V U 387/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd przyznał synowi prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce, uznając, że prowadził z nią wspólne gospodarstwo domowe, mimo istnienia małżonka.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił P. D. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce, wskazując, że w pierwszej kolejności świadczenie przysługuje małżonkowi. Syn odwołał się, podnosząc, że jego ojciec porzucił matkę, z którą nie prowadzili wspólnego gospodarstwa, a on sam opiekował się matką i prowadził z nią wspólne gospodarstwo domowe. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając synowi prawo do świadczenia, uznając, że prowadził on wspólne gospodarstwo domowe ze zmarłą matką.
Sprawa dotyczyła prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej I. D. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania tego świadczenia jej synowi, P. D., argumentując, że zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w pierwszej kolejności świadczenie przysługuje małżonkowi zmarłego. Wnioskodawca wniósł odwołanie, podnosząc, że jego ojciec, W. D., porzucił matkę i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego, a on sam, P. D., zamieszkał z matką, opiekował się nią i prowadził z nią wspólne gospodarstwo domowe aż do jej śmierci. Sąd Okręgowy w Legnicy, po analizie stanu faktycznego, uznał odwołanie za zasadne. Sąd ustalił, że małżonkowie W. D. i I. D. mieli rozdzielność majątkową i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego, gdyż mąż porzucił żonę. Opiekę nad I. D. sprawował jej syn, P. D., z którym prowadziła wspólne gospodarstwo domowe. Sąd, powołując się na art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, stwierdził, że w sytuacji, gdy mąż nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego ze zmarłą, a syn prowadził, to syn ma pierwszeństwo w otrzymaniu niezrealizowanego świadczenia. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i przyznał P. D. prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym przysługuje w pierwszej kolejności małżonkowi, dzieciom, z którymi osoba prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a dopiero w dalszej kolejności innym osobom.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Skoro mąż zmarłej porzucił ją i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa, a syn prowadził ze zmarłą wspólne gospodarstwo domowe, to syn ma pierwszeństwo w otrzymaniu świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
P. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
| I. D. | osoba_fizyczna | zmarła |
| W. D. | osoba_fizyczna | małżonek zmarłej |
Przepisy (3)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 136 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi osoba prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Pomocnicze
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uznał fakty wskazane przez wnioskodawcę za przyznane, ponieważ organ rentowy nie odniósł się do nich w odpowiedzi na odwołanie i nie negował ich do chwili rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględnił uzasadnione odwołanie i zmienił zaskarżoną decyzję.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Syn prowadził wspólne gospodarstwo domowe ze zmarłą matką. Małżonek zmarłej porzucił ją i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego.
Odrzucone argumenty
Świadczenie należne do dnia śmierci wypłaca się w pierwszej kolejności małżonkowi (argument ZUS).
Godne uwagi sformułowania
świadczenia należne do dnia śmierci wypłaca się w pierwszej kolejności małżonkowi Mąż zmarłej od chwili gdy ją porzucił, z nią nie mieszkał. Gospodarstwo takie prowadził natomiast będący jej synem P. D. i to jedynie on - jako osoba prowadząca ze zmarłą do chwili jej śmierci wspólne gospodarstwo domowe - należy do pierwszego kręgu osób uprawnionych do pobrania po I. D. niezrealizowanego świadczenia.
Skład orzekający
Krzysztof Główczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pierwszeństwa w wypłacie niezrealizowanych świadczeń po zmarłym, gdy występuje małżonek i syn, a kluczowe jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, że formalne więzi (małżeństwo) mogą ustępować przed faktycznymi relacjami (wspólne gospodarstwo domowe) w kontekście praw do świadczeń po zmarłym.
“Czy małżonek zawsze ma pierwszeństwo do świadczeń po zmarłym? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 387/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2018 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński Protokolant : star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. w Legnicy sprawy z wniosku P. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce I. D. na skutek odwołania P. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 19 kwietnia 2018 r. znak (...) zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 19 kwietnia 2018 r., znak (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy P. D. prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej w dniu (...) r. jego matce I. D. . SSO Krzysztof Główczyński Sygn. akt VU 387/18 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 19 kwietnia 2018 r. odmówił wnioskodawcy P. D. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej jego matce I. D. . W odwołaniu od powyższej decyzji P. D. odnosząc się do uzasadnienia decyzji stwierdził, że jego ojciec W. D. porzucił I. D. , że jego miejsce pobytu nie jest znane, a także że jego rodzice mieli rozdzielność majątkową. Wnioskodawca podał także, że jego matka była chora na schizofrenię paranoidalną i cukrzycę i ze względu na stan zdrowia wymagała stałego nadzoru i opieki. W. D. nigdy się nią nie zajmował. Do 2016 r. opiekę nad I. D. sprawowała jej matka, zaś po jej śmierci w 2016 r. wnioskodawca z matką zamieszkał, opiekował się nią i z nią prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o oddalenie odwołania wskazując, że świadczenie należne do dnia śmieci wypłaca się w pierwszej kolejności małżonkowi. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy. I. D. , ur. (...) , zmarła dnia (...) r., była uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy. Mający rozdzielność majątkową małżonkowie W. D. i I. D. nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego, gdyż mąż porzucił żonę. Do chwili śmierci w 2016 r. matki, I. D. pozostawała pod jej opieką, po czym opiekę nad nią przejął wnioskodawca, który z matką zamieszkał i z nią prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 19 kwietnia 2018 r. odmówił wnioskodawcy P. D. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej jego matce I. D. , stwierdzając że świadczenie to jemu nie przysługuje, bowiem zgodnie z art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , świadczenia należne do dnia śmierci wypłaca się w pierwszej kolejności małżonkowi. (o k o l i c z n o ś c i n i e s p o r n e) Sąd zważył co następuje. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawiony wyżej stan faktyczny, szczególnie w świetle treści odpowiedzi na odwołanie, nie jest sporny. Udzielając bowiem odpowiedzi na odwołanie organ rentowy nie odniósł się do wskazanych w odwołaniu istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych i także później, do chwili rozstrzygnięcia sprawy tych okoliczności nie negował. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 230 k.p.c. wskazane przed wnioskodawcę w jego odwołaniu fakty Sąd uznał za przyznane. Zatem przyjąć należy, że do chwili śmierci I. D. wspólne gospodarstwo domowe prowadził z nią P. D. , jej syn. Mąż zmarłej od chwili gdy ją porzucił, z nią nie mieszkał. Ustalone w sprawie istotne fakty uzasadniają zastosowanie w niej instytucji określonej przepisem art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z jego treścią, w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi osoba prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Jak wynika z zebranego materiału, mąż I. D. nie prowadził z nią do chwili jej śmierci wspólnego gospodarstwa domowego. Gospodarstwo takie prowadził natomiast będący jej synem P. D. i to jedynie on - jako osoba prowadząca ze zmarłą do chwili jej śmierci wspólne gospodarstwo domowe - należy do pierwszego kręgu osób uprawnionych do pobrania po I. D. niezrealizowanego świadczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, uwzględniając na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. uzasadnione odwołanie, zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI