VIII U 9/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania Z.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., która zobowiązała go do zwrotu 1199,24 zł nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego. Emerytura była wypłacana w zbiegu z rentą wypadkową. ZUS uznał świadczenie za nienależnie pobrane, ponieważ Z.K. prowadził działalność gospodarczą w okresie od 15.10.2012 r. do 30.11.2012 r., co zgodnie z przepisami powodowało zawieszenie prawa do pobierania dwóch świadczeń. Z.K. wniósł odwołanie, argumentując, że w tym okresie nie osiągnął żadnego przychodu i powołał się na orzecznictwo SN wskazujące na zawieszenie prawa do emerytury w wyniku osiągnięcia przychodu. Podkreślił, że zapłacił składki ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd Okręgowy w Gdańsku, po analizie akt sprawy i przepisów, ustalił stan faktyczny jako bezsporny. Kluczowe znaczenie miały przepisy dotyczące zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych oraz zasady ustalania przychodu z działalności pozarolniczej. Sąd powołał się na art. 26 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz art. 104 i 104a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd podkreślił, że dla rencistów prowadzących pozarolniczą działalność, za przychód stanowiący podstawę do zawieszenia świadczeń uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nawet jeśli osoba nie osiągnęła faktycznego dochodu, bierze się pod uwagę minimalną podstawę wymiaru składki (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia). Sąd uznał, że Z.K. został prawidłowo pouczony o skutkach prowadzenia działalności gospodarczej w decyzjach z dnia 28.03.2011 r., co wykluczało możliwość zasłaniania się nieznajomością przepisów. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalno-rentowych i wpływu prowadzenia działalności gospodarczej na prawo do świadczeń, nawet przy braku faktycznego przychodu.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu emerytury z rentą wypadkową oraz prowadzenia działalności gospodarczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prowadzenie działalności gospodarczej bez osiągnięcia faktycznego przychodu, ale z obowiązkiem naliczenia składek na ubezpieczenie społeczne, skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranej emerytury wypłacanej w zbiegu z rentą wypadkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowadzenie działalności gospodarczej, nawet bez faktycznego przychodu, stanowi podstawę do naliczenia składek na ubezpieczenie społeczne, co zgodnie z przepisami skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego wypłacanego w zbiegu z rentą wypadkową.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymi za przychód z pozarolniczej działalności uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne, a nie faktycznie uzyskany dochód. Nawet jeśli osoba nie osiągnęła faktycznego przychodu, bierze się pod uwagę minimalną podstawę wymiaru składki. Dodatkowo, ubezpieczony został prawidłowo pouczony o tych zasadach.
Czy prawidłowe pouczenie o skutkach prowadzenia działalności gospodarczej przez rencistę lub emeryta jest warunkiem koniecznym do skutecznego domagania się zwrotu nienależnie pobranego świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawidłowe pouczenie jest warunkiem koniecznym. W tym przypadku sąd uznał, że Z.K. został prawidłowo pouczony w decyzjach organu rentowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pouczenie zawarte w decyzjach ZUS z dnia 28.03.2011 r. było jasne i wyczerpujące, informując o skutkach osiągania przychodu z działalności gospodarczej stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne. Brak zapoznania się z pouczeniem obciąża świadczeniobiorcę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 138
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 104 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 104 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dla emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne.
ustawa wypadkowa art. 26 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego oraz do emerytury wypłaca się, zależnie od jej wyboru: przysługującą rentę powiększoną o połowę emerytury albo emeryturę powiększoną o połowę renty.
ustawa wypadkowa art. 26 § 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli osoba uprawniona osiąga przychód powodujący zawieszenie prawa do świadczeń lub zmniejszenie ich wysokości określony w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, niezależnie od wysokości tego przychodu.
ustawa o s.u.s. art. 18 § 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowadzenie działalności gospodarczej, nawet bez faktycznego przychodu, stanowi podstawę do naliczenia składek na ubezpieczenie społeczne, co skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. • Ubezpieczony został prawidłowo pouczony o skutkach prowadzenia działalności gospodarczej w decyzjach organu rentowego.
Odrzucone argumenty
Brak faktycznego przychodu z działalności gospodarczej powinien wyłączać obowiązek zwrotu świadczenia. • ZUS powinien był poinformować o błędnym naliczaniu składek.
Godne uwagi sformułowania
Za przychód osiągany z tytułu pozarolniczej działalności uważa się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne. • Nieodczytanie pouczeń znajdujących się na odwrotnych stronach decyzji ZUS obciąża świadczeniobiorcę.
Skład orzekający
Hanna Witkowska-Zalewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalno-rentowych i wpływu prowadzenia działalności gospodarczej na prawo do świadczeń, nawet przy braku faktycznego przychodu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu emerytury z rentą wypadkową oraz prowadzenia działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet brak faktycznego przychodu z działalności gospodarczej nie chroni przed obowiązkiem zwrotu świadczeń, jeśli istniał obowiązek naliczania składek. Jest to ważna lekcja dla osób prowadzących działalność i pobierających świadczenia.
“Prowadzisz firmę i pobierasz emeryturę? Uważaj: brak przychodu to nie zawsze ochrona przed zwrotem świadczeń!”
Dane finansowe
WPS: 1199,24 PLN
zwrot nienależnie pobranego świadczenia: 1199,24 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.