VIII U 993/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, uwzględniając zarobki wnioskodawcy z lat 1980-1987, w tym zarobki zastępcze za okres pracy za granicą, co znacząco podniosło wskaźnik podstawy wymiaru kapitału początkowego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił kapitał początkowy Z. S. na podstawie zarobków z lat 1988-1997. Wnioskodawca odwołał się, domagając się uwzględnienia zarobków od 1974 roku, w szczególności z lat 1980-1987. Sąd Okręgowy, analizując dostępne dokumenty płacowe, w tym zarobki zastępcze pracownika na podobnym stanowisku za okres pracy wnioskodawcy za granicą, uznał odwołanie za zasadne. Zmieniono decyzję ZUS, przyjmując zarobki z lat 1980-1989, co podniosło wskaźnik podstawy wymiaru kapitału początkowego do 99,49% i kapitał początkowy do 118 653,48 zł.
Decyzją z dnia 31 marca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. ustalił kapitał początkowy Z. S. na dzień 1 stycznia 1999 roku w wysokości 81902,92 zł, opierając się na zarobkach z lat 1988-1997. Wnioskodawca Z. S. złożył odwołanie, domagając się zmiany decyzji i uwzględnienia zarobków z lat 1974-1987. Sąd Okręgowy w Łodzi, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że wnioskodawca pracował w okresie od 2.09.1974 do 30.04.1987 roku, w tym na budowie eksportowej od 27.01.1983 do 24.06.1985 roku. Zachowały się karty płacowe wnioskodawcy za lata 1980-1987 oraz karty wynagrodzeń pracownika S. B. na podobnym stanowisku. Sąd uznał, że dopuszczalne jest zastąpienie rzeczywistego wynagrodzenia wnioskodawcy za okres pracy za granicą wynagrodzeniem pracownika zatrudnionego w kraju w podobnym charakterze, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. Przyjęcie zarobków S. B. jako zarobków zastępczych oraz uwzględnienie zachowanych list płac wnioskodawcy za lata 1980-1987 pozwoliło na wyliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego na 99,49% z 10 kolejnych lat kalendarzowych (1980-1989). W konsekwencji, kapitał początkowy ustalono na kwotę 118 653,48 złotych. Sąd uznał również za uzasadnione pomniejszenie stażu ubezpieczeniowego o okresy urlopu dewizowego jako okresy nieskładkowe. Na podstawie art. 477^14 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest zastąpienie rzeczywistego wynagrodzenia wnioskodawcy za okres pracy za granicą wynagrodzeniem innego pracownika zatrudnionego w kraju w takim samym lub podobnym charakterze, zgodnie z przepisami.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r., które dopuszcza takie zastąpienie, jeśli pracownik był zatrudniony za granicą. W analizowanej sprawie istniały karty płacowe pracownika S. B. na podobnym stanowisku, co pozwoliło na wiarygodne ustalenie zarobków zastępczych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji
Strona wygrywająca
Z. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 174 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.
u.e.r.f.u.s. art. 174 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy okresy składkowe i nieskładkowe.
u.e.r.f.u.s. art. 174 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.
u.e.r.f.u.s. art. 15
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjmuje się przeciętną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z lat poprzedzających 01.01.1999 roku, albo przeciętną podstawę wymiaru składki z 20 lat kalendarzowych.
rozp. RM art. 10
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent
Jeżeli pracownik był zatrudniony za granicą, do ustalenia podstawy wymiaru przyjmuje się kwoty, od których opłacono składkę w kraju, albo kwoty wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w kraju w podobnym charakterze.
Pomocnicze
rozp. MPiPS art. 21 § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe
Środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia są zaświadczenia pracodawcy lub inny dokument, ale nie wyklucza to innych środków dowodowych.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmienia lub uchyla decyzję organu rentowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość uwzględnienia zarobków zastępczych za okres pracy za granicą. Wykorzystanie zachowanych list płac z lat 1980-1987 do ustalenia wynagrodzenia. Wybór 10 kolejnych lat kalendarzowych (1980-1989) dla najkorzystniejszego wyliczenia wskaźnika.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS oparta na zarobkach z lat 1988-1997 jako podstawie wymiaru kapitału początkowego.
Godne uwagi sformułowania
nie oznacza jednak, iż zarówno okres zatrudnienia jak i wysokość uzyskiwanego uposażenia nie może być wykazana w inny sposób, tak przy pomocy pisemnych środków dowodowych pochodzących od pracodawcy, czy też nawet dowodów pośrednich, nie wyłączając zeznań świadków dopuszczalnym stało się zastąpienie rzeczywistego wynagrodzenia wnioskodawcy, którego nie był on w stanie udowodnić dokumentami płacowymi, wynagrodzeniem innego pracownika zatrudnionego w tym okresie w kraju w takim samym lub podobnym charakterze
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego w przypadku braku pełnej dokumentacji płacowej, zwłaszcza w kontekście pracy za granicą i możliwości wykorzystania zarobków zastępczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących kapitału początkowego i okresu przed 1999 rokiem. Interpretacja przepisów dotyczących dowodów może być szersza niż tylko te wskazane w rozporządzeniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak można skutecznie walczyć o swoje prawa emerytalne, nawet gdy brakuje pełnej dokumentacji, wykorzystując zarobki zastępcze. Jest to praktyczny przykład dla osób w podobnej sytuacji.
“Jak odzyskać kilkadziesiąt tysięcy złotych do kapitału początkowego? Sąd stanął po stronie pracownika.”
Dane finansowe
WPS: 81 902,92 PLN
kapitał_początkowy: 118 653,48 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 993/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia z dnia 31 marca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. ustalił wartość kapitału początkowego Z. S. na dzień 1 stycznia 1999 roku w wysokości 81902,92 zł. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 50,53% i został ustalony w oparciu o zarobki za lata 1988-1997. (decyzja – k. 38 - 40 akt ZUS) Odwołanie od decyzji złożył Z. S. . Wniósł o zmianę decyzji i uwzględnienie zarobków od 1974 roku, w szczególności z lat 1980-1987. (odwołanie – k. 2 – 4) W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wniósł o jego oddalenie. (odpowiedź na odwołanie – k.5 – 5 verte) Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny Z. S. urodził się w dniu (...) . W okresie od 2.09.1974 do 30.04.1987 roku był zatrudniony w (...) . Od 2.09.1974 wnioskodawca pracował na stanowisku montera konstrukcji i urządzeń metalowych i otrzymywał 8,5 zł/godz, od 28.11.1974 – 9,5 zł/godz, od 28.01.1976 – 10,50 zł/godz, 28.01.1977 – 12 zł/godz, od 1.05.1979 – 13 zł/godzinę. Wnioskodawca przebywał na budowie eksportowej od 27.01.1983 do 24.06.1985 roku. W okresie od 26.06.1985 do 20.11.1985 roku wnioskodawca korzystał z urlopu dewizowego i innych dni wolnych. W tym czasie, w zakładzie był zatrudniony S. B. (1) , na takim samym, jak wnioskodawca stanowisku pracy, w pełnym wymiarze godzin. Od 21.11.1985 roku wnioskodawca został zatrudniony na stanowisku kierownika obiektu, z wynagrodzeniem 16.000 złotych plus 2000 zł dodatku funkcyjnego, od 1.03.1986 – 16.500 zł plus 2500 zł dodatku funkcyjnego. Zachowały się karty płacowe wnioskodawcy za lata 1980-1987 oraz S. B. . (akta osobowe i karty wynagrodzeń wnioskodawcy k 18 i 46, karty wynagrodzeń S. B. k 18) Zarobki S. B. (1) , jako montera urządzeń i konstrukcji metalowych, wynosiły: za 1983 rok – 192603,81 zł, za 1984 rok – 239880,45 zł, za 1985 rok – 146147,65 zł. (karty wynagrodzeń S. B. k 18) Uwzględniając karty wynagrodzeń wnioskodawcy oraz zarobki zastępcze S. B. - za okres pracy eksportowej wnioskodawcy, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi 99,49%, z 10 kolejnych lat kalendarzowych tj. 1980 – 1989 przy przyjęciu stażu ubezpieczeniowego 22 lata 8 miesięcy i 5 dni okresów składkowych oraz 1 miesiąc okresów nieskładkowych. Kapitał początkowy wynosi 118 653,48 złotych. (pismo i hipotetyczne wyliczenie k 50 - 65) Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1383), kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53 , z uwzględnieniem ust. 2-12 . Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu, przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6, 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5, 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2. W myśl ust. 3 w/w przepisu, podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18 z tym, że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r. Zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412), środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Wskazana regulacja niewątpliwie wyznacza kierunek postępowania dowodowego, nie oznacza jednak, iż zarówno okres zatrudnienia jak i wysokość uzyskiwanego uposażenia nie może być wykazana w inny sposób, tak przy pomocy pisemnych środków dowodowych pochodzących od pracodawcy, czy też nawet dowodów pośrednich, nie wyłączając zeznań świadków (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25.07.1997 r. II UKN 186/97, OSNAPiUS 1998/11/342, a także wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997-03-04, III AUa 105/97 opubl: OSA w W. rok 1997, Nr. 2, poz. 7; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 1993-08-18, III AUr 294/93 opubl: P. . Sąd. rok 1994, Nr. 3, poz. 6). Mając to na uwadze Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe, obejmujące analizę dostępnej dokumentacji związanej ze spornymi okresami zatrudnienia wnioskodawcy. Zgodnie z art. 15 w związku z art. 174 ust. 3 i 3b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjmuje się przeciętną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z lat poprzedzających 01.01.1999 roku, albo – na wniosek ubezpieczonego przeciętną podstawę wymiaru składki z 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem złożenia wniosku, wybranych z całego okresu ubezpieczenia. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca domagał się uwzględnienia zarobków za okres od 1974 do 1987 roku. Do wnioskodawcy mają nadto zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent, z dnia 1 kwietnia 1985 r. (t.j. Dz.U. z 1989 r., Nr 11, poz. 63, ze zm.). W myśl § 10 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r., jeżeli w okresie, z którego wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia podstawy wymiaru, pracownik był zatrudniony za granicą, do ustalenia podstawy wymiaru przyjmuje się za okresy tego zatrudnienia: 1) kwoty, od których za te okresy opłacono składkę na ubezpieczenie społeczne w kraju, albo 2) jeżeli okres zatrudnienia za granicą przypada przed dniem 1 stycznia 1991 r. - kwoty wynagrodzenia przysługującego w tych okresach pracownikowi zatrudnionemu w kraju w takim samym lub podobnym charakterze, w jakim pracownik był zatrudniony przed wyjazdem za granicę. W niniejszej sprawie wnioskodawca jako okresy, z których ma być obliczona podstawa wymiaru jego kapitału początkowego, wskazał okres pracy za granicą wykonywanej w pełnym wymiarze czasu. Niekwestionowanym było, że za pracę wykonywaną za granicą w wymiarze pełnego etatu wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie. Tym samym, na podstawie przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 roku, dopuszczalnym stało się zastąpienie rzeczywistego wynagrodzenia wnioskodawcy, którego nie był on w stanie udowodnić dokumentami płacowymi, wynagrodzeniem innego pracownika zatrudnionego w tym okresie w kraju w takim samym lub podobnym charakterze. Mając powyższe na uwadze Sąd w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie dowodowe, obejmujące analizę dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych ubezpieczonego, aktach płacowych S. B. (1) , zatrudnionego - podobnie jak powód na stanowisku montera konstrukcji i urządzeń metalowych . Zdaniem Sądu nie zachodziły przeszkody do przyjęcia zarobków S. B. , bowiem załączona do akt dokumentacja płacowa tej osoby potwierdziła, że był on zatrudniony na takim samym – jak wnioskodawca – stanowisku pracy. Sąd może przyjąć do ustalenia kapitału początkowego tylko te składniki wynagrodzenia, których wysokość została ustalona w postępowaniu, w sposób niewątpliwy. Ponadto, Sąd uznał za udowodnione zarobki wnioskodawcy z lat 1980-1987, bowiem zachowały się oryginalne listy płac oraz karta zasiłkowa. Pozwoliło to na wiarygodne ustalenie wynagrodzenia za te lata oraz wyliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego w sposób najkorzystniejszy, czyli z 10 kolejnych lat 1980-1989. Sąd uznał za uzasadnione pomniejszyć staż ubezpieczeniowy wnioskodawcy o okresy urlopu dewizowego, związanego z pracą zagranicą i powrotem do kraju. Był to okres nieskładkowy i dlatego został odliczony. Nie wpłynęło to jednak niekorzystnie na wysokość kapitału początkowego. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji. ZARZĄDZENIE odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem doręczyć pełnomocnikowi ZUS, wypożyczając akta rentowe.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI