VIIIU 3251/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej prawa do rekompensaty do emerytury pomostowej, uznając, że prawo do wcześniejszej emerytury wyklucza przyznanie rekompensaty.
Ubezpieczona Z. D. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do rekompensaty do emerytury pomostowej. Organ rentowy uznał, że prawo do rekompensaty nie przysługuje osobie, której przyznano wcześniejszą emeryturę. Sąd analizując stan faktyczny ustalił, że ubezpieczona miała przyznaną emeryturę od 2008 roku, a następnie wnioskowała o jej przeliczenie i przyznanie emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego. Sąd uznał, że skoro ubezpieczona nabyła prawo do emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach, to nie może jednocześnie domagać się rekompensaty z ustawy o emeryturach pomostowych, która jest świadczeniem dla osób, które nie nabyły prawa do wcześniejszej emerytury.
Decyzją z dnia 6 listopada 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił Z. D. prawa do ponownego przeliczenia emerytury, wskazując, że ubezpieczonej nie przysługuje rekompensata, ponieważ decyzją z dnia 17 grudnia 2008 roku została jej przyznana emerytura wcześniejsza. Ubezpieczona zaskarżyła tę decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących emerytur pomostowych oraz emerytur i rent z FUS. Wskazała, że spełnia wszystkie warunki do uzyskania rekompensaty. Sąd ustalił, że ubezpieczona Z. D. miała przyznaną emeryturę od 1 września 2008 roku na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach. Po złożeniu wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, ZUS decyzją z dnia 14 maja 2013 roku podjął jej wypłatę od 1 kwietnia 2013 roku. Następnie, decyzją z dnia 25 czerwca 2013 roku, ZUS przyznał ubezpieczonej emeryturę na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach, wyliczając ją w systemie zdefiniowanej składki. Ponieważ emerytura przyznana na podstawie art. 24 była niższa niż ta przyznana na podstawie art. 29, ZUS wypłacał świadczenie korzystniejsze. Sąd zważył, że rekompensata, zgodnie z ustawą o emeryturach pomostowych, jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury i przysługuje osobom, które nie spełniają warunków do emerytury pomostowej, legitymują się 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach i nie uzyskały prawa do emerytury według zasad FUS. Kluczowym warunkiem negatywnym jest nabycie prawa do emerytury według zasad FUS przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Ponieważ ubezpieczona miała ustalone prawo do emerytury na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach (system zdefiniowanego świadczenia) i pobierała ją, a następnie uzyskała prawo do emerytury na podstawie art. 24 (system zdefiniowanej składki), sąd uznał, że nabyła prawo do emerytury według zasad FUS, co wyklucza przyznanie jej rekompensaty. Wobec powyższego, sąd oddalił odwołanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do rekompensaty nie przysługuje ubezpieczonemu, który nabył prawo do emerytury według zasad określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Uzasadnienie
Rekompensata jest świadczeniem dla osób, które nie nabyły prawa do emerytury przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Nabycie prawa do emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS stanowi przesłankę negatywną przyznania prawa do rekompensaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. D. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.p. art. 21
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa warunki przyznania prawa do rekompensaty, w tym wymóg nieuzyskania prawa do emerytury według zasad określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.
u.e.r. FUS art. 29
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa przyznania emerytury ubezpieczonej od 1 września 2008 roku.
u.e.r. FUS art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa przyznania emerytury ubezpieczonej od 24 czerwca 2013 roku (po osiągnięciu wieku emerytalnego).
k.p.c. art. 477 § 14 §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Pomocnicze
u.e.p. art. 2 § pkt 5
Ustawa o emeryturach pomostowych
Rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
u.e.p. art. 23 § ust. 2
Ustawa o emeryturach pomostowych
Rekompensata jest przyznawana w formie dodatku do kapitału początkowego.
u.e.r. FUS art. 173
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 roku, za których były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne przed 1 stycznia 1999 roku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS wyklucza przyznanie rekompensaty z ustawy o emeryturach pomostowych.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczona spełnia wszystkie warunki do uzyskania rekompensaty na podstawie ustawy o emeryturach pomostowych.
Godne uwagi sformułowania
Rekompensata, zgodnie z definicją legalną zawartą w art.2 punkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (...), jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Jedynie więc nabycie prawa do wcześniejszej emerytury stanowi przesłankę negatywną przyznania prawa do rekompensaty.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do rekompensaty z emerytury pomostowej w kontekście posiadania prawa do wcześniejszej emerytury."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej, ale stanowi ugruntowaną wykładnię przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla osób ubiegających się o emeryturę pomostową i rekompensatę, wyjaśnia kluczowe warunki przyznania tych świadczeń.
“Czy prawo do wcześniejszej emerytury zamyka drogę do rekompensaty z emerytury pomostowej? Wyjaśniamy!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIIIU 3251/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 listopada 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił Z. D. prawa do ponownego przeliczenia emerytury. Decyzja została wydana na podstawie art.21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (tekst jednolity Dz.U. z 2015 roku, poz.965 ze zm.). Organ rentowy wskazał, że ubezpieczonej nie przysługuje rekompensata bowiem, decyzją z dnia 17 grudnia 2008 roku została jej przyznana emerytura wcześniejsza. Powyższą decyzję zaskarżyła w całości Z. D. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Ubezpieczona wniosła o zmianę decyzji i przyznanie prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu odwołania podała, iż spełnia wszystkie warunki do uzyskania rekompensaty na podstawie ustawy o emeryturach pomostowych . W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniosła o jego oddalenie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona Z. D. urodziła się (...) . Decyzją z dnia 17 września 2008 roku znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał ubezpieczonej emeryturę od dnia 1 września 2008 roku. Emerytura została przyznana na podstawie art.29 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Wypłata emerytury została zawieszona, gdyż ubezpieczona kontynuowała zatrudnienie. (decyzja – k.68 akt ZUS) 19 kwietnia 2013 roku ubezpieczona złożyła wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczeń okresów składkowych i nieskładkowych oraz podjęcie wypłaty emerytury. Ubezpieczona wniosła o wypłatę emerytury w pełnej wysokości, oświadczając, że rozliczy się z osiągniętego przychodu za 2013 rok po zakończeniu roku. (wniosek – k.72 akt ZUS, notatka – k.91 akt ZUS) Decyzją z dnia 14 maja 2013 roku znak (...) Zakład ponownie ustalił emeryturę dla ubezpieczonej i podjął jej wypłatę od dnia 1 kwietnia 2013 roku. (decyzja – k.107 akt ZUS) Ubezpieczona została zawiadomiona, że w dniu 12 czerwca 2013 roku Zakład przekazał emeryturę w wysokości 5.361,71 zł za okres od 1 kwietnia do 31 maja 2013 roku. (zawiadomienie – k.119 akt ZUS) W dniu 27 maja 2013 roku ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę. We wniosku ubezpieczona wskazała, iż pobiera emeryturę (...) . (wniosek – k.1 -3 akt ZUS, II plik) W piśmie z dnia 7 czerwca 2013 roku Zakład poinformował ubezpieczoną, że rozpoznanie wniosku z dnia 27 maja 2013 roku o przyznanie emerytury ulega przesunięciu do dnia 24 czerwca 2013 roku, z powodu oczekiwania na osiągnięcie wieku emerytalnego. (pismo – k.17 akt ZUS, II plik) Decyzją z dnia 25 czerwca 2013 roku znak (...) Zakład przyznał ubezpieczonej emeryturę od dnia 24 czerwca 2013 roku w kwocie zaliczkowej. Emerytura została przyznana na podstawie art.24 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Zakład wskazał, iż emerytura zostaje zawieszona, gdyż jest świadczeniem mniej korzystnym oraz iż nadal będzie wypłacana emerytura przyznana decyzją z dnia 17 września 2008 roku. Nadto podał, że ostateczna decyzja będzie wydana po rozliczeniu roku 2013. (decyzja – k.31 akt ZUS, II plik) 15 lipca 2013 roku ubezpieczona złożyła wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury. Wskazała, że nadal pozostaje w stosunku pracy. (wniosek – k.35 akt ZUS, II plik) Decyzją z dnia 25 lipca 2013 roku znak (...) Zakład przeliczył emeryturę ubezpieczonej od dnia 1 lipca 2013 roku. (decyzja – k.41 akt ZUS, II plik) 28 stycznia 2014 roku ubezpieczona złożyła wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, rozliczenie przychodu za 2013 rok oraz o przeliczenie kapitału początkowego. Podała, iż nadal pozostaje w stosunku pracy. (wniosek – k.47 akt ZUS, II plik) Decyzją z dnia 3 kwietnia 2014 roku znak (...) Zakład przeliczył emeryturę od 1 stycznia 2014 roku. Zakład wskazał, iż emerytura zostaje zawieszona, gdyż jest świadczeniem mniej korzystnym. (decyzja – k.57 akt ZUS, II plik) Pismem z dnia 9 kwietnia 2014 roku Zakład zawiadomił ubezpieczoną o rozliczeniu emerytury w związku z przychodem w okresie od 1 kwietnia 2013 roku do 31 maja 2013 roku. (zawiadomienie – k.61 akt ZUS, II plik) W dniu 30 kwietnia 2014 roku ubezpieczona wpłaciła na rachunek Zakładu kwotę 162 zł tytułem rozliczenia świadczenia. (potwierdzenie wpłaty – k.69 akt ZUS, II plik) W dniu 7 maja 2014 roku Zakład ustalił nadpłatę emerytury ubezpieczonej za okres od 1 kwietnia 2013 roku do 31 maja 2013 roku w wysokości 1.098,24 zł. Ubezpieczona zwróciła tę kwotę w dniu 2 czerwca 2014 roku. (notatka – k.71 akt ZUS II plik, decyzja o rozliczeniu świadczeń, wpłata – k.75 akt ZUS, II plik) 16 lipca 2014 roku ubezpieczona złożyła wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, rozliczenie przychodu za 2013 rok oraz o przeliczenie kapitału początkowego. Podała, iż nadal pozostaje w stosunku pracy. (wniosek – k.79 akt ZUS, II plik) Decyzją z dnia 22 lipca 2014 roku znak (...) Zakład odmówił przeliczenia emerytury informując ubezpieczoną, że kolejny wniosek może złożyć po 31 grudnia 2015 roku. (decyzja – k.87 akt ZUS, II plik) Decyzją z dnia 22 lipca 2014 roku znak (...) Zakład przeliczył emeryturę od 1 lipca 2014 roku. (decyzja – k.87 akt ZUS, II plik) W dniu 25 lutego 2015 roku ubezpieczona złożyła wniosek o ponowne przeliczenie emerytury (...) . (wniosek – k.91 akt ZUS, II plik) Decyzją z dnia 25 marca 2015 roku znak (...) Zakład przeliczył emeryturę ubezpieczonej od dnia 1 lutego 2015 roku. (decyzja – k.103 akt ZUS, II plik) Decyzją z dnia 25 marca 2015 roku znak (...) Zakład przeliczył emeryturę ubezpieczonej od dnia 1 lutego 2015 roku i zawiesił wypłatę świadczenia, jako mniej korzystnego. (decyzja – k.99 akt ZUS, II plik) W dniu 19 października 2015 roku ubezpieczona złożyła wniosek o przeliczenie emerytury i rekompensatę wynikającą z ustawy o emeryturach pomostowych . (wniosek – k.107 akt ZUS, II plik) Ubezpieczona jest funkcjonariuszem celnym w służbie stałej od 16 grudnia 1991 roku. (zaświadczenie – k.39 akt ZUS, I plik) Powyższy stan faktyczny jest bezsporny między stronami. Istotne w sprawie okoliczności zostały ustalone na podstawie dowodów z dokumentów, których strony nie kwestionowały. Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom ubezpieczonej, że jej wniosek z dnia 19 kwietnia 2013 roku o emerytuję dotyczył wniosku o przyznanie emerytury po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego. Taka informacja nie wynika z treści wniosku, a nadto ubezpieczona we wniosku wyraźnie zaznaczyła, iż wnosi o „odwieszenie emerytury”. Rozpoznając wniosek ubezpieczonej organ rentowy decyzją z dnia 14 maja 2013 roku ponownie ustalił emeryturę dla ubezpieczonej i podjął jej wypłatę od 1 kwietnia 2013 roku. Ubezpieczona w dniu 27 maja 2013 roku złożyła kolejny wniosek o emeryturę, w którym wskazała, że pobiera emeryturę. Wbrew zeznaniom ubezpieczonej, została powiadomiona o przesunięciu terminu rozpoznania wniosku z dnia 27 maja 2013 roku do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego, co wynika z treści kierowanego do niej zawiadomienia. W ocenie Sądu nie zasługują na wiarę twierdzenia ubezpieczonej, że nie pobierała emerytury w okresie od 1 kwietnia do 31 maja 2013 roku, gdyż świadczenie to zwróciła. Organ rentowy w dniu 7 maja 2014 roku ustalił nadpłatę emerytury ubezpieczonej za okres od 1 kwietnia 2013 roku do 31 maja 2013 roku w wysokości 1.098,24 zł. Zakład w decyzji z dnia 8 maja 2014 roku wskazał, iż świadczenie powinno być zmniejszone o kwotę 549,12 zł miesięcznie. Ubezpieczona zwróciła tę kwotę w dniu 2 czerwca 2014 roku. Nadpłata wynikała z rozliczenia przychodu w okresie od 1 kwietnia do 31 maja 2013 roku. Sąd zważył co następuje: Odwołanie jest niezasadne. Rekompensata, zgodnie z definicją legalną zawartą w art.2 punkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (tekst jednolity Dz.U. z 2015 roku, poz.965 ze zm.), jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Warunki przyznania prawa do rekompensaty określone zostały w art.21 ww. ustawy o emeryturach pomostowych . Prawo do rekompensaty przysługuje ubezpieczonym, którzy: 1) utracili możliwość przejścia na emeryturę w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008 roku (w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku a przed dniem 1 stycznia 1969 roku) podstawy prawnej, umożliwiającej uzyskanie wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, 2) nie spełniają warunków do uzyskania emerytury pomostowej, 3) legitymują się co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS , 4) nie uzyskali prawa do emerytury według zasad określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Ustalenie prawa do rekompensaty następuje przy rozpoznaniu wniosku o emeryturę, bowiem rekompensata, zgodnie z treścią art.23 ust.2 ww. ustawy o emeryturach pomostowych jest przyznawana w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w art.173 i art.174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Rekompensata zwiększa zatem wartość kapitału początkowego ubezpieczonego i tym samym daje możliwości odpowiedniego zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Skoro rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art.173 ww. ustawy o emeryturach i rentach kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, za których były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 roku, to rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki (emerytury w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku). Zatem warunek sformułowany w art.21 ust.2 ww. ustawy o emeryturach pomostowych należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obliczonej według formuły zdefiniowanego świadczenia. Jedynie więc nabycie prawa do wcześniejszej emerytury stanowi przesłankę negatywną przyznania prawa do rekompensaty. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż ubezpieczona Z. D. ma ustalone od dnia 1 września 2008 roku prawo do emerytury, na podstawie art.29 w zw. z art.46 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 roku, poz.887). Emerytura ta została wyliczona w systemie zdefiniowanego świadczenia, według formuły zawierającej stałą kwotę socjalną oraz kwotę indywidualną zależną od stażu pracy i wysokości zarobków. Po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonej z dnia 19 kwietnia 2013 roku, decyzją z dnia 14 maja 2013 roku Zakład ponownie ustalił i podjął wypłatę emerytury ubezpieczonej od 1 kwietnia 2013 roku. Jest to świadczenie przyznane decyzją z dnia 17 września 2008 roku. W dniu 27 maja 2013 roku ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę. Decyzją z dnia 25 czerwca 2013 roku Zakład przyznał ubezpieczonej emeryturę na podstawie art.24 ww. ustawy o emeryturach i rentach. Świadczenie to zostało przyznanie ubezpieczonej po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art.24 ust.1a punkt 3 (60 lat i 2 miesięcy). Organ rentowy wyliczył ubezpieczonej emeryturę w systemie zdefiniowanej składki, uwzględniając sumę składek zgromadzonych na koncie indywidualnym ubezpieczonej i zwaloryzowanego kapitału początkowego. Ponieważ wysokość emerytury ubezpieczonej przyznana na podstawie art.24 jest niższa niż przyznanej na podstawie art.29 ww. ustawy o emeryturach i rentach Zakład wypłaca obecnie świadczenie korzystniejsze. Ubezpieczona przed złożeniem wniosku o przeliczenie emerytury i rekompensatę miała ustalone (od 1 września 2008 roku) prawo do emerytury na podstawie art.29 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i od 1 kwietnia 2013 roku świadczenie to pobierała i obecnie również pobiera. Ubezpieczona ma przyznaną od 1 kwietnia 2013 roku i otrzymuje emeryturę wcześniejszą (obecnie jako świadczenie korzystniejsze) i tym samym nie ma prawa do rekompensaty na podstawie art.21 ww. ustawy o emeryturach pomostowych , bowiem uzyskała prawo do emerytury według zasad określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Wobec powyższego Sąd na podstawie art.477 14 §1 k.p.c. oddalił odwołanie. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ubezpieczonej. 11.07.2016 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI