stosowane jest „zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej", tj. formularz Al. W rozpoznawanej sprawie, w odniesieniu do ubezpieczonego w związku z przedstawioną umową o pracę z firmą mającą siedzibę na terenie Węgier wypowiedziała się miejscowa jednostka ubezpieczeń społecznych odmawiając objęcia odwołującego ubezpieczeniem zgodnie z prawem węgierskim. Po wydaniu takiego stanowiska – jak wynika z pisma odwołującego – nie toczyło się żadne postępowanie w przedmiocie prowadzącym do zmiany stanowiska tej jednostki. Przedłożona umowa o pracę jak i formularz rejestracyjny nie jest dostatecznym dowodem objęcia ubezpieczeniem społecznym. Jedynym ogólnoeuropejskim dokumentem służącym do potwierdzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym na terenie innych krajów członkowskich Unii Europejskiej niż kraj, którego dana osoba jest obywatelem i gdzie ma stałe miejsce zamieszkania, jest formularz Al (a wcześniej Al 01). Jak wynika z pisma z 8 lutego 2017 r. węgierski organ ubezpieczeń społecznych odmówił objęcia odwołującego ubezpieczeniem społecznym według prawa węgierskiego. W ten sposób odwołujący nie uzyskał wzmiankowanego wyżej dokumentu. Właściwie było zatem stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że ubezpieczony w okresie objętym decyzją, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom w Polsce z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie prawa polskiego. W tych warunkach odwołanie jako niezasadne podlegało oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI