VIII U 938/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 9 lutego 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że O. K., obywatelka Ukrainy, wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 3 lutego 2022 r. do 13 grudnia 2022 r. Organ rentowy wskazał, że płatnik składek zgłosił ubezpieczoną jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego, a ubezpieczona nie posiadała innego tytułu do ubezpieczeń społecznych. Płatnik składek odwołał się od tej decyzji, wnosząc o jej zmianę i uznanie, że ubezpieczona nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Spółka argumentowała, że cudzoziemcy zatrudnieni na pobyt czasowy nie podlegają ubezpieczeniom, powołując się na błędną wykładnię art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że płatnik składek nie wykazał, aby pobyt ubezpieczonej w Polsce nie miał charakteru stałego w rozumieniu przepisów. Sąd podkreślił, że art. 5 ust. 2 ustawy systemowej wyłącza z ubezpieczeń jedynie obywateli państw obcych, których pobyt nie ma charakteru stałego ORAZ są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych itp. Sąd uznał, że umowa międzynarodowa z Ukrainą nie wyłącza stosowania polskich przepisów, a zasada równego traktowania obywateli oznacza, że podlegają oni polskiemu ustawodawstwu na tych samych warunkach co obywatele polscy. Sąd wyjaśnił, że stały pobyt w rozumieniu ustawy nie zależy od zamiaru cudzoziemca co do okresu przebywania, lecz od realizacji działalności stanowiącej podstawę ubezpieczenia. W tym przypadku, wykonywanie umowy zlecenia i otrzymywanie wynagrodzenia oznaczało stały pobyt w okresie realizacji umowy. Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania ani zwrotu akt organowi rentowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'stałego pobytu' w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców wykonujących umowy zlecenia, a także zasady stosowania umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym.
Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca z Ukrainy i interpretacji art. 5 ust. 2 ustawy systemowej. Może wymagać analizy w kontekście innych umów międzynarodowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy obywatel Ukrainy wykonujący umowę zlecenie w Polsce podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli jego pobyt w Polsce nie ma charakteru stałego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli jego pobyt w Polsce ma charakter stały w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nawet jeśli posiada zezwolenie na pobyt czasowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 5 ust. 2 ustawy systemowej wyłącza z ubezpieczeń jedynie obywateli państw obcych, których pobyt nie ma charakteru stałego ORAZ są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych itp. Wykonywanie umowy zlecenia i otrzymywanie wynagrodzenia oznacza stały pobyt w okresie realizacji umowy, niezależnie od zamiaru co do długości pobytu czy rodzaju zezwolenia.
Czy umowa międzynarodowa między Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym wyłącza stosowanie polskich przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym przez obywateli Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa ta nie wyłącza stosowania polskich przepisów, a wręcz podkreśla zasadę równego traktowania obywateli.
Uzasadnienie
Umowa z 2012 r. nie zawiera postanowień wyłączających stosowanie polskich przepisów, a zgodnie z art. 4, obywatele Ukrainy podlegają polskiemu ustawodawstwu na tych samych warunkach co obywatele polscy.
Czy istnieją podstawy do zawieszenia postępowania sądowego z uwagi na toczące się postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów przed ZUS?
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma podstaw do zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
Zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga, aby rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku innego postępowania cywilnego, które stanowiłoby prejudykat. Postępowanie przed ZUS nie ma takiego charakteru.
Czy istnieją podstawy do zwrotu akt sprawy organowi rentowemu na podstawie art. 467 § 4 k.p.c. z powodu braków w materiale sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma podstaw do zwrotu akt organowi rentowemu.
Uzasadnienie
Sąd ubezpieczeń społecznych może zwracać akta organowi rentowemu tylko w ściśle określonych sytuacjach, gdy decyzja administracyjna jest wadliwa w stopniu dyskwalifikującym ją jako akt administracyjny. W tym przypadku takich wad nie stwierdzono.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. | spółka | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| kurator dla zainteresowanej | inne | kurator |
Przepisy (16)
Główne
ustawa systemowa art. 5 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Nie podlegają ubezpieczeniom społecznym obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego i którzy są zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Sąd interpretuje 'stały pobyt' jako pobyt niezmienny w okresie realizacji podstawy ubezpieczenia, niezależnie od rodzaju zezwolenia na pobyt.
Pomocnicze
ustawa systemowa art. 6 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom.
ustawa systemowa art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zleceniobiorcy podlegający ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.
ustawa systemowa art. 11 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zleceniobiorcy objęci obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym ubezpieczeniu chorobowemu podlegają dobrowolnie.
ustawa systemowa art. 13 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania umowy do dnia jej rozwiązania lub wygaśnięcia.
ustawa systemowa art. 36 § 1, 2, 4, 11
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Płatnik składek jest zobowiązany do zgłoszenia zleceniobiorcy do ubezpieczeń społecznych w terminie 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia.
ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 66 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Osoby wykonujące umowę zlecenia podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej art. 81 § 1, 5
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest ustalana na podstawie przepisów o ubezpieczeniach emerytalnym i rentowym, bez stosowania ograniczenia z art. 19 ust. 1 ustawy systemowej.
ustawa o promocji zatrudnienia art. 104 § 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy opłacane są od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, bez stosowania ograniczenia z art. 19 ust. 1 ustawy systemowej, jeśli wynoszą co najmniej minimalne wynagrodzenie.
ustawa o Funduszu Solidarnościowym art. 4 § 1
Ustawa o Funduszu Solidarnościowym
Do obowiązkowych składek na Fundusz Solidarnościowym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące obowiązkowych składek na Fundusz Pracy.
ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych art. 9, 29 § 1
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Pracodawca jest obowiązany opłacać składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zleceniobiorców od wypłat stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, bez stosowania ograniczenia z art. 19 ust. 1 ustawy systemowej.
k.p.c. art. 467 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zwrotu akt organowi rentowemu w celu uzupełnienia materiału sprawy.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia odwołania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.c.
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zlecenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobyt obywatelki Ukrainy w Polsce miał charakter stały w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy systemowej. • Umowa międzynarodowa z Ukrainą nie wyłącza stosowania polskich przepisów o ubezpieczeniach społecznych. • Zasada równego traktowania obywateli oznacza podleganie polskiemu ustawodawstwu na tych samych warunkach co obywatele polscy. • Wykonywanie umowy zlecenia i otrzymywanie wynagrodzenia stanowi podstawę do objęcia ubezpieczeniem społecznym.
Odrzucone argumenty
Cudzoziemcy zatrudnieni na pobyt czasowy nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. • Postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu wydania indywidualnej interpretacji przez ZUS. • Akta sprawy powinny zostać zwrócone organowi rentowemu z powodu braków.
Godne uwagi sformułowania
Stały pobyt w rozumieniu art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy należy dekodować w powiązaniu z systemem ubezpieczenia społecznego, a nie przez odwoływanie się do przepisów o charakterze meldunkowym, ilościowym. • Uzyskanie przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt na czas oznaczony wcale nie przeczy stałemu pobytowi w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy systemowej, jako że nawet taki pobyt jest również stały w sensie „niezmienny w danym okresie”. • Sąd ubezpieczeń społecznych może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'stałego pobytu' w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców wykonujących umowy zlecenia, a także zasady stosowania umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca z Ukrainy i interpretacji art. 5 ust. 2 ustawy systemowej. Może wymagać analizy w kontekście innych umów międzynarodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców pracujących w Polsce na umowach zlecenie, co jest aktualnym tematem w kontekście rynku pracy.
“Cudzoziemiec na umowie zlecenie w Polsce – kiedy podlega ubezpieczeniom społecznym?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.