VIII UA 15/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do zasiłku opiekuńczego za okres od 21.09.2015 r. do 24.09.2015 r. Sąd Rejonowy przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku, uznając, że nie świadczyła ona pracy zarobkowej w tym okresie, a jedynie opiekowała się chorym dzieckiem. Sąd oparł się na zeznaniach ubezpieczonej i świadków, kwestionując wiarygodność list obecności i oświadczeń pracodawców. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację ZUS, zmienił wyrok. Sąd odwoławczy uznał, że podpisy na listach obecności oraz pisma dyrektorów szkół jednoznacznie potwierdzają świadczenie pracy przez ubezpieczoną w spornym okresie. W związku z tym, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ubezpieczona utraciła prawo do zasiłku opiekuńczego. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyznał J. M. prawo do zasiłku opiekuńczego za sporny okres oraz uchylił obowiązek zwrotu zasiłku wraz z odsetkami. Jednakże, w dalszej części uzasadnienia, Sąd Okręgowy stwierdził, że obowiązek zwrotu odsetek był wadliwy i uchylił go, zasądzając od ubezpieczonej na rzecz ZUS jedynie koszty zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do zasiłku opiekuńczego w przypadku wykonywania pracy zarobkowej, znaczenie list obecności jako dowodu, a także zasady naliczania odsetek od nienależnie pobranych świadczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy zasiłkowej oraz k.p.c. w kontekście dowodów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wykonywanie pracy zarobkowej w okresie pobierania zasiłku opiekuńczego skutkuje utratą prawa do tego zasiłku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonywanie pracy zarobkowej w okresie pobierania zasiłku opiekuńczego, nawet jeśli jest to praca sporadyczna lub o charakterze formalnym, skutkuje utratą prawa do zasiłku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że podpisy na listach obecności i pisma pracodawców dowodzą świadczenia pracy zarobkowej w okresie pobierania zasiłku opiekuńczego. Zgodnie z przepisami, każda praca zarobkowa wykonywana w okresie orzeczonej niezdolności do pracy powoduje utratę prawa do zasiłku.
Czy podpisy na listach obecności, złożone w sposób odbiegający od faktycznego dnia pracy, mogą stanowić dowód świadczenia pracy zarobkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli podpisy te nie są kwestionowane co do autorstwa i nie zgłoszono zastrzeżeń do list obecności, mogą one, w połączeniu z innymi dowodami (np. pismami pracodawców), stanowić dowód świadczenia pracy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zeznania ubezpieczonej i świadków za niewiarygodne w konfrontacji z listami obecności i pismami pracodawców. Podkreślono, że listy obecności są dokumentami, w których pracownik aktywnie potwierdza swoją obecność, a brak zgłoszenia zastrzeżeń do ich treści przez pracownika wzmacnia ich walor dowodowy.
Od kiedy należą się odsetki od nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki od nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego należą się od dnia doręczenia decyzji obligującej do zwrotu świadczenia, zgodnie z przepisami prawa cywilnego o opóźnieniu w spełnieniu świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że choć zasada zwrotu świadczenia jest prawidłowa, to orzeczenie o obowiązku zapłaty odsetek od dnia następnego po dniu wypłaty świadczenia było wadliwe. Termin naliczania odsetek należy szukać w prawie ubezpieczeń społecznych, a nie cywilnym, a roszczenie o odsetki staje się wymagalne z chwilą doręczenia decyzji o zwrocie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczona/odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. | organ_państwowy | organ rentowy/apelujący |
Przepisy (7)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystywanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem powoduje utratę prawa do zasiłku.
ustawa zasiłkowa art. 35 § 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Do zasiłku opiekuńczego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zasiłku chorobowego, w tym art. 17.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd i zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
ustawa systemowa art. 84 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podpisy na listach obecności i pisma pracodawców jako dowód świadczenia pracy zarobkowej w okresie pobierania zasiłku opiekuńczego. • Utrata prawa do zasiłku opiekuńczego w przypadku wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy. • Wadliwość orzeczenia o obowiązku zwrotu odsetek od dnia następnego po wypłacie świadczenia.
Odrzucone argumenty
Zeznania ubezpieczonej i świadków jako dowód na brak świadczenia pracy zarobkowej. • Praktyka podpisywania list obecności w sposób niezwiązany z faktycznym dniem pracy. • Niewłaściwe naliczanie odsetek od dnia wypłaty świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
"poza gołosłownymi twierdzeniami odwołującej, i w/w świadków, nie ma żadnych innych dowodów na to, że w rzeczywistości, praca, w okresie objętym badaniem, nie była wykonywana przez skarżącą" • "Lista obecności jest tymczasem dokumentem w zakresie, którego czynną rolę ogrywa, również, pracownik ją podpisujący." • "każda praca zarobkowa wykonywana w okresie zwolnienia lekarskiego powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego i odpowiednio zasiłku opiekuńczego." • "Odesłanie do prawa cywilnego w kwestii naliczania i ustalania odsetek oznacza, że organy ZUS powinny naliczać odsetki ustawowe od dnia doręczenia decyzji obligującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia."
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do zasiłku opiekuńczego w przypadku wykonywania pracy zarobkowej, znaczenie list obecności jako dowodu, a także zasady naliczania odsetek od nienależnie pobranych świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy zasiłkowej oraz k.p.c. w kontekście dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie przepisów dotyczących pracy zarobkowej w trakcie pobierania świadczeń, a także jak sądy oceniają dowody takie jak listy obecności. Dodatkowo, kwestia odsetek od nienależnie pobranych świadczeń jest istotna praktycznie.
“Czy praca w trakcie zwolnienia lekarskiego zawsze oznacza utratę zasiłku? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.