VIIIU 3225/15

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w ŁodziŁódź2016-07-04
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniarejonowy
emeryturaZUSpodatek dochodowyrezydencja podatkowaumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniaWłochykoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoprawo międzynarodowe

Sąd zmienił decyzję ZUS, uznając, że emerytura M.K. mieszkającej na stałe we Włoszech nie podlega opodatkowaniu w Polsce.

Sprawa dotyczyła decyzji ZUS o przeliczeniu emerytury M. K. i potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy, mimo że ubezpieczona mieszkała na stałe we Włoszech. Sąd uznał odwołanie ubezpieczonej za zasadne, stwierdzając, że zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Włochami, emerytura osoby zamieszkującej we Włoszech podlega opodatkowaniu tylko w tym kraju. W związku z tym, ZUS nie powinien pobierać zaliczki na podatek dochodowy od tej emerytury w Polsce.

Decyzją z dnia 22 października 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi przeliczył emeryturę M. K. od 1 listopada 2015 roku, uwzględniając potrącenie zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji, wskazując, że od kilkunastu lat mieszka na stałe we Włoszech i tam ma centrum życiowe, a adres w Polsce jest jedynie adresem do korespondencji. Sąd ustalił, że ubezpieczona posiada dokumenty potwierdzające jej zamieszkanie we Włoszech (karta identyfikacyjna, prawo jazdy, karta zdrowia, kod podatkowy). Sąd zważył, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, organy rentowe są płatnikami zaliczek na podatek od emerytur, jednakże art. 3 ust. 2a tej ustawy stanowi o ograniczonym obowiązku podatkowym dla osób niemających miejsca zamieszkania w Polsce, z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Umowa między Polską a Włochami (art. 18) stanowi, że emerytury wypłacane z tytułu zatrudnienia w przeszłości podlegają opodatkowaniu tylko w państwie rezydencji odbiorcy. Ponieważ M. K. ma centrum interesów życiowych we Włoszech, jej emerytura wypłacana z Polski podlega opodatkowaniu wyłącznie we Włoszech i nie podlega opodatkowaniu w Polsce. W związku z tym, płatnik w Polsce nie powinien pobierać zaliczek na podatek dochodowy. Sąd, na podstawie art. 477¹⁴ §1 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję, nakazując nieodliczanie zaliczki na podatek dochodowy od świadczenia ubezpieczonej za listopad 2015 roku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, emerytura osoby, która ma centrum interesów życiowych za granicą (w tym przypadku we Włoszech), podlega opodatkowaniu wyłącznie w państwie rezydencji zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na umowę między Polską a Włochami, która stanowi, że emerytury wypłacane z tytułu zatrudnienia w przeszłości podlegają opodatkowaniu tylko w państwie stałego zamieszkania odbiorcy. Ponieważ ubezpieczona ma centrum interesów życiowych we Włoszech, jej emerytura nie podlega opodatkowaniu w Polsce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.f. art. 34 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Organy rentowe są obowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki miesięczne od wypłacanych przez nie emerytur.

u.p.d.o.f. art. 3 § 2a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania w Polsce podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów osiąganych na terytorium RP (ograniczony obowiązek podatkowy).

u.p.d.o.f. art. 4a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepisy o ograniczonym obowiązku podatkowym stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

u.p.d.o.f. art. 3 § 1a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja miejsca zamieszkania w Polsce (centrum interesów osobistych lub gospodarczych lub pobyt dłuższy niż 183 dni).

Umowa PL-IT art. 4 § 1

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Włoską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania

Definicja osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie.

Umowa PL-IT art. 18

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Włoską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania

Emerytury i podobne świadczenia podlegają opodatkowaniu tylko w państwie rezydencji odbiorcy.

Umowa PL-IT art. 19 § 2

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Włoską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania

Wyjątki od opodatkowania w państwie rezydencji, dotyczące emerytur z tytułu usług świadczonych na rzecz państwa lub jego jednostek.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. brak

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Rozporządzenie (WE) 883/2004 art. brak

Rozporządzenie (WE) 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczona ma centrum interesów życiowych we Włoszech. Emerytura podlega opodatkowaniu wyłącznie w państwie rezydencji zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania. Polski płatnik nie powinien pobierać zaliczki na podatek dochodowy od świadczenia podlegającego opodatkowaniu za granicą.

Godne uwagi sformułowania

centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym ich odbiorca ma stałe miejsce zamieszkania.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o rezydencji podatkowej i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w kontekście emerytur wypłacanych przez ZUS osobom mieszkającym za granicą."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej umowy między Polską a Włochami oraz sytuacji, gdy osoba ma centrum interesów życiowych za granicą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z rezydencją podatkową i umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania, co jest istotne dla osób pracujących za granicą lub pobierających świadczenia z zagranicy.

Emerytura z Polski, podatek we Włoszech? Sąd wyjaśnia, gdzie płacisz!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIIIU 3225/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 22 października 2015 roku w sprawie znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. przeliczył M. K. emeryturę od 1 listopada 2015 roku. Decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz.748) oraz Rozporządzenia (WE) 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 roku ze zm.). Zakład ustalił wysokość świadczenia za listopad 2015 roku w kwocie 1.519,38 zł. Wysokość świadczenia do wypłaty po odliczeniu: - zaliczki na podatek odprowadzanej do urzędu skarbowego w kwocie 109 zł, odliczonej od podstawy opodatkowania 1.519 zł, - składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 136,74 zł, w tym odliczonej od podatku 117,75 zł z kwoty świadczenia 18,99 zł wyniosła 1.273,64 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła ubezpieczona M. K. . Podała, że emerytura została obniżona o 109 zł miesięcznie. Ubezpieczona wyjaśniła, że od kilkunastu lat na stałe mieszka we W. , do Polski przyjeżdża sporadycznie, w celach gościnnych do córki i wnuków. Pod podanym adresem w Polsce mieszka jej córka i adres ten jest adresem do korespondencji. W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wskazał, iż ubezpieczona do 2011 roku ma ustalone prawo do emerytury wyłącznie z polskich okresów ubezpieczenia. W dniu 10 kwietnia 2014 roku ubezpieczona złożyła wniosek o ustalenie prawa do emerytury z uwzględnieniem ubezpieczenia we W. . Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia 21 listopada 2014 roku emerytura została przeliczona. Z uwagi na informację o stałym zamieszkiwaniu we W. organ rentowy zaprzestał pobierania podatku od 1 listopada 2014 roku. 29 września 2015 roku do Zakładu wpłynął wniosek o zmianie adresu, z którego wynikało, że ubezpieczona zamieszkuje w Polsce. Zakład dokonał przeliczenia emerytury poprzez potrącenie należnej składki na podatek dochodowy. Wobec wyjaśnień ubezpieczonej w zakresie faktycznego zamieszkiwania we W. organ rentowy decyzją z dnia 20 listopada 2011 roku przeliczył emeryturę poprzez zaniechanie pobierania zaliczki na podatek od dnia 1 grudnia 2015 roku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona M. K. urodziła się (...) . W dniu 3 lutego 2011 roku ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę. (wniosek – k.1 akt ZUS) Decyzją z dnia 3 marca 2011 roku (znak (...) ) Zakład przyznał ubezpieczonej emeryturę od dnia 1 lutego 2011 roku. Świadczenie zostało ustalone w kwocie 1.230,39 zł. Do kwoty świadczenia Zakład odliczył zaliczkę na podatek dochodowy i składkę na ubezpieczenie zdrowotne. (decyzja – k.29-35 akt ZUS) Decyzją z dnia 21 listopada 2014 roku Zakład przeliczył od dnia 1 kwietnia 2014 roku emeryturę ubezpieczonej przy uwzględnieniu okresów ubezpieczenia we W. . Świadczenie zostało ustalone w wysokości 1.483,38 zł. Wobec potwierdzenia przez włoską instytucję ubezpieczeniową, że M. K. mieszka na terenie W. Zakład zaprzestał pobierania zaliczki na podatek dochodowy od 1 grudnia 2014 roku. (decyzja – k.141 akt ZUS) W dniu 28 września 2015 roku ubezpieczona złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w B. formularz dotyczący zmiany adresu, w którym wskazała adres zamieszkania: B. , ul. (...) oraz adres do korespondencji: B. ul. (...) . (formularz – k.159 akt ZUS) Po wpłynięciu wniosku organ rentowy wydał w dniu 22 października 2015 roku decyzję, na podstawie której od ustalonej wysokości świadczenia pobrał zaliczkę na podatek dochodowy. (decyzja – k.163 akt ZUS) W piśmie z dnia 3 listopada 2015 roku ubezpieczona wyjaśniła, iż od kilkunastu lat mieszka we W. i tam ma centrum życiowe oraz iż wyniku błędnego pouczenia w Oddziale ZUS w B. wpisała adres zameldowania w Polsce. (wniosek – k.9) W oparciu o wyjaśnienia ubezpieczonej dotyczące zamieszkania we W. i jej wniosek decyzją z dnia 20 listopada 2015 roku Zakład zaniechał odprowadzania zaliczki na podatek dochodowy od 1 grudnia 2015 roku. (decyzja – k.175 akt ZUS) Ubezpieczona od kilkunastu lat mieszka we W. i tam ma centrum życiowe. Ubezpieczona posiada kartę, z której wynika, iż zamieszkuje w M. we W. , ma włoskie prawo jazdy, kartę zdrowia, kod podatkowy. (kserokopia carta d’identita, prawa jazdy, karty zdrowia i karty podatkowej – k.4-8, informacja o miejscu zamieszkania – k.17) Powyższy stan faktyczny jest bezsporny między stronami. Został ustalony na podstawie dowodów z ww. dokumentów, których strony nie kwestionowały. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie jest zasadne. Zgodnie z treścią art.34 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2012 roku poz.362 ze zm.) organy rentowe są obowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki miesięczne od wypłacanych bezpośrednio przez te organy emerytur i rent, świadczeń przedemerytalnych i zasiłków przedemerytalnych, nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, rent strukturalnych oraz rent socjalnych. Z treści art.3 ust.2a ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy). Natomiast zgodnie z art.4a powołanej wyżej ustawy, powyższe przepisy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Stosownie do treści art.4 ust.1 umowy między R. Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a R. Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania podpisanej w R. dnia 21 czerwca 1985 roku (Dz.U. z 1989 roku nr 62, poz. 374) określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza - z uwzględnieniem postanowień ustępów 2 i 3 tego artykułu - osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryteria o podobnym charakterze. Jednakże niniejsze określenie nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w tym Państwie tylko w zakresie dochodu ze źródeł położonych w tym Państwie. Pojęcie „miejsca zamieszkania” zostało zdefiniowane w art.3 ust.1a ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych . Zgodnie z treścią tego przepisu za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1. posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż ubezpieczona M. K. posiada centrum interesów osobistych we W. . Ubezpieczona przebywa we W. od kilkunastu lat, co wynika z przedłożonych przez nią dokumentów. Nadto ubezpieczona wyjaśniła okoliczności wypełnienia wniosku o zmianie adresu wskazując, iż wypełniła ten wniosek podczas ostatnich odwiedzin rodziny w Polsce. Wyjaśniła również, iż nie mieszka na stale w Polsce oraz iż adres we W. znany jest organowi rentowemu. Wyjaśnienia te organ rentowy przyjął za wiarygodne wydając kolejną decyzję o przeliczeniu emerytury od dnia 1 grudnia 2015 roku. Stosownie do treści art.18 ww. umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania, z zastrzeżeniem art.19 ust.2, emerytury oraz inne podobne świadczenia wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z tytułu jej zatrudnienia w przeszłości będą opodatkowane tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym ich odbiorca ma stałe miejsce zamieszkania. Stosownie do art.19 ust.2 lit. a tej umowy, każda emerytura wypłacana bezpośrednio bądź z funduszy Umawiającego się Państwa lub jego jednostki politycznej, administracyjnej bądź władzy lokalnej każdej osobie fizycznej z tytułu usług, świadczonych na rzecz tego Państwa lub jednostki, lub władzy, będzie opodatkowana wyłącznie w tym Państwie. Emerytura będzie opodatkowana tylko w drugim Umawiającym się Państwie, jeśli osoba fizyczna jest obywatelem oraz ma stałe miejsce zamieszkania w tym Państwie (art. 19 ust. 2 lit. b Umowy). Zatem co do zasady emerytury i renty wypłacane z tytułu poprzedniego zatrudnienia, podlegają opodatkowaniu tylko w państwie zamieszkania osoby, której są wypłacane. Otrzymywana przez ubezpieczoną, mającą miejsce zamieszkania we W. emerytura wypłacana z Polski w związku z wykonywaną w przeszłości pracą, która nie była związana ze świadczeniem państwu polskiemu usług związanych ze służbą państwową, o których mowa w art.19 ww. umowy, podlega opodatkowaniu wyłącznie w państwie rezydencji, czyli we W. . Jednocześnie dochód ten nie podlega opodatkowaniu w państwie, z którego jest wypłacany, czyli w Polsce. Ubezpieczona wypełniając wniosek w dniu 28 września 2015 roku w którym wskazała adres zamieszkania w Polsce nie przebywała w Polsce z zamiarem stałego pobytu, nie miała również w Polsce centrum interesów życiowych. Od chwili zmiany miejsca zamieszkania i przeniesienia centrum interesów życiowych do W. , otrzymywana przez ubezpieczoną emerytura z Polski, podlega opodatkowaniu zgodnie z wyżej powołanym art.18 umowy tylko we W. , czyli nie podlega opodatkowaniu we Polsce. W tej sytuacji płatnik w Polsce nie powinien od tych świadczeń pobierać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych na podstawie art.34 ust.1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych . Wobec powyższego Sąd, na podstawie art.477 14 §1 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i w ten sposób, że od świadczenia ubezpieczonej za listopad 2015 roku nie odliczył zaliczki na podatek dochodów od osób fizycznych. ZARZĄDZENIE 1. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ZUS z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie złożenia zażalenia. 2. Wypożyczyć pełnomocnikowi ZUS akta rentowe, zobowiązując do zwrotu w przypadku złożenia apelacji. 3. Doręczyć pełnomocnikowi ZUS zapis skróconego protokołu rozprawy. 4 lipca 2016 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI