VKa 3/21
Podsumowanie
Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego od zarzutu przywłaszczenia samochodu, uznając, że pieniądze ze sprzedaży weszły do majątku wspólnego i były przedmiotem postępowania cywilnego.
Sąd Rejonowy skazał oskarżonego za przywłaszczenie samochodu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, zmienił wyrok i uniewinnił oskarżonego. Ustalono, że samochód był częścią majątku wspólnego małżonków, decyzja o sprzedaży była wspólna, a pieniądze ze sprzedaży zostały ujęte w postępowaniu cywilnym o podział majątku. Sąd odwoławczy uznał, że nie doszło do wyrządzenia szkody w majątku wspólnym ani do działania z zamiarem spowodowania nieodwracalnej szkody.
Sąd Okręgowy w Koszalinie, rozpoznając apelację obrońcy, zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Białogardzie i uniewinnił oskarżonego K. G. od czynu przypisanego mu z art. 284 § 1 k.k. (przywłaszczenie). Sąd pierwszej instancji uznał, że oskarżony przywłaszczył samochód, który sprzedał, dysponując wyłącznie pieniędzmi. Sąd odwoławczy uznał jednak, że zarzuty apelacji dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 410 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k.) oraz błędu w ustaleniach faktycznych były zasadne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że sprzedany samochód stanowił majątek wspólny małżonków, decyzja o jego sprzedaży była wspólna, a pieniądze uzyskane ze sprzedaży (32.000 zł) zostały ujęte w toczącym się postępowaniu cywilnym o podział majątku wspólnego. Sąd odwoławczy, powołując się na orzecznictwo, wskazał, że dla bytu przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. konieczne jest ustalenie zamiaru powiększenia swojego majątku kosztem majątku męża lub spowodowania nieodwracalnej szkody w majątku współmałżonka. W niniejszej sprawie taki zamiar nie został udowodniony, a środki ze sprzedaży samochodu zostały uwzględnione w postępowaniu cywilnym, co wykluczyło wyrządzenie rzeczywistej szkody w majątku wspólnym. Sąd odwoławczy stwierdził, że sąd rejonowy nieprawidłowo ocenił dowody i nie rozważył należycie okoliczności związanych z majątkiem wspólnym, co skutkowało błędnymi ustaleniami co do sprawstwa i winy oskarżonego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie towarzyszy temu zamiar spowodowania nieodwracalnej szkody w majątku współmałżonka lub powiększenia swojego majątku kosztem majątku wspólnego, a środki te są uwzględnione w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że kluczowe dla bytu przestępstwa przywłaszczenia jest wykazanie zamiaru wyrządzenia nieodwracalnej szkody lub włączenia rzeczy do majątku odrębnego. W sytuacji, gdy środki ze sprzedaży majątku wspólnego są przedmiotem postępowania cywilnego o podział majątku i nie kwestionuje się ich wartości, nie można mówić o wyrządzeniu szkody ani o przywłaszczeniu w rozumieniu prawa karnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku poprzez uniewinnienie
Strona wygrywająca
oskarżony K. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. G. | osoba_fizyczna | świadek |
| A. B. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
Dla bytu przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. nie jest wystarczający sam fakt zadysponowania przez jednego z małżonków środkami finansowymi pochodzącymi ze sprzedaży majątku dorobkowego, lecz konieczne jest ustalenie, że uczynił to z zamiarem powiększenia swojego majątku kosztem majątku męża lub spowodowania nieodwracalnej szkody w majątku współmałżonka, zwłaszcza gdy środki te są przedmiotem postępowania o podział majątku.
Pomocnicze
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy uznał naruszenie tego przepisu poprzez nieprawidłową ocenę dowodów.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy uznał naruszenie tego przepisu poprzez nieprawidłową ocenę dowodów.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy uznał naruszenie tego przepisu poprzez nieprawidłową ocenę dowodów i rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy uznał zarzut naruszenia tego przepisu za nietrafny, wskazując na błędne łączenie go z zarzutem naruszenia art. 7 k.p.k.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji dotycząca obrazy przepisów postępowania.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji dotycząca błędu w ustaleniach faktycznych.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna do ustalenia, że koszty procesu ponosi Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. Rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego. Brak zamiaru spowodowania nieodwracalnej szkody w majątku wspólnym. Środki ze sprzedaży samochodu ujęte w postępowaniu cywilnym o podział majątku.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. (zasada in dubio pro reo) został uznany za nietrafny.
Godne uwagi sformułowania
nie jest wystarczający sam fakt zadysponowania przez oskarżoną środkami finansowymi poprzez wypłacenie ich z konta męża, bowiem przyjęcie odpowiedzialności karnej za przywłaszczenia majątku dorobkowego jest uzależnione także od ustalenia, że oskarżona uczyniła to z zamiarem powiększenia swojego majątku kosztem majątku męża. nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo w sytuacji, gdy dokonanie określonych ustaleń faktycznych zależne jest od dania wiary tej lub innej grupie dowodów lub też dania wiary wyjaśnieniom oskarżonego.
Skład orzekający
Rafał Podwiński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przestępstwa przywłaszczenia w kontekście majątku wspólnego małżonków i postępowań cywilnych o podział majątku."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy środki ze sprzedaży majątku wspólnego są przedmiotem postępowania cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między odpowiedzialnością karną a cywilną, szczególnie w kontekście majątku wspólnego małżonków. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do błędnych skazań.
“Czy sprzedaż wspólnego samochodu przez małżonka to od razu przywłaszczenie? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VKa 3/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 0 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Białogardzie VII Zamiejscowy Wydział Karny w Świdwinie z dnia 21 października 2020 roku w sprawie o sygn. akt VII K 73/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. I. obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia a mianowicie art. 410 k.p.k. , art. 4 k.p.k. , art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. poprzez uwzględnienie jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonego, rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego K. G. (1) , a to na skutek wybiórczej oceny zgromadzonych w toku postępowania dowodów a także nieuwzględnienie przy ich ocenie zasad prawidłowego rozumowania oraz wiedzy i doświadczenia życiowego co przejawiało się w szczególności poprzez: 1) uznanie za niewiarygodne wyjaśnień oskarżonego K. G. (1) oraz świadka A. B. (1) w sytuacji gdy zeznania w/w są spójne i logiczne oraz znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym który jednoznacznie wskazuje, że oskarżony nie popełnił czynu z art. 284§1 k. k. 2) uznanie, iż dowodem obciążającym oskarżonego są zeznania świadka K. G. (2) będącej w konflikcie z oskarżonym, którego odzwierciedleniem są m. in. sprawy sądowe, a co za tym idzie jej zeznania nie mogą stanowić podstawy do skazania oskarżonego II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść a polegający na uznaniu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, iż sprawstwo oskarżonego w przypisanym mu czynie i okoliczności zdarzenia nie budzą wątpliwości, gdy tymczasem materiał dowodowy w postaci wyjaśnień oskarżonego K. G. (1) oraz zeznań A. B. (1) nie daje jednoznacznych podstaw do tego, aby uznać, iż zachowanie, oskarżonego wyczerpało znamiona przestępstwa z art. 284§1 k. k. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty apelacji i jej uzasadnienie sprowadzały się do twierdzeń, że sąd rejonowy nieprawidłowo ocenił przeprowadzone dowody i przez to doszedł do błędnego wniosku, że doszło do wyczerpania przez oskarżonego znamion przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. , skoro przedmiot przestępstwa (cena sprzedanego samochodu) jest jednocześnie przedmiotem toczącego się między stronami postępowania o podział majątku wspólnego. Skoro podniesione zarzuty sprowadzały się do tej samej konkluzji, sąd odwoławczy odniósł się łącznie do wszystkich zarzutów apelacji. W sprawie stan faktyczny nie budził wątpliwości. K. G. (2) potwierdziła wyjaśnienia oskarżonego, że sprzedany samochód M. wchodził w skład majątku wspólnego małżonków G. , małżonkowie podjęli wspólnie decyzję o sprzedaży przedmiotowego samochodu i że zainteresowany kupnem był ojciec oskarżonego ( k.378v ). Fakt że oskarżony razem z żoną pozostawili wspólnie samochód w komisie i to oskarżony miał kontaktować się z komisem w sprawie sprzedaży samochodu potwierdziła świadek A. B. (2) ( k.379 ). Samochód został sprzedany a pieniędzmi dysponował wyłącznie oskarżony. Fakt sprzedaży potwierdzony został dokumentami. Żadna ze stron nie kwestionowała ceny sprzedaży ( K. G. (2) podała cenę 32000 złotych we wniosku o podział majątku wspólnego). Z drugiej strony K. G. (2) zeznała, że sama dysponowała innymi składnikami majątku wspólnego. Opisała, że wypłaciła dużą sumę pieniędzy z konta oskarżonego, które to pieniądze również należały do majątku wspólnego ( k. 379 ). Przed Sądem Rejonowym w Białogardzie od grudnia 2018r. toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego małżonków G. , w którym ujęte są zarówno środki ze sprzedaży samochodu M. w kwocie 32.000 złotych jak i opisywane przez K. G. (2) pieniądze pobrane przez nią z konta oskarżonego. Uzasadnienie prawne rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Koszalinie w zakresie uniewinnienia oskarżonego do przypisanego mu w wyroku sądu rejonowego czynu mogłoby sprowadzać się do odesłania do treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 15 marca 2018 r. w sprawie II AKa 28/18, którego treść co do zasady znajduje zastosowanie na gruncie ustalonego stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie VKa 3/21. W uzasadnieniu tego orzeczenia sąd wskazał, że dla bytu przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. "nie jest wystarczający sam fakt zadysponowania przez oskarżoną środkami finansowymi poprzez wypłacenie ich z konta męża, bowiem przyjęcie odpowiedzialności karnej za przywłaszczenia majątku dorobkowego jest uzależnione także od ustalenia, że oskarżona uczyniła to z zamiarem powiększenia swojego majątku kosztem majątku męża. Chodzi mianowicie o to, czy można w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zasadnie przyjąć, iż uczyniła to w ten sposób, by rzecz ta nie mogła zostać zaliczona jako składnik majątku dorobkowego w sprawie o podział tegoż majątku, a więc działała z zamiarem spowodowania nieodwracalnej szkody w majątku współmałżonka". Opisana powyżej sytuacja / skutek, że rzecz którą zadysponował wyłącznie jeden z małżonków nie mogła w przyszłości zostać zaliczona jako składnik majątku dorobkowego w sprawie o podział tegoż majątku / nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży samochodu M. są przecież przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym i żaden z małżonków nie kwestionuje ani faktu sprzedaży samochodu, ani nie podważa ceny sprzedaży. Oskarżony nie wyrządził w majątku wspólnym stron rzeczywistej szkody, bo środki ze sprzedaży samochodu M. są ujęte w sprawie o poddział majątku wspólnego. Cena sprzedaży samochodu jest również niekwestionowana. Tym samym skoro zgromadzony i przedstawiony do podziału majątek stron jest znacznej wartości, zdecydowanie też przewyższa sumę 32.000 złotych wynikającą ze sprzedaży samochodu M. , to niewątpliwie pozwala na rozliczenie udziałów obojga małżonków w sposób uwzględniający kwotę pieniędzy będącą przedmiotem niniejszej sprawy. Z przeprowadzonych dowodów wynikało, że przed podziałem majątku wspólnego każdy z małżonków dysponował jego częścią. Oskarżyciel nie udowodnił jednak, by oskarżony działał w celu wyprowadzenia rzeczy lub jej równowartości pieniężnej z majątku wspólnego i włączenia jej do swojego majątku odrębnego, czyli z zamiarem spowodowania nieodwracalnej szkody w majątku współmałżonka. Powyższe wyklucza możliwość przypisania oskarżonemu sprawstwa i ustalenia winy popełnienia przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. Sąd odwoławczy stwierdza, że sąd rejonowy nie rozważył należycie wyżej wskazanych dowodów i w połączeniu z częściowo słusznie podniesionymi argumentami w uzasadnieniu apelacji uzasadniało to stwierdzenie, że zaskarżony wyrok zapadł na skutek uchybień procesowych opisanych w pierwszym zarzucie apelacji /naruszenie art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. /. Za nietrafny należało natomiast uznać zarzut apelacji naruszenia przepisu art. 5 § 2 k.p.k. Nieprawidłowe jest łączenie zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. , ponieważ niedające się usunąć wątpliwości mogą powstać dopiero w następstwie oceny dowodów przeprowadzonej zgodnie z regułami art. 7 k.p.k. Wtedy dopiero można bowiem stwierdzić, czy wątpliwości, jeśli w ogóle występowały, były poważne i istotne, a nie jedynie spekulacyjne oraz czy i jakie miały one znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności prawnej oskarżonego. Zarazem w sytuacji, gdy dokonanie określonych ustaleń faktycznych zależne jest od dania wiary tej lub innej grupie dowodów lub też dania wiary wyjaśnieniom oskarżonego, nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo. Ewentualne zastrzeżenia powinny być w takiej sytuacji podnoszone i rozstrzygane na płaszczyźnie zachowania lub przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. To zaś, że w toku postępowania zarysowały się różne wersje przebiegu zdarzenia nie oznacza zaistnienia przesłanek, o jakich mowa w art. 5 § 2 k.p.k. Rozstrzygnięciu powstających wątpliwości służy bowiem inicjatywa dowodowa oraz ocena przeprowadzonych dowodów zgodna z art. 7 k.p.k. /wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2019 r. II AKa 404/18/. Reasumując, Sąd odwoławczy podzielił wszystkie zarzuty zawartych w apelacji obrońcy oskarżonego za wyjątkiem obrazy przepisu postępowania art. 5 § 2 k.p.k. , przyjmując że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został prawidłowo oceniony i doszło do naruszenia reguł zawartych w art. 410, 7 i 4 k.p.k. co w dalszej kolejności skutkowało błędnymi ustaleniami odnośnie sprawstwa i winy oskarżonego w zakresie dokonania przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. Wniosek wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Doniosłość uchybień, słusznie zarzuconych w apelacji, dotyczących oceny najistotniejszych dowodów, które zebrano w sprawie oraz wyrażony przez sąd rejonowy nieprawidłowy pogląd prawny o wypełnieniu przez oskarżonego znamion przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. w przypadku zadysponowania rzeczą wchodzącą w skład majątkowej wspólności małżeńskiej w stanie faktycznym jak na gruncie niniejszej sprawy, w pełni uzasadniały wynikający z zarzutów wniosek o uniewinnienie oskarżonego do przypisanego mu czynu. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego K. G. (1) od czynu przypisanego mu w pkt I (pierwszym) sentencji wyroku, tj. z art. 284 § 1 kk . Zwięźle o powodach zmiany Sąd Okręgowy w Koszalinie przedstawił szczegółowe uzasadnienie podjętej decyzji w punkcie 3.1 niniejszego uzasadnienia. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2. Sad odwoławczy na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. ustalił, że koszty procesu ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS sędzia (del.) Rafał Podwiński Koszalin 23.02.2021r.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę