VIII UA 92/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego przez K. Ś. Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, orzekając, że ubezpieczona nie ma obowiązku zwrotu odsetek od nienależnie pobranego świadczenia, ale oddalił odwołanie w pozostałej części. Ubezpieczona pobierała świadczenie rehabilitacyjne, mimo że ustał tytuł ubezpieczenia chorobowego z powodu podjęcia działalności gospodarczej. Sąd Rejonowy uznał, że świadczenie zostało pobrane nienależnie, ale zastosował wykładnię, zgodnie z którą odsetki naliczane są od momentu wydania decyzji przez ZUS, a nie od daty pobrania świadczenia. Sąd Apelacyjny (Sąd Okręgowy w Łodzi) rozpatrywał apelację ubezpieczonej, która kwestionowała wysokość nienależnie pobranego świadczenia, domagając się zwrotu w kwocie netto. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obejmuje kwotę brutto, czyli świadczenie wraz z podatkiem dochodowym od osób fizycznych odprowadzonym przez ZUS oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd wyjaśnił, że możliwość odzyskania nadpłaconego podatku dochodowego leży po stronie ubezpieczonej i powinna być realizowana poprzez kontakt z właściwym urzędem skarbowym, a nie w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zinterpretował przepisy i oddalił apelację jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że zwrot nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczeń społecznych obejmuje kwotę brutto, a kwestie rozliczeń podatkowych należą do kompetencji organów skarbowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji pobrania świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytułu ubezpieczenia z powodu podjęcia działalności gospodarczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego obejmuje kwotę brutto, czy netto?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obejmuje kwotę brutto, w tym podatek dochodowy od osób fizycznych odprowadzony przez organ rentowy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że świadczenie w rozumieniu przepisów to kwota wyliczona na podstawie przepisów regulujących zasady ustalania wysokości świadczeń. Zaliczka na podatek dochodowy jest częścią dochodu uprawnionego. Zwrot świadczenia w kwocie brutto tworzy po stronie ubezpieczonego możliwość ubiegania się o zwrot nadpłaconego podatku od organu podatkowego. Uwzględnienie przez sąd odliczeń podatkowych jest niemożliwe ze względów procesowych i dotyczy podmiotów niebędących stronami sporu.
Czy sąd ubezpieczeń społecznych powinien zasądzać zwrot nienależnie pobranych świadczeń w kwocie netto, uwzględniając odliczenia zaliczki na podatek dochodowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ubezpieczeń społecznych nie powinien zasądzać zwrotu w kwocie netto, ponieważ wymagałoby to ustalania przychodu ubezpieczonego i rozważania stosunku prawnego między organem rentowym a organami podatkowymi, które nie są stronami procesu.
Uzasadnienie
Przedmiotem sporu nie jest ustalanie przychodu ani relacji z organami podatkowymi. Kwestia ta dotyczy podmiotów, które nie są stronami postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych rozstrzyga o zwrocie świadczenia, a nie o rozliczeniach podatkowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Ś. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni/ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. | instytucja | pozwany/organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.ś.p.u.s.c.i.m. art. 66 § ust. 2 i 3
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Świadczenie pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności określonych w przepisach podlega potrąceniu z bieżących zasiłków lub ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej.
u.s.u.s. art. 84 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego.
k.p.c. art. 477(14) § par. 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd pierwszej instancji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 84 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
u.p.d.o.f. art. 34 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Organy rentowe są obowiązane jako płatnicy składek pobierać zaliczki miesięczne od wypłaconych przez te organy świadczeń.
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nadpłatę podatku dochodowego można zrekompensować odliczeniem od dochodu wykazanego w zeznaniu rocznym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 94 § ust. 3
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Ubezpieczony nie może domagać się zwrotu odprowadzonej od nienależnie pobranego świadczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, która podlega odliczeniu od podatku dochodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obejmuje kwotę brutto. • Możliwość odzyskania nadpłaconego podatku dochodowego leży po stronie ubezpieczonej i powinna być realizowana w kontaktach z urzędem skarbowym.
Odrzucone argumenty
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia powinien być w kwocie netto. • ZUS powinien odzyskać nadpłacony podatek dochodowy od urzędu skarbowego.
Godne uwagi sformułowania
nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi obejmuje kwotę brutto • prawo żądania zwrotu zaliczki na podatek dochodowy przysługuje osobie, która została wskazana jako podatnik • nie taki jest bowiem przedmiot sporu (jego podstawa faktyczna i prawna)
Skład orzekający
E.W.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zwrot nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczeń społecznych obejmuje kwotę brutto, a kwestie rozliczeń podatkowych należą do kompetencji organów skarbowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobrania świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytułu ubezpieczenia z powodu podjęcia działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla wielu ubezpieczonych – czy zwrot świadczeń pobranych nienależnie obejmuje kwotę brutto czy netto, co ma bezpośrednie przełożenie na finanse osobiste.
“Czy ZUS może żądać zwrotu świadczenia w kwocie brutto? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 124,48 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.