VIII Ua 17/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania G.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oddalił odwołanie, uznając, że wnioskodawca, który był uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego, podjął pracę zarobkową od 13 marca 2019 roku, co skutkowało utratą prawa do świadczenia i obowiązkiem jego zwrotu. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w szczególności na art. 17 i 22, które przewidują utratę prawa do świadczenia w przypadku podjęcia pracy zarobkowej. Sąd uznał, że świadczenie rehabilitacyjne podlega zwrotowi w kwocie brutto, a kwestie podatkowe powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu. Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację wnioskodawcy, podzielił ustalenia faktyczne i wywody prawne Sądu Rejonowego. Odrzucił zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów procesowych (art. 233 § 1 kpc) i materialnych (art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11, 17, 22 ustawy zasiłkowej). Sąd Okręgowy podkreślił, że podjęcie pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia, jest samodzielną przesłanką utraty prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd uznał również, że nawet brak pouczenia o obowiązku zwrotu świadczenia nie zwalnia z tego obowiązku, jeśli ubezpieczony świadomie wprowadził organ rentowy w błąd, podejmując pracę zarobkową. Apelacja została oddalona jako bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w przypadku podjęcia pracy zarobkowej oraz zasad zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji podjęcia pracy zarobkowej w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podjęcie pracy zarobkowej w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego skutkuje utratą prawa do tego świadczenia i obowiązkiem jego zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podjęcie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, nawet jeśli nie wpływa znacząco na stan zdrowia, skutkuje utratą prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za cały okres, w którym praca była wykonywana, oraz obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, który stosuje się odpowiednio do świadczenia rehabilitacyjnego. Przepis ten stanowi, że ubezpieczony wykonujący pracę zarobkową w okresie orzeczonej niezdolności do pracy traci prawo do świadczenia. Sąd podkreśla, że definicja pracy zarobkowej jest szeroka i obejmuje wszelką aktywność zmierzającą do uzyskania zarobku, a nie wymaga, aby praca była podjęta 'w celu zarobkowym'. Ponadto, nawet brak pouczenia o obowiązku zwrotu nie zwalnia z niego, jeśli ubezpieczony świadomie wprowadził organ rentowy w błąd.
Czy świadczenie rehabilitacyjne nienależnie pobrane podlega zwrotowi w kwocie brutto, czy netto?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Świadczenie rehabilitacyjne nienależnie pobrane podlega zwrotowi w kwocie brutto.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwrot świadczenia ma na celu zrekompensowanie straty poniesionej przez Fundusz. Kwota brutto obejmuje podatek dochodowy odprowadzany przez organ rentowy. Ubezpieczony może ubiegać się o zwrot nadpłaconego podatku od organu podatkowego.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo pominął dowód z przesłuchania wnioskodawcy?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo pominął dowód z przesłuchania wnioskodawcy, ponieważ zmierzał on jedynie do przedłużenia postępowania, a istotne fakty zostały już dostatecznie wyjaśnione na podstawie zgromadzonych dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 235 § 1 pkt 5 kpc, który pozwala pominąć dowód zmierzający do przedłużenia postępowania. Podkreślono również subsydiarny charakter dowodu z przesłuchania stron, który powinien być dopuszczony tylko wtedy, gdy inne środki dowodowe nie pozwalają na wyjaśnienie istotnych faktów. W tej sprawie materiał dowodowy był wystarczający.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| E. W. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty postępowania |
Przepisy (10)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 18 § 1 i 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy, na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.
ustawa zasiłkowa art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
ustawa zasiłkowa art. 22
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 i 5, art. 12, art. 13 ust. 1, art. 15 i 17.
ustawa o sus art. 84 § 1 i 2 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu. Za świadczenie pobrane nienależnie uważa się m.in. świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może pominąć dowód zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 15 § 2 w zw. z § 4 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 16 § 1 pkt. 1 w zw. z § 15 ust. 2 oraz §4 ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podjęcie pracy zarobkowej w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego skutkuje utratą prawa do świadczenia i obowiązkiem jego zwrotu. • Definicja pracy zarobkowej jest szeroka i obejmuje wszelką aktywność zmierzającą do uzyskania zarobku. • Brak pouczenia o obowiązku zwrotu nie zwalnia z niego, jeśli ubezpieczony świadomie wprowadził organ rentowy w błąd. • Świadczenie rehabilitacyjne nienależnie pobrane podlega zwrotowi w kwocie brutto. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo pominął dowód z przesłuchania wnioskodawcy jako zmierzający do przedłużenia postępowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędne ustalenia faktyczne. • Naruszenie art. 84 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne zastosowanie i uznanie świadczenia za nienależnie pobrane, mimo braku prawidłowego pouczenia. • Naruszenie art. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię, że świadczenie podlega zwrotowi w kwocie brutto. • Naruszenie art. 11 ust. 4 i art. 17 ust. 1 w zw. z art. 22 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego poprzez błędną wykładnię, że zwrot dotyczy całego miesiąca, a nie tylko okresu pracy zarobkowej. • Niewłaściwe pominięcie dowodu z przesłuchania wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie rehabilitacyjne jest świadczeniem 'na dokończenie leczenia' • praca zarobkowa określa się wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku • brak pouczenia o braku prawa do pobierania świadczenia i obowiązku jego zwrotu nie może być wystarczającą przesłanką skutkującą brakiem obowiązku zwrotu tego świadczenia w sytuacji, gdy uprawniony do świadczenia w czasie jego pobierania wykonywał pracę zarobkową • podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego
Skład orzekający
J.L.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w przypadku podjęcia pracy zarobkowej oraz zasad zwrotu nienależnie pobranych świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podjęcia pracy zarobkowej w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu świadczeń z ubezpieczenia społecznego i pracy zarobkowej, co czyni ją interesującą dla osób pobierających takie świadczenia oraz dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy praca zarobkowa w trakcie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego oznacza jego zwrot? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.