VIII UA 9/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuMałoletni I.S., reprezentowany przez matkę L.S., odwołał się od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, które odmówiło mu przyznania statusu osoby wymagającej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wcześniejsze orzeczenia wskazywały na upośledzenie umysłowe (01-U) i całościowe zaburzenie rozwojowe (12-c). Sąd Rejonowy oddalił odwołanie, opierając się na opiniach biegłych, którzy stwierdzili, że małoletni, mimo problemów z zachowaniem i lekkiego upośledzenia umysłowego, opanował większość czynności samoobsługowych i nie wymaga stałej opieki. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że pozytywne wskazanie konieczności stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji małoletniego przemawia za uznaniem potrzeby stałej lub długotrwałej opieki. Podkreślono, że znaczne ograniczenie możliwości samodzielnego egzystowania nie musi oznaczać całkowitej niemożności zaspokajania potrzeb. Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, wskazując, że zarówno upośledzenie umysłowe (nawet lekkie), jak i całościowe zaburzenia rozwojowe mogą uzasadniać przyznanie statusu osoby wymagającej stałej opieki. Sąd Okręgowy stwierdził, że stanowisko biegłych było wadliwe, ponieważ skupili się oni jedynie na stopniu upośledzenia umysłowego, pomijając wpływ całościowych zaburzeń rozwojowych oraz potrzebę stałego nadzoru i pomocy w komunikacji z otoczeniem. W konsekwencji Sąd Okręgowy ustalił, że małoletni I.S. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja kryteriów niepełnosprawności u dzieci do lat 16, zwłaszcza w kontekście całościowych zaburzeń rozwojowych i potrzeby stałej opieki.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej dzieci do lat 16 i kryteriów określonych w rozporządzeniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małoletni, u którego stwierdzono upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim oraz całościowe zaburzenia rozwojowe, wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, małoletni wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozytywne wskazanie konieczności stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, a także obecność całościowych zaburzeń rozwojowych, uzasadniają przyznanie statusu osoby wymagającej stałej opieki, nawet jeśli nie jest to całkowita niemożność samodzielnego funkcjonowania.
Jak należy interpretować kryteria oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia, w szczególności § 2 ust. 1 pkt 3 i 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kryteria te należy interpretować szeroko, uwzględniając nie tylko stopień upośledzenia umysłowego, ale także wpływ całościowych zaburzeń rozwojowych na funkcjonowanie dziecka i potrzebę stałej opieki lub pomocy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że rozporządzenie wymienia różne stany chorobowe uzasadniające potrzebę stałej opieki, a opinie biegłych skupiające się wyłącznie na jednym aspekcie (np. stopniu upośledzenia umysłowego) mogą być wadliwe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. S. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| L. S. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy |
| Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) w K. | instytucja | organ orzekający |
| Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. | instytucja | organ orzekający |
Przepisy (8)
Główne
u.r. art. 6b § ust. 3 pkt 7
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r. art. 6b § ust. 3 pkt 8
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
rozporządzenie art. § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 roku w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia
rozporządzenie art. § 2 ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 roku w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia
rozporządzenie art. § 2 ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 roku w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia
Pomocnicze
u.r. art. 4a § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozytywne wskazanie konieczności stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji małoletniego. • Obecność całościowych zaburzeń rozwojowych, które wraz z upośledzeniem umysłowym uzasadniają potrzebę stałej opieki. • Znaczne ograniczenie możliwości samodzielnego egzystowania nie musi oznaczać całkowitej niemożności zaspokajania potrzeb. • Wadliwość opinii biegłych, które skupiły się jedynie na stopniu upośledzenia umysłowego, pomijając inne istotne czynniki.
Odrzucone argumenty
Stan zdrowia małoletniego nie uzasadnia przyznania mu statusu osoby wymagającej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (argumentacja sądu I instancji i biegłych).
Godne uwagi sformułowania
znaczne ograniczenie możliwości samodzielnej egzystencji nie zawsze oznacza stan całkowitej lub zupełnej niemożności zaspokajania potrzeb egzystencjalnych w samodzielnym zakresie • pozytywne wskazanie konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna (matki) małoletniego w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji co do zasady przemawia za uznaniem, że niepełnosprawne dziecko wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby
Skład orzekający
Grzegorz Tyrka
przewodniczący
Jolanta Łanowy-Klimek
sędzia
Anna Capik-Pater
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów niepełnosprawności u dzieci do lat 16, zwłaszcza w kontekście całościowych zaburzeń rozwojowych i potrzeby stałej opieki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej dzieci do lat 16 i kryteriów określonych w rozporządzeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest kompleksowe podejście do oceny niepełnosprawności u dzieci i jak sądy mogą korygować błędne interpretacje przepisów przez organy administracyjne i biegłych, uwzględniając szerszy kontekst stanu zdrowia dziecka.
“Czy lekkie upośledzenie umysłowe i problemy z zachowaniem wystarczą, by przyznać dziecku status osoby wymagającej stałej opieki? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.