VIU 1871/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS zmniejszającej emeryturę o kwotę egzekwowaną na mocy tytułu wykonawczego, uznając potrącenie za prawidłowe.
Ubezpieczony K.J. odwołał się od decyzji ZUS, która przyznała mu emeryturę, ale jednocześnie zmniejszyła jej wysokość o 1.103,22 zł z powodu egzekwowania należności na mocy tytułu wykonawczego. Ubezpieczony zarzucił organowi rentowemu naruszenie przepisów ustawy emerytalnej poprzez dokonanie potrąceń z kwoty brutto oraz bez uwzględnienia kwoty wolnej od zajęcia. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za bezzasadne, stwierdzając, że potrącenie zostało dokonane prawidłowo z kwoty brutto emerytury, z zachowaniem kwoty wolnej od potrąceń.
Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej rozpoznał odwołanie ubezpieczonego K.J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B., która przyznała mu prawo do emerytury od 1 września 2013 r., ale jednocześnie zmniejszyła jej wysokość o 1.103,22 zł z powodu egzekwowania należności na mocy tytułu wykonawczego. Ubezpieczony kwestionował sposób obliczenia potrącenia, twierdząc, że powinno ono być dokonane z kwoty netto i z uwzględnieniem kwoty wolnej od zajęcia komorniczego. Sąd ustalił, że emerytura brutto ubezpieczonego wynosiła 4.412,90 zł. Analizując przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, sąd stwierdził, że potrącenia z tytułu należności egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych (inne niż alimentacyjne) mogą być dokonywane do wysokości 25% świadczenia brutto, z zachowaniem kwoty wolnej od potrąceń w wysokości 50% najniższej emerytury. Sąd szczegółowo przedstawił wyliczenie kwoty do wypłaty, uwzględniając składki na ubezpieczenie zdrowotne, zaliczki na podatek dochodowy oraz potrącenie egzekwowane. Stwierdził, że kwota potrącenia (1.103,22 zł) jest zgodna z art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy (25% z 4.412,90 zł brutto) i że zachowana została kwota wolna od potrąceń. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące potrąceń należy interpretować łącznie, a granice potrącenia ustala się dla świadczenia brutto, przed odliczeniem zaliczek na podatek i składek na ubezpieczenie zdrowotne, z uwzględnieniem kwot wolnych. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Potrącenia należy dokonywać od kwoty brutto emerytury.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepisy dotyczące potrąceń (art. 139-141 ustawy emerytalnej) należy interpretować łącznie. Granice potrącenia ustala się dla świadczenia brutto, przed odliczeniem zaliczek na podatek i składek na ubezpieczenie zdrowotne, z uwzględnieniem kwot wolnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. J. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
ustawa emerytalna art. 139 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa kolejność potrąceń, wskazując na konieczność odliczenia przed potrąceniami składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczek i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.
ustawa emerytalna art. 141 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa tzw. kwoty wolne od egzekucji i potrąceń.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 139 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
pkt 5 - potrącenie sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne.
ustawa emerytalna art. 140 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
pkt 3 - potrącenia mogą być dokonywane do wysokości 25% świadczenia.
ustawa emerytalna art. 140 § 7
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wskazuje, że granice potrącenia ustala się dla świadczenia brutto.
ustawa emerytalna art. 141 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
pkt 1 lit. c - kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosi równowartość połowy najniższej emerytury.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
paragraf 1 - przepis dotyczący odwołań od decyzji organów rentowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrącenia z emerytury na mocy tytułu wykonawczego dokonuje się od kwoty brutto. Granice potrącenia ustala się dla świadczenia brutto, przed odliczeniem zaliczek na podatek i składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zachowana została kwota wolna od potrąceń (50% najniższej emerytury).
Odrzucone argumenty
Potrącenia powinny być dokonywane od kwoty netto emerytury. Potrącenia powinny być dokonane z uwzględnieniem kwoty wolnej od zajęcia komorniczego, która powinna obniżyć podstawę potrącenia. Organ rentowy dokonał potrąceń z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Przepisów art.139-141ustawy emerytalnej nie należy interpretować oddzielnie. Ich treść wzajemnie się uzupełnia. Nie oznacza to jednak, że ustalenie wysokości dopuszczalnego potrącenia odnosi się do świadczenia netto. Zatem granice potrącenia ustala się dla świadczenia brutto tj. przed odliczeniem miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, przy uwzględnieniu regulacji art.141 ustawy określającej tzw. kwoty wolne.
Skład orzekający
Grażyna Suszyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących potrąceń z emerytury na mocy tytułu wykonawczego, w tym ustalania podstawy potrącenia (kwota brutto) i uwzględniania kwoty wolnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji potrąceń na mocy tytułu wykonawczego (nie alimentacyjnego) i interpretacji przepisów ustawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu emerytów zagadnienia potrąceń z ich świadczeń, wyjaśniając zasady stosowane przez ZUS i interpretację sądową przepisów.
“Emerytura pomniejszona przez ZUS? Sąd wyjaśnia, jak prawidłowo liczyć potrącenia z tytułu egzekucji.”
Dane finansowe
potrącenie z emerytury: 1103,22 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIU 1871/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2014roku Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Suszyńska Protokolant: Iwona Kuglin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014roku, w B. odwołania K. J. / K. J. / od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. przy udziale - /- z dnia 18 października 2013 r., nr (...) w sprawie K. J. / K. J. / przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o wysokość potrąceń oddala odwołanie; SSO Grażyna Suszyńska UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 października 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał ubezpieczonemu K. J. prawo do emerytury od dnia 01 września 2013r. Jednocześnie wysokość świadczenia została zmniejszona o kwotę 1.103,22 zł w związku z egzekwowaniem należności na mocy tytułu wykonawczego Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 06.05.2013r. sygn. akt VI GNc2020/13 przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Bielsku-Białej III KM 1467/13 na podstawie art.139ust.1 pkt 5,art.140 ust.1pkt 3 oraz art.141ust.1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony wnosząc o jej zmianę poprzez potrącanie z tytułu należności egzekwowanych kwoty 798,54 zł, a nadto nakazanie organowi rentowemu zwrot nienależnie potrąconych kwot za okres od 01 września 2013r. do dnia wniesienia odwołania w łącznej kwocie 1.218,72 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Odwołujący się zaskarżonej decyzji zarzucił : 1. obrazę przepisów prawa materialnego tj.art.139 ust.1 ustawy emerytalnej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj. dokonanie potrąceń z emerytury wypłaconej ubezpieczonemu od kwoty brutto, niezgodnie z treścią przywołanego przepisu; 2. obrazę przepisów prawa materialnego tj.art.141 ust.1 pkt 1 w związku z art.139 ust.1 pkt 5 ustawy emerytalnej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. dokonanie potrąceń z emerytury wypłaconej ubezpieczonemu bez uwzględnienia kwoty wolnej od zajęcia komorniczego, do czego był zobowiązany zgodnie z przywołanym przepisem ustawy. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, iż organ rentowy w punkcie IV zaskarżonej decyzji ,z powodu należności egzekwowanych na mocy tytułu wykonawczego ,dokonał potrącenia 25% kwoty emerytury brutto, co nastąpiło z rażącą obrazą przepisów prawa materialnego –tj. art.139ust.1 ustawy emerytalnej. Nadto organ rentowy nie odliczył od podstawy potrącenia kwoty wolnej od zajęcia komorniczego, wynoszącej równowartość połowy najniższej emerytury, co był zobowiązany uczynić na mocy art.141 ust.1 pkt 1 w związku z art.139 ust.1 pkt 5 ustawy emerytalnej. Zgodnie z komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lutego 2013r. od dnia 01 marca 2013r. kwota najniższej emerytury wynosi 831,15 złotych ,a więc kwota wolna od zajęcia, równa połowie najniższej emerytury wynosi 415,58 złotych ,o która to kwotę dodatkowo powinna być obniżona podstawa potrącenia wynikająca z ustawy. Zatem podstawą potrącenia należności egzekwowanych na mocy tytułu wykonawczego ,powinna być kwota emerytury netto pomniejszona o kwotę połowy najniższej emerytury ,a więc kwota 3.194,16 złotych, z której podlegające zajęciu 25% wynosi 798,54 złote, a nie jak wyliczył to Zakład w zaskarżonej decyzji –kwota 1.103,22 złote. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytaczając sposób ustalenia kwoty emerytury do wypłaty. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił i zważył, co następuje: odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy pomiędzy stronami jest bezsporny. Ubezpieczony w dniu 16 września 2013r. złożył wniosek o emeryturę. Zaskarżoną decyzją Zakład przyznał mu prawo do emerytury od 01.09.2013r. tj. od miesiąca, w którym złożył wniosek. Wysokość emerytury odwołującego wynosi 4.412,90 złotych brutto. Z zasad określonych w powołanych wcześniej przepisach wynika, iż ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie - po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych - podlegają potrąceniu sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne (art. 139 ust. 1 pkt 5). Potrącenia te mogą być dokonywane do wysokości 25% świadczenia (art. 140 ust. 1 pkt 3) z zachowaniem kwoty wolnej od egzekucji i potrąceń w części odpowiadającej 50% kwoty najniższej emerytury (art. 141 ust. 1 pkt 1). W przypadku odwołującego się kwota świadczenia do wypłaty została ustalona w następujący sposób: emerytura brutto wynosi -4.412,90zł; składka na ubezpieczenie zdrowotne - 397,16zł (4.412,90zł x 9%) w tym: odliczana od podatku wynosi 342zł (4.412,90zł x 7,75%) odliczana z kwoty świadczenia 55,16zł (4.412,90zł x 1,25%), zaliczka na podatek odprowadzana do urzędu skarbowego - 406zł (4.413zł x 18% =794,34zł - 46,33zł (ulga podatkowa) = 748,01 zł – 342 zł = 406 zł ), potrącenie z powodu należności egzekwowanych na mocy tytułu wykonawczego – 1.103,22 zł netto do wypłaty pozostaje kwota 2.506,52 zł, czyli 4.412,90 zł - 397,16 zł – 406 zł- l.103,22zl = 2.506.52zł Z powyższego wyliczenia wynika, że kwota potrąceń 1103,22zł jest zgodna z zapisem art. 140 ust. 1 pkt 3 (kwota brutto 4412,90zł x 25%= 1103,22zł). Zachowana też została kwota wolna od potrąceń w części odpowiadającej 50% kwoty najniższej emerytury (831,15zł x 50%= 415,57zł), bowiem wysokość świadczenia do wypłaty wynosi 2.506,52zł. W ocenie Sądu Okręgowego Zakład w sposób prawidłowy dokonał potrącenia. Przepisów art.139-141ustawy emerytalnej nie należy interpretować oddzielnie. Ich treść wzajemnie się uzupełnia. Przepis art.139 ustala kolejność potrąceń. Przed dokonaniem jakiegokolwiek potrącenia od świadczenia należy odliczyć składkę na ubezpieczenia zdrowotne oraz zaliczki i inne należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że ustalenie wysokości dopuszczalnego potrącenia odnosi się do świadczenia netto. Wskazuje na to wprost treść art.140 ust.7 ustawy emerytalnej. Zatem granice potrącenia ustala się dla świadczenia brutto tj. przed odliczeniem miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, przy uwzględnieniu regulacji art.141 ustawy określającej tzw. kwoty wolne. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy powołanych przepisów oraz art.477 ^14 paragraf 1 kpc odwołanie oddalił jako bezzasadne. Sędzia:
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI