Orzeczenie · 2021-05-19

VIII UA 8/21

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2021-05-19
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowegoWysokaokręgowy
zasiłek chorobowyzasiłek opiekuńczyniezdolność do pracypraca zarobkowazwolnienie lekarskieZUSubezpieczenia społecznelekarzdziałalność gospodarcza

Sprawa dotyczyła odwołania M. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 20 maja 2015 r. do 16 czerwca 2015 r. oraz zasiłku opiekuńczego za okres od 17 września 2019 r. do 21 września 2019 r. ZUS argumentował, że wnioskodawczyni wykonywała pracę zarobkową lub wykorzystywała zwolnienie niezgodnie z jego celem, co stanowiło podstawę do pozbawienia jej prawa do świadczeń zgodnie z art. 17 ustawy zasiłkowej. Sąd Rejonowy, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentacji medycznej, umów najmu gabinetu stomatologicznego oraz umów o pracę z asystentkami, uznał, że działania M. K. polegające na zatrudnieniu asystentek miały charakter formalnoprawny i były podyktowane koniecznością zapewnienia prawidłowego funkcjonowania gabinetu, a nie osobistym świadczeniem pracy. Sąd podkreślił, że umówione zabiegi zostały odwołane, a asystentki wspomagały innego lekarza. Ponadto, dochody z umów najmu nie były związane z osobistym świadczeniem pracy. W konsekwencji Sąd Rejonowy zmienił zaskarżone decyzje ZUS, przyznając M. K. prawo do zasiłków i ustalając, że nie ma ona obowiązku zwrotu pobranego zasiłku opiekuńczego. Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację ZUS, podzielił w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo w zakresie wyznaczonym przez zaskarżoną decyzję ZUS, a czynności wnioskodawczyni miały charakter incydentalny i formalnoprawny, nie stanowiąc pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ustawy zasiłkowej. Apelacja ZUS została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 17 ustawy zasiłkowej w kontekście formalnego zatrudnienia pracowników przez przedsiębiorcę przebywającego na zwolnieniu lekarskim, a także zakres kontroli sądowej decyzji ZUS.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji lekarza prowadzącego działalność gospodarczą i zatrudniającego personel. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy formalne zatrudnienie asystentki stomatologicznej przez lekarza prowadzącego działalność gospodarczą, podczas gdy lekarz przebywa na zwolnieniu lekarskim, stanowi wykonywanie pracy zarobkowej lub wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, skutkujące utratą prawa do zasiłku chorobowego lub opiekuńczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, formalne zatrudnienie asystentki w celu zapewnienia funkcjonowania gabinetu, bez osobistego świadczenia pracy przez lekarza, nie stanowi pracy zarobkowej ani wykorzystania zwolnienia niezgodnie z jego celem, jeśli czynności te miały charakter incydentalny i formalnoprawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest osobiste świadczenie pracy. Podpisanie umów z asystentkami miało charakter formalnoprawny, wymuszony okolicznościami (np. zakończenie stażu, konieczność zapewnienia obsługi gabinetu), a nie było związane z faktycznym wykonywaniem obowiązków lekarskich przez wnioskodawczynię w okresie zwolnienia. Dochody z najmu gabinetu również nie były związane z osobistym świadczeniem pracy.

Jaki jest zakres kontroli sądowej decyzji organu rentowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zakres i przedmiot rozpoznania sądowego wyznacza przedmiot decyzji organu rentowego i żądanie zgłoszone w odwołaniu. Sąd kontroluje legalność decyzji organu rentowego w aspekcie formalnym i materialnym, opierając się na stanie faktycznym i prawnym istniejącym w chwili wydania decyzji.

Uzasadnienie

Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych ma charakter kontrolny wobec decyzji organu rentowego. Sąd nie zastępuje organu rentowego w ustalaniu prawa do świadczeń, lecz ocenia prawidłowość wydanej decyzji w oparciu o ustalenia organu i ewentualnie uzupełnione dowody, które są istotne dla oceny tej decyzji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana zaskarżonych decyzji i przyznanie prawa do zasiłku chorobowego i opiekuńczego
Strona wygrywająca
M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni/odwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.organ_państwowyorgan rentowy/pozwanego

Przepisy (12)

Główne

ustawa zasiłkowa art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Kluczowe jest osobiste świadczenie pracy, a nie samo formalne zatrudnienie lub uzyskiwanie dochodów niepowiązanych z pracą.

u.s.u.s. art. 84

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Pomocnicze

ustawa zasiłkowa art. 6 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

ustawa zasiłkowa art. 8

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Określa maksymalny okres, przez który przysługuje zasiłek chorobowy.

ustawa zasiłkowa art. 32 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Określa przesłanki przyznania zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem.

ustawa zasiłkowa art. 33 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Określa maksymalny okres, przez który przysługuje zasiłek opiekuńczy nad dziećmi.

ustawa zasiłkowa art. 35 § 2

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Stosuje odpowiednio przepisy dotyczące zasiłku chorobowego (w tym art. 17) do zasiłku opiekuńczego.

k.p.c. art. 477 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zakres orzekania sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość zmiany lub uchylenia decyzji organu rentowego przez sąd.

k.p.c. art. 477 § 14a

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość zmiany lub uchylenia decyzji organu rentowego przez sąd.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada obciążania kosztami postępowania strony przegrywającej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podpisywanie umów z asystentkami miało charakter formalnoprawny i było wymuszone okolicznościami, a nie stanowiło osobistego świadczenia pracy. • Dochody z umów najmu gabinetu nie były związane z osobistym świadczeniem pracy. • Zakres postępowania sądowego jest ograniczony do przedmiotu decyzji organu rentowego.

Odrzucone argumenty

ZUS twierdził, że wnioskodawczyni wykonywała pracę zarobkową lub wykorzystywała zwolnienie niezgodnie z jego celem. • ZUS argumentował, że wnioskodawczyni powinna zwrócić nienależnie pobrany zasiłek opiekuńczy. • ZUS zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przez Sąd Rejonowy.

Godne uwagi sformułowania

nie można pominąć, iż samo zatrudnienie D. W. miało miejsce po odbyciu przez nią stażu • nie stanowi więc takiej pracy zarobkowej, uzyskiwanie w trakcie korzystania ze zwolnienia lekarskiego dochodów, niepołączonych z osobistym świadczeniem pracy • formalnoprawne tylko prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej, jeśli osoba ją prowadząca jest równocześnie pracodawcą i wyłącznie w zakresie jej obowiązków leży nadzór nad działalnością firmy • czynności te miały charakter incydentalny, wymuszony okolicznościami, w związku z koniecznością zapewnienia obsługi gabinetów dentystycznych.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 17 ustawy zasiłkowej w kontekście formalnego zatrudnienia pracowników przez przedsiębiorcę przebywającego na zwolnieniu lekarskim, a także zakres kontroli sądowej decyzji ZUS."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji lekarza prowadzącego działalność gospodarczą i zatrudniającego personel. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między formalnymi obowiązkami pracodawcy a faktycznym świadczeniem pracy, co ma kluczowe znaczenie dla prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Jest to praktyczny przykład interpretacji przepisów dla przedsiębiorców.

Czy podpisanie umowy z asystentką podczas L4 pozbawi Cię zasiłku? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot zasiłku opiekuńczego: 1039,1 PLN

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst