VIII U 870/25

Sygnatura akt VIII U 870/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 lutego 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. stwierdził, że R. J. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega:  obowiązkowo ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 16 października 2024 r.;  dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 16 października 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że z wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalność Gospodarczej wynika, że R. J. od 1 września 2008 r. zgłosiła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie fryzjerstwo oraz pozostałe zabiegi kosmetyczne, z siedzibą w P. przy ul. (...) lok. 8. Z analizy konta w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika, że od 1 września 2008 r. R. J. zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych, wypadkowego i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie fryzjerstwo damsko-męskie. Na uwagę zdaniem Zakładu zasługuje fakt, że w/w od 2011 r. często przebywała na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, przerwanymi jedynie krótkimi okresami ubezpieczenia (zasiłkach chorobowych, macierzyńskich i zasiłkach opiekuńczych): 31.12.2010 r. - 11.02.2011 r., 30.12.2011 r. - 06.03.2012 r., 28.06.2012 r. - 31.08.2013 r., 09.09.2013 r. - 11.10.2013 r., 24.10.2013 r. - 04.03.2014 r., 23.04.2014 r. - 04.06.2014 r., 16.06.2014 r. - 04.07.2014 r., 15.07.2014 r. - 20.10.2014 r., 03.11.2014 r. - 14.11.2014 r., 05.12.2014 r. - 04.03.2015 r., 09.03.2015 r. - 25.03.2015 r., 03.04.2015 r. - 04.05.2015 r., 21.05.2015 r. - 16.06.2015 r., 16.07.2015 r. - 08.12.2015 r., 31.12.2015 r. - 15.06.2016 r., 28.07.2016 r. - 19.10.2016 r., 28.10.2016 r. - 10.11.2016 r., 22.12.2016 r. - 04.05.2017 r., 13.06.2017 r. - 24.05.2018 r., 06.06.2018 r. - 04.12.2018 r., 24.12.2024 r. - 15.02.2019 r., 18.04.2018 r. - 05.05.2019 r., 18.06.2019 r. - 23.06.2019 r., 12.08.2019 r. - 02.09.2019 r., 28.10.2019 r. - 11.11.2019 r., 23.12.2019 r. - 02.02.2020 r., 17.02.2020 r. - 24.02.2020 r., 10.03.2020 r. - 01.06.2020 r., 08.06.2020 r. - 30.06.2020 r., 11.08.2020 r. - 07.09.2020 r., 01.10.2020 r. - 03.03.2021 r., 05.07.2021 r. - 09.01.2022 r., 16.03.2022 r. - 11.04.2022 r., 13.04.2022 r. - 30.06.2022 r., 10.08.2022 r. - 06.10.2022 r., 23.12.2022 r. - 03.04.2023 r., 09.08.2023 r. - 06.02.2024 r., 17.04.2024 r. - 15.10.2024 r. Za okres od 21.12.2024 r. do 06.02.2025 r. złożyła wniosek o zasiłek chorobowy. Z uwagi na powyższe organ powziął wątpliwość co do zasadności prowadzenia działalności gospodarczej przez R. J. i 9 stycznia 2025 r. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w tym zakresie od 16 października 2024 r., czyli po zakończeniu ostatniego okresu zasiłkowego. Z przedłożonych przez w/w dokumentów wynika, że od 16 października 2024 r. R. J. zakupiła tylko 4 produkty w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W przedłożonym oświadczeniu z dnia 16 października 2024 r. poinformowała, że to z powodu nieobecności nie było również rejestracji usług na kasie fiskalnej. W ocenie organu rentowego w realiach rozpoznawanej sprawy R. J. nie wykazała, aby po wznowieniu działalności gospodarczej prowadziła bądź miała zamiar faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i ciągły. Przeciwnie, poczynione ustalenia faktyczne i ich ocena dokonana przez Zakład, pozwalają uznać, że R. J. podejmowała jedynie działania pozorujące prowadzenie działalności gospodarczej, aby korzystać ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, jednak nie podejmowała aktywności, które mogłyby wskazywać na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji zdaniem Oddziału wszystkie okoliczności wskazane w niniejszej sprawie pozwalają uznać, że podjęta po ostatnim okresie zasiłkowym działalność ma cechy pozornej. (decyzja - k. bez numeru akt ZUS) Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożyła R. J. , zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu ubezpieczona wskazała, że organ rentowy uznał, iż od 2011 r. przebywa często na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, wskazując przy tym, iż po jej powrocie do zdrowia od 16 października 2024 r. nie wykazała, aby po wznowieniu działalności gospodarczej prowadziła bądź miała zamiar faktycznego jej prowadzenia w sposób ciągły i zorganizowany. Skarżąca podkreśliła, że przedstawiła organowi szereg dowodów na to, iż prowadzi działalność nieprzerwanie i przez cały ten czas. Jest to jej główne źródło dochodu i jedyna praca. Prowadzi działalność gospodarczą w formie karty podatkowej, więc nie ma żadnego obowiązku zbierania i przechowywania dowodów zakupu. Nie rozlicza faktur czy innych rachunków do kosztów uzyskania przychodu. Natomiast jej zwolnienia były spowodowane różnymi przyczynami i nie tylko jej chorobami. Przebywała również na zasiłku macierzyńskim, po którym po 4 miesiącach od urodzenia dziecka wróciła do pacy, a później przebywała na zasiłkach opiekuńczych, gdyż jej dziecko chorowało. Jednocześnie podkreśliła, iż nie zawieszała działalności, żeby ją następnie wznowić, a jedynie powróciła do jej prowadzenia do po zakończeniu zwolnienia lekarskiego. Zaskarżona decyzja jest dla niej o tyle przykra, iż jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i niezdolną do samodzielnej egzystencji (wcześniej była osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawną od urodzenia). W jej działalności i samodzielnym utrzymaniu jako osobie niepełnosprawnej pomaga (...) w ramach pomocy de minimis dla osób niepełnosprawnych, który też weryfikował prowadzenie przez nią działalności przed udzieleniem pomocy. Ponadto zaznaczyła, że skończyła 3-letnią szkołę zawodową oraz kurs I i II stopnia w kierunku fryzjerstwo uzyskując z tego kierunku dyplom. Dokształcała się również cały czas w kierunku kosmetologii. Posiada swój lokal oraz ma swój zakres usług i klientów. Na marginesie zaznaczyła, że obecnie jej sytuacja życiowa pogorszyła się, wskazując na problemy natury psychiatrycznej. (odwołanie - k. 3-6) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wywodząc, jak w zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie organ rentowy zwrócił uwagę na deklarowanie od 2019 r., w sytuacji pogorszenia się zdrowia płatniczki składek - wysokie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Poczynione przez Zakład ustalenia związane z częstymi od 2011 r. okresami przebywania na zwolnieniach lekarskich, pogarszający się stan zdrowia odwołującej, uzyskanie w 2024 r. statusu osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, brak uzyskiwania przychodów wystarczających na opłacenie składek od wysokiej podstawy wymiaru stawiają pod znakiem zapytania prawdziwy cel zarejestrowanej działalności gospodarczej. Zdaniem organu R. J. nie spełnia warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi w okresie od 16 października 2024 r. i uznał, że prowadzona działalność gospodarcza nosi znamiona działalności pozornej ( art. 83 k.c. ). (odpowiedź na odwołanie - k. 18-22) Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r. tut. Sąd ustanowił dla ubezpieczonej pełnomocnika z urzędu. (postanowienie - k. 38) Pismem procesowym z dnia 16 czerwca 2025 r. (data nadania w P. Pocztowej) pełnomocnik ubezpieczonej poparł złożone odwołanie w całości. (pismo procesowego pełnomocnika ubezpieczonej - k. 45) Na rozprawie w dniu 13 października 2025 r., bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pełnomocnik wnioskodawczyni poparł odwołanie i wniósł o przyznanie wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu oświadczając, że nie zostało ono pokryte w całości, ani w części. Natomiast pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania w całości. (stanowiska końcowe stron na rozprawie w dniu 13 października 2025 r. e- protokół (...) :34:50-00:47:02 - koperta k. 132) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: R. J. ukończyła zasadniczą szkołę zawodową w zawodzie fryzjer oraz kurs I i II stopnia w tej dziedzinie. Odbyła również kurs z zakresu stylizacji paznokci oraz prowadzenia i zarządzania własną firmą. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) Ubezpieczona od 1996 r. prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest fryzjerstwo damsko-męskie i usługi kosmetyczne. Do 2010 r. miała 3 osoby na stażu. Obecnie nikogo nie zatrudnia. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) Od 2001 r. wnioskodawczyni posiada lokal, w którym prowadzi swoją działalność. Ma zawartą umowę dzierżawy na czas nieokreślony od osoby fizycznej. Obecnie opłaty wynoszą 200,00 zł miesięcznie. Lokal ma niecałe 12 metrów kwadratowych. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132 , umowa najmu lokalu użytkowego - k. bez numeru akt ZUS ) Na pracowni R. J. wisi reklama wraz z numerem telefonu do salonu. Ubezpieczona ma także wizytówkę na G. M. . Klienci umawiają się telefonicznie. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132 , reklama - k. 71-72 ) Z wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalność Gospodarczej wynika, że R. J. od 1 września 2008 r. zgłosiła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej pod firmą (...) w zakresie fryzjerstwo oraz pozostałe zabiegi kosmetyczne, z siedzibą w P. przy ul. (...) lok. 8. (wydruk z (...) k. 61-62) Ubezpieczona nie wystawia faktur, tylko paragony. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) Wnioskodawczyni podlega opodatkowaniu w formie karty podatkowej, więc nie prowadzi księgowości. (decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. - k. bez numeru akt ZUS, zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) Z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej skarżącą była objęta ubezpieczeniami społecznymi w okresie: 01.09.1996 - 09.08.1998, 01.09.1988 - 07.02.2000, 01.06.2000 - 31.08.2000, 01.12.2000 - 31.12.2000, 01.12.2000 - 31.12.2000, 01.05.2001 - 30.06.2001, 01.10.2001 - 01.11.2001, 08.05.2002 - 17.11.2002, 16.12.2002 - 22.12.2002, 19.01.2003 - 27.01.2003, 25.02.2003 - 13.03.2003, 11.04.2003 - 22.04.2003, 21.05.2003 - 09.11.2003, 08.12.2003 - 19.12.2003, 17.01.2004 - 25.01.2004, 01.09.2008 - 05.12.2012, 23.05.2013 - 15.10.2024. (poświadczenie - k. 10-12) Wnioskodawczyni opłacała składki w następujących okresach: 01.09.1996 - 09.08.1998, 01.09.1998 - 01.03.1999, 01.06.2000 - 31.08.2000, 01.12.2000 - 31.12.2000, 01.05.2001 - 30.06.2001, 01.10.2001 - 01.11.2001, 08.05.2002 - 17.11.2002, 16.12.2002 - 22.12.2002, 19.01.2003 - 27.01.2003, 25.02.2003 - 13.03.2003, 11.04.2003 - 22.04.2003, 21.05.2003 - 01.06.2003, 01.11.2003 - 09.11.2003, 08.12.2003 - 19.12.2003, 17.01.2004 - 25.01.2004, 01.09.2008 - 30.12.2010, 12.02.2011 - 29.12.2011, 07.03.2012 - 27.06.2012, 01.09.2013 - 08.09.2013, 12.10.2013 - 23.10.2013, 05.03.2014 - 22.04.2014, 05.06.2014 - 15.06.2014, 05.07.2014 - 14.07.2014, 21.10.2014 - 02.11.2014, 15.11.2014 - 04.12.2014, 05.03.2015 - 08.03.2015, 26.03.2015 - 02.04.2015, 05.05.2015 - 20.05.2015, 17.06.2015 - 15.07.2015, 09.12.2015 - 30.12.2015, 16.06.2016 - 27.07.2016, 20.10.2016 - 27.10.2016, 11.11.2016 - 21.12.2016, 05.05.2017 - 12.06.2017, 25.05.2018 - 05.06.2018, 05.12.2018 - 23.12.2018, 16.02.2019 - 17.04.2019, 06.05.2019 - 17.06.2019, 24.06.2019 - 11.08.2019, 03.09.2019 - 27.10.2019, 12.11.2019 - 22.12.2019, 03.02.2020 - 16.02.2020, 25.02.2020 - 09.03.2020, 02.06.2020 - 07.06.2020, 01.07.2020 - 10.08.2020, 08.09.2020 - 30.09.2020, 04.03.2021 - 04.07.2021, 10.01.2022 - 15.03.2022, 12.04.2022 - 12.04.2022, 01.07.2022 - 09.08.2022, 07.10.2022 - 22.12.2022, 04.04.2023 - 08.08.2023, 07.02.2024 - 16.04.2024. (poświadczenie - k. 10-12) Skarżąca była zwolniona z opłacania składek w następujących okresach: 02.03.1999 - 20.09.1999 - zasiłek chorobowy, 21.09.1999 - 07.02.2000 - zasiłek macierzyński, 02.06.2003 - 31.10.2003 - zasiłek chorobowy, 31.12.2010 - 11.02.2011 - zasiłek chorobowy, 30.12.2011 - 06.03.2012 - zasiłek chorobowy, 28.06.2012 - 05.12.2012 - zasiłek chorobowy, 23.05.2013 - 31.08.2013 - zasiłek chorobowy, 09.09.2013 - 11.10.2013 - zasiłek opiekuńczy, 24.10.2013 - 18.11.2013 - zasiłek opiekuńczy, 19.11.2013 - 04.03.2014 - zasiłek chorobowy, 23.04.2014 - 04.06.2014 - zasiłek chorobowy, 16.06.2014 - 04.07.2014 - zasiłek opiekuńczy, 15.07.2014 - 30.09.2014 - zasiłek chorobowy, 01.10.2014 - 20.10.2014 - zasiłek opiekuńczy, 03.11.2014 - 14.11.2014 - zasiłek opiekuńczy, 05.12.2014 - 10.12.2014 - zasiłek opiekuńczy, 11.12.2014 - 04.03.2015 - zasiłek chorobowy, 09.03.2015 - 25.03.2015 - zasiłek opiekuńczy, 03.04.2015 - 24.04.2015 - zasiłek opiekuńczy, 25.04.2015 - 04.05.2015 - zasiłek chorobowy, 21.05.2015 - 01.06.2015 - zasiłek chorobowy, 02.06.2015 - 16.06.2015 - zasiłek opiekuńczy, 16.07.2015 - 02.12.2015 - zasiłek chorobowy, 03.12.2015 - 08.12.2015 - zasiłek opiekuńczy, 31.12.2015 - 15.06.2016 - zasiłek chorobowy, 28.07.2016 - 03.08.2016 - zasiłek opiekuńczy, 04.08.2016 - 19.10.2016 - zasiłek chorobowy, 28.10.2016 - 10.11.2016 - zasiłek opiekuńczy, 22.12.2016 - 04.05.2017 - zasiłek chorobowy, 13.06.2017 - 10.10.2017 - zasiłek chorobowy, 11.10.2017 - 23.11.2017 - zasiłek opiekuńczy, 24.11.2017 - 24.05.2015 - zasiłek chorobowy, 06.06.2018 - 02.08.2018 - zasiłek opiekuńczy, 03.08.2018 - 04.12.2018 - zasiłek chorobowy, 24.12.2018 - 15.02.2019 - zasiłek chorobowy, 18.04.2019 - 05.05.2019 - zasiłek chorobowy, 18.06.2019 - 23.06.2019 - zasiłek chorobowy, 12.08.2019 - 02.09.2019 - zasiłek chorobowy, 28.10.2019 - 11.11.2019 - zasiłek chorobowy, 23.12.2019 - 02.02.2020 - zasiłek chorobowy, 17.02.2020 - 24.02.2020 - zasiłek opiekuńczy, 10.03.2020 - 01.06.2020 - zasiłek chorobowy, 08.06.2020 - 30.06.2020 zasiłek opiekuńczy, 11.08.2020 - 07.09.2020 - zasiłek chorobowy, 01.10.2020 - 03.03.2021 - zasiłek chorobowy, 05.07.2021 - 02.01.2022 - zasiłek chorobowy, 05.07.2021 - 02.01.2022 - zasiłek chorobowy, 03.01.2022 - 09.01.2022 - zasiłek opiekuńczy, 16.03.2022 - 11.04.2022 - zasiłek chorobowy, 13.04.2022 - 30.06.2022 - zasiłek chorobowy, 10.08.2022 - 06.10.2022 - zasiłek chorobowy, 23.12.2022 - 03.04.2023 - zasiłek chorobowy, 09.08.2023 - 06.02.2024 - zasiłek chorobowy, 17.04.2024 - 15.10.2024 - zasiłek chorobowy. (poświadczenie - k. 10-12) Za okres od 21.12.2024 r. do 06.02.2025 r. został złożony przez skarżącą wniosek o zasiłek chorobowy. (bezsporne) Podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla ubezpieczonej wynosiły w: 1996 r. - 2.073,95 zł, 1997 r. - 7.181,68 zł, 1998 r. - 8.010,20 zł, 1999 r. - 1.542,73 zł, 2000 r. - 4.507,03 zł, 2001 r. - 3.701,46 zł, 2002 r. - 8.340,00 zł, 2003 r. - 3.044,19 zł, 2004 r. - 418,07 zł, 2008 r. - 7.093,59 zł, 2009 r. - 22.989,60 zł, 2010 r. - 22.651,20 zł, 2011 r. - 21.377,64 zł, 2012 r. - 8.052,93 zł, 2013 r. - 1.456,45 zł, 2014 r. - 7.591,09 zł. 2015 r. - 6.094,31 zł, 2016 r. - 7.233,59 zł, 2017 r. - 3.250,88 zł, 2018 r. - 2.680,13 zł, 2019 r. - 23.363,21 zł, 2020 r. - 10.114,80 zł, 2021 r. - 12.723,39 zł, 2022 r. - 21.437,64 zł, 2023 r. - 17.301,71 zł, 2024 r. - 10.921,22 zł (za miesiące styczeń 2024 r. - wrzesień 2024 r.). Za miesiące 03/2020, (...) płatnik został zwolniony z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek w ramach Tarczy Antykryzysowej. (poświadczenie - k. 10-12) Od stycznia 2011 r. do sierpnia 2025 r. suma składek na ubezpieczenie emerytalne dla ubezpieczonej wyniosła 36.510,35 zł, na ubezpieczenie rentowe 14.535,63 zł, na ubezpieczenie chorobowe 4.533,13 zł, a na wypadkowe 3.186,19 zł. (zestawienie podstaw wymiaru oraz kwot składek dla ubezpieczonej - k. 124-125) Suma wypłaconych zasiłków dla ubezpieczonej wyniosła w: 2011 r. - 1 916,82 zł, w 2012 r. - 13 901,47 zł, w 2013 r. - 17 646,88 zł, w 2014 r. - 12 151,56 zł, w 2015 r. - 13 195,08 zł, w 2016 r. - 12.754,50 zł, w 2017 r. - 15 119,88 zł, w 2018 r. - 15 444,52 zł, w 2019 r. - 5 380,08 zł, w 2020 r. - 12 429,84 zł, w 2021 r. - 15 201,96 zł, w 2022 r. - 13 040,45 zł, w 2023 r. - 18 865,35 zł oraz w 2024 r. - 20.264,02 zł. (zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach z ubezpieczenia społecznego - k. 126-129) Ubezpieczona otrzymała pomoc de minimis i pomaga jej PFRON. PFRON pokrywa składkę emerytalno-rentową, a pozostałe składki płaci sama. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132 , lista przypadków pomocy de minimis otrzymanych przez beneficjenta - k. 13-16 ) Gdy odwołująca przebywała na zwolnieniu lekarskim to nie świadczyła usług. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) W dniu 9 stycznia 2025 r. organ rentowy zawiadomił R. J. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zasadności podlegania ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 16 października 2024 r. (zawiadomienie - k. bez numeru akt ZUS) Z dokumentów przedłożonych przez ubezpieczoną w toku trwania postępowania wyjaśniającego przed ZUS wynika, że od 16 października 2024 r. R. J. zakupiła 4 produkty w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. (potwierdzenia zamówień - k. bez numeru akt ZUS) Decyzją z dnia 18 lutego 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. stwierdził, że R. J. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega:  obowiązkowo ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 16 października 2024 r.;  dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 16 października 2024 r., wskazując, że od 2011 r. ubezpieczona często przebywała na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, przerwanymi jedynie krótkimi okresami ubezpieczenia (zasiłkach chorobowych, macierzyńskich i zasiłkach opiekuńczych. Poczynione ustalenia faktyczne i ich ocena dokonana przez Zakład, pozwalają zdaniem organu uznać, że R. J. podejmowała jedynie działania pozorujące prowadzenie działalności gospodarczej, aby korzystać ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, jednak nie podejmowała aktywności, które mogłyby wskazywać na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej. (decyzja - k. bez numeru akt ZUS) Do 15 października 2024 r. odwołująca przebywała na zwolnieniu lekarskim przez pół roku. Przez cały 2024 r. uzyskała ok. 250 zł, ale nie pamięta czy był to dochód czy przychód. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) Przed 2024 r. organ rentowy nie kwestionował sposobu prowadzenia przez odwołująca działalności gospodarczej. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) W 2024 r. ubezpieczona przyjęła najprawdopodobniej dwie osoby, ponieważ wystawiła paragony na łączną kwotę około 250 zł. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) Skarżąca z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskała w 2019 r. dochód w wysokości 6.266,00 zł, w 2020 r. w wysokości 917,00 zł, w 2021 r. w wysokości 2390,00 zł, w 2022 r. w wysokości 2675,00 zł, a w 2023 r. w wysokości 730,00 zł. (oświadczenie, paragony - k. 59-60, k. 63-70) Z przedłożonych zeznań PIT-37 wynika, iż płatniczka składek w latach 2019-2024 r. osiągnęła:  w 2024 r. - przychody z innych źródeł w kwocie 21.670,60 zł,  w 2023 r. - przychody z innych źródeł w kwocie 18.123,42 zł,  w 2022 r. - przychody z innych źródeł w kwocie 14.361,72 zł,  w 2021 r. - przychody z innych źródeł w kwocie 14.839,34 zł,  w 2020 r. - przychody z innych źródeł w kwocie 11.223,96 zł,  w 2019 r. - przychody z innych źródeł w kwocie 5.333,70 zł. (PIT-37 za lata 2019-2024 - k. 84-111) Odwołująca wykazała w PIT-37 przychody uzyskiwane ze świadczeń ZUS. Do końca stycznia każdego roku składa PIT-16A. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) Orzeczeniem Lekarza Orzecznika z dnia 2 października 2024 r. ubezpieczona została uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji do 31 października 2027 r. (orzeczenie z dnia 2 października 2024 r. - k. 36-36 verte) Zgodnie z orzeczeniem (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 27 listopada 2024 r. ubezpieczona została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie wydaje się do 30 listopada 2027 r. (orzeczenie z dnia 27 listopada 2024 r. - k. 35-35 verte) W 2011 r. ubezpieczona legitymowała się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a od 2019 r. znacznym stopniem niepełnosprawności. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) W grudnia 2012 r. wnioskodawczyni urodziła córkę. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) W salonie prowadzone są kontrole przez sanepid. Ostatnia miała miejsce 27 czerwca 2025 r. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132 , reklama - k. 71-72) Skarżąca korzysta z rehabilitacji z powodu urazu kręgosłupa. Od 2018 r. jest pod opieką poradni psychiatrycznej. Cierpi na depresję i zaburzenia lękowe. Niekiedy przez kilka dni nie może podnieść się z łóżka. To też było podstawą ustalenia przez ZUS niezdolności do samodzielnej egzystencji. W 2021 r. była chora na (...) . (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) Skarżąca nadal chce wykonywać działalność gospodarczą, tak jak dotychczas. Włożyła dużo pracy w przygotowanie lokalu, do możliwości świadczenia usług. (zeznania ubezpieczonej protokół z rozprawy z dnia 13 października 2025 r. 00:34:01 - 00:34:46 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami 00:03:54-00:33:16 - koperta k. 132) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o dokumenty zawarte w aktach sprawy, w tym w załączonych aktach emerytalnych ZUS. Ponadto Sąd oparł się o zeznania ubezpieczonej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, pozwalając tym samym na wydanie rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 6 ust.1 punkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm., dalej: ustawa systemowa, ustawa o ubezpieczeniach społecznych) osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art.12 ust.1 ww. ustawy). Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a (art. 8 ust. 6 punkt 1 ww. ustawy). Okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom określa przepis art. 13 punkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , zgodnie z którym osoby prowadzące pozarolniczą działalność obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36 aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. z 2019 r. , poz.1292). W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że wykonywanie tejże działalności, to rzeczywista działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 września 2007 r., III UK 35/07, LEX nr 483284; z dnia 18 lutego 2009 r., II UK 207/08, LEX nr 736738; z dnia 19 lutego 2009 r., II UK 215/08, LEX nr 736739; z dnia 19 lutego 2010 r., II UK 186/09, LEX nr 590235; z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 240/09, LEX nr 585723; z dnia 18 listopada 2011 r., I UK 156/11, LEX nr 1102533) . Na podstawie art. 36 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 cytowanej ustawy każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób prowadzących działalność gospodarczą należy do tych osób. Art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a , stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe w/w osób stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe. Z art. 47 ust 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, nie później niż: 2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca – dla płatników składek posiadających osobowość prawną; 4) do 20 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników składek. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczona jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, od 16 października 2024 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. Odnosząc się do powyższej spornej kwestii wskazać w pierwszej kolejności należy, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm., dalej: Prawo przedsiębiorców) osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą jest przedsiębiorca, czyli osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, która we własnym imieniu wykonuje działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1). Zgodnie z art. 3 wspomnianej ustawy działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Przedsiębiorca, będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (art. 5 ust. 2). W orzecznictwie przyjmuje się, że cechami działalności gospodarczej są: 1) zawodowy (a więc stały) charakter, 2) związana z nią powtarzalność podejmowanych działań, 3) podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania, 4) uczestnictwo w obrocie gospodarczym (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 6 grudnia 1991 r., sygn. III CZP 117/91, opubl. OSNCP 1992 nr 5, poz. 65) . Podkreśla się także, że dla uznania określonej przedmiotowo działalności za działalność gospodarczą konieczne jest łączne zaistnienie trzech jej cech funkcjonalnych: zarobkowości, zorganizowania i ciągłości. Brak którejkolwiek z nich oznacza, że dana działalność nie może być zakwalifikowana do kategorii działalności gospodarczej. Przesłanka wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły nie jest rozumiana jako konieczność jej wykonywania bez przerwy, lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności w odróżnieniu od ich przypadkowości, sporadyczności lub okazjonalności. Przyjmuje się zatem, że działalność gospodarcza z założenia jest działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Nie uznaje się więc za działalność gospodarczą: działalności okresowej i sporadycznej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 30 listopada 2005 r., sygn. I UK 95/05, opubl. Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rok 2006, Nr 19-20, poz. 311, str. 863; postanowienie Sądu Najwyższego z 17 lipca 2003 r., sygn. II UK 111/03, opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rok 2003, Nr 17, poz. 1; wyrok NSA z dnia 19 marca 1991 r., (...) SA /Wa 898/90, (...) 1992, nr 3-4, poz. 58; wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r., (...) SA /Wa (...) , Pr. Gosp. 1998, nr 1, s. 32) . Innymi słowy do uznania określonej przedmiotowo działalności za działalność gospodarczą konieczne jest łączne zaistnienie trzech jej cech funkcjonalnych: kryterium ekonomicznej klasyfikacji działalności; zarobkowych celach działalności; sposobu wykonywania działalności gospodarczej ze względu na organizację i częstotliwość. W opisywanym znaczeniu ubezpieczenie społeczne nie jest celem głównym działalności gospodarczej. Celem tym jest zarobek, czyli dochód pokrywający w pełni koszty działalności, w tym ubezpieczenia społecznego, a ponadto wystarczający na utrzymanie oraz rozwój przedsiębiorcy. Oczywiście sytuacja finansowa może ulegać zmianie. Wykracza jednak poza normalne granice ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej sytuacja, polegająca na utrzymywaniu przez rejestrującego działalność gospodarczą stanu, w którym możliwe do osiągnięcia dochody są znikome w relacji do ponoszonych kosztów (w tym i opłaty składkowe). Wola i świadomość mają wówczas znaczenie, bo same dowodzą, że rejestrujący działalność co najmniej godzi się na taką sytuację i zamierza z niej uzyskać wysokie świadczenia ubezpieczeniowe przy minimalnym nakładzie finansowym. Działalność gospodarcza powinna mieć charakter zarobkowy, bowiem wykonywanie działalności z reguły (definicji) polega na powtarzalności podjętych działań, które podporządkowane są regułom zysku i opłacalności. (...) społeczne są wówczas jedynie pochodną takiej działalności (pracy), dlatego założeniem wyjściowym rejestrowanej działalności gospodarczej nie powinno być tylko uzyskanie zasiłków z ubezpieczenia chorobowego (por III AUa 424/19 - wyrok SA Katowice z dnia 10-01-2020) . Należy także wskazać, iż zgodnie z treścią art.43 1 k.c. przedsiębiorcą jest osoba fizyczna prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. W polskim prawie nie ma wymogu, aby działalność gospodarcza była prowadzona wyłącznie osobiście. Niewątpliwie zatem w ocenie, czy były podejmowane czynności zmierzające bezpośrednio do prowadzenia działalności gospodarczej, należy uwzględniać wszelkie okoliczności sprawy, w tym także zamiar osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Nawet wykonywanie niektórych czynności związanych z przedmiotem zarejestrowanej działalności gospodarczej nie zawsze będzie świadczyć o zamiarze prowadzenia tej działalności w niekrótkim okresie. To zamiar, a więc prowadzenie działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i ciągły, ma znaczenie przy ocenie tego, jaki charakter należy nadać działaniom podejmowanym przez przedsiębiorcę w całym okresie prowadzenia działalności gospodarczej. O ile ciągłość wykonywania działalności nie musi polegać w każdym przypadku na codziennym podejmowaniu czynności związanych z przedmiotem tej działalności, to jednak ważne jest, aby czynności te charakteryzowała powtarzalność, która miałaby istotny wpływ na funkcjonowanie działalności gospodarczej od momentu jej zarejestrowania. W tym też przejawia się zamiar prowadzenia tej działalności. Rozpoczęcie działalności gospodarczej powinno być działaniem konsekwentnym i przemyślanym pod względem organizacyjnym, technicznym, ekonomicznym, finansowym, marketingowym, handlowym. O braku zarobkowego charakteru działalności gospodarczej świadczy również zadeklarowanie wysokiej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, pomimo nie osiągania wystarczającego przychodu. Zarobkowy, zorganizowany i ciągły charakter działalności gospodarczej może być zakwestionowany, jeżeli już od samego początku jej prowadzenia wymiernym, stałym i założonym z góry kosztem, nieznajdującym pokrycia w przewidywanych zyskach, staje się opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości znacznie przekraczającej obowiązujące minimum. Może to wskazywać na intencję (element subiektywny) nie tyle podjęcia i wykonywania zarobkowej działalności gospodarczej, lecz włączenia się do systemu ubezpieczeń społecznych w celu uzyskania wysokich świadczeń (por. III AUa 796/19 - wyrok SA Białystok z dnia 17-12-2019) . Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż w przypadku działalności gospodarczej stwierdzenie nieistnienia tytułu ubezpieczeń społecznych wiązać się może z pierwotną lub wtórną fikcyjnością (pozornością) rozpoczęcia lub wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Fikcyjność pierwotna występuje wtedy, gdy działania rzekomego przedsiębiorcy (standardowo osoby fizycznej niezatrudniającej pracowników) ograniczają się jedynie do czynności zalegalizowania działalności gospodarczej (to jest zgodnie z art. 17 ust. 1 tego Prawa do złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), bez faktycznego jej uruchomienia i zamiaru prowadzenia, co oznacza, że w praktyce nie dochodzi do rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 13 pkt 4 u.s.u.s., a tym samym objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i wypadkowym oraz przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego. Częściej występuje jednak zjawisko fikcyjności wtórnej polegającej na pozorowaniu prowadzenia działalności gospodarczej wyłącznie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W takiej sytuacji weryfikacja tej działalności jako tytułu ubezpieczeń społecznych odbywa się za pomocą badania, czy jest ona - zgodnie z definicją określoną w art. 3 Prawa przedsiębiorców - działalnością zarobkową wykonywaną we własnym imieniu, w sposób ciągły i zorganizowany (por. wyrok SN z 17.05.2023 r., I (...) 55/22, LEX nr 3559621) . Ktoś, kto prowadzi działalność gospodarczą tylko po to, aby uzyskać świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w istocie stwarza pozory tej działalności, bowiem nie zmierza do pozyskania zarobku z działalności (por. wyrok SN z 17.05.2023 r., I (...) 55/22, LEX nr 3559621) . W ocenie Sądu Okręgowego, z poczynionych ustaleń faktycznych, wynika, że stanowisko organu rentowego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że ubezpieczona nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym tj. emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 16 października 2024 r. jest uzasadnione. Świadczy o tym całokształt okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu Okręgowego rację ma organ rentowy, iż brak jest obiektywnych i wiarygodnych dowodów na to, że odwołująca rzeczywiście po powrocie z długotrwałego zwolnienia lekarskiego w dniu 16 października 2024 r. oprócz spełnienia formalnych wymagań rzeczywiście zamierzała kontynuować działalność gospodarczą i że faktycznie w spornym okresie celem uzyskania systematycznych dochodów zajmowała się stałym, zorganizowanym świadczeniem usług w ramach przedmiotu zarejestrowanej działalności bądź by przedsięwzięła działania faktycznie to umożliwiające. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż ubezpieczona od 1996 r. prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest fryzjerstwo damsko-męskie i usługi kosmetyczne. Od 2001 r. wnioskodawczyni posiada lokal, w którym prowadzi tę działalność. Do 2010 r. miała 3 osoby na stażu. Obecnie nikogo nie zatrudnia. Od 2011 r. skarżąca często przebywała na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, przerywanych jedynie krótkimi okresami ubezpieczenia (zasiłkach chorobowych, macierzyńskich i opiekuńczych). Gdy była na zwolnieniach lekarskich to nie świadczyła usług. Nie miał jej także, kto zastąpić. Odnosząc się do 2024 r. zauważenia wymaga, że w dniu 16 października 2024 r. odwołująca miała powrócić do pracy po zwolnieniu lekarskim, które trwało pół roku. Następnie już za okres od 21 grudnia 2024 r. do 6 lutego 2025 r. złożyła wniosek o zasiłek chorobowy. W całym 2024 r. skarżąca przyjęła najprawdopodobniej tylko dwóch klientów, ponieważ wystawiła paragony na łączną kwotę około 250 zł. Ponadto z przedłożonych przez skarżącą dokumentów w toku trwania postępowania wyjaśniającego przez ZUS wynika, że od 16 października 2024 r. zakupiła tylko 4 produkty w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż prowadziła działalność gospodarczą w sposób ciągły i zorganizowany. Należy mieć przy tym na względzie, że latach poprzedzających również nie uzyskiwała wysokich dochodów. W okresie od stycznia 2011 r. do sierpnia 2025 r. suma składek R. J. na ubezpieczenie emerytalne wyniosła 36.510,35 zł, na ubezpieczenie rentowe 14.535,63 zł, na ubezpieczenie chorobowe 4.533,13 zł, a na wypadkowe 3.186,19 zł. Natomiast suma wypłaconych zasiłków dla skarżącej z ubezpieczenia społecznego wyniosła w 2011 r. - 1 916,82 zł, w 2012 r. - 13 901,47 zł, w 2013 r. - 17 646,88 zł, w 2014 r. - 12 151,56 zł, w 2015 r. - 13 195,08 zł, w 2016 r. - 12.754,50 zł, w 2017 r. - 15 119,88 zł, w 2018 r. - 15 444,52 zł, w 2019 r. - 5 380,08 zł, w 2020 r. - 12 429,84 zł, w 2021 r. - 15 201,96 zł, w 2022 r. - 13 040,45 zł, w 2023 r. - 18 865,35 zł oraz w 2024 r. 20.264,02 zł. Sumując powyższe stwierdzenia wymaga, że kwota wypłaconych ubezpieczonej zasiłków trzykrotnie przewyższyła kwotę składek przez nią zapłaconych. Nie można również pomijać, że stan zdrowia ubezpieczonej na przestrzeni lat stale ulegał pogorszeniu. W 2011 r. ubezpieczona legitymowała się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a od 2019 r. znacznym stopniem niepełnosprawności. Zgodnie z orzeczeniem (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 27 listopada 2024 r. ubezpieczona została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane do 30 listopada 2027 r. Znamiennym jest również, że orzeczeniem Lekarza Orzecznika z dnia 2 października 2024 r. odwołująca została uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji do 31 października 2027 r. Ponadto, skarżąca, jak sama przyznała, korzysta z rehabilitacji z powodu urazu kręgosłupa. Od 2018 r. jest pod opieką poradni psychiatrycznej. Cierpi na depresję i zaburzenia lękowe. Niekiedy przez kilka dni nie może podnieść się z łóżka. To też było podstawą ustalenia przez ZUS niezdolności do samodzielnej egzystencji. Sąd przy tym nie neguje, że ubezpieczona przez wiele lat prowadziła z pasją swoją działalność gospodarczą, wkładając w nią wiele czasu i pracy. Nie można jednak pomijać, że wnioskodawczyni cierpi na poważne schorzenia, które powodują znaczne ograniczenia w jej funkcjonowaniu. W konsekwencji, uniemożliwiając jej prowadzenie działalności gospodarczej w sposób ciągły i zorganizowany. Nie sposób przy tym zgodzić się z pełnomocnikiem ubezpieczonej, iż obecnie dla odwołującej praca jest formą terapii, skoro przez cały 2024 r. przyjęła raptem dwóch klientów. Uwzględniając częste zwolnienia lekarskie ubezpieczonej od 2011 r., pogarszający się stan zdrowia, uzyskanie w 2024 r. statusu osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, a także brak uzyskiwania przychodów wystarczających na opłacenie składek stwierdzenia wymaga, że brak jest podstaw do zmiany decyzji organu rentowego. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowania art. 5 kc , zaś materialnoprawną podstawą żądań mogą być tylko przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego. Do złagodzenia rygorów prawa ubezpieczeń społecznych nie stosuje się art. 5 kc. Przepisy z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa publicznego nie mogą być modyfikowane lub zastępowane przez zasady współżycia społecznego (np. wyrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2008 r., I UK 294/07, Lex nr 46597). W systemie ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada solidaryzmu. Solidaryzm oznacza urzeczywistnienie idei samopomocy społecznej poprzez udzielanie świadczeń osobom znajdującym się w potrzebie, z funduszu wypracowanego wspólnym wysiłkiem ubezpieczonych. Oznacza to, że płacą wszyscy, a korzystają tylko ci którzy zostali dotknięci ryzykiem socjalnym (por. W. Muszalski Ubezpieczenie społeczne, Warszawa 2004). Tymczasem działania R. J. (choć niezamierzenie) zmierzały do tego, aby osiągnąć nieuzasadnione świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych osób ubezpieczonych. W konsekwencji organ rentowy w zaskarżonej decyzji prawidłowo uznał, że od 16 października 2024 r. ubezpieczona nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o treść art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie, o czym orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku . Na mocy rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim i trzecim sentencji wyroku , Sąd Okręgowy przyznał i nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz radcy prawnego K. M. kwotę 221,40 zł (wraz z podatkiem od towarów i usług) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej – w oparciu o § 15 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 764 ze zm.). W punkcie czwartym sentencji wyroku Sąd Okręgowy na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył R. J. kosztami zastępstwa procesowego. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Jednakże w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami ( art. 102 k.p.c. ). Należy podkreślić, że przepis art. 102 k.p.c. daje sądom swobodę przy rozstrzyganiu o zwrocie kosztów procesu w tym kosztach sądowych, gdy stosowania zasady wyrażonej w art. 98 k.p.c. (odpowiedzialności za wynik procesu) nie można by pogodzić z zasadą słuszności. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż zastosowanie art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1974 r., II CZ 223/73, LEX nr 7379). Pojęcie „wypadków szczególnie uzasadnionych” wprawdzie nie jest klauzulą generalną, jednak opiera się na zwrocie niedookreślonym, który może odsyłać również do argumentów natury aksjologicznej. Dodać należy, że rozstrzygnięcie na podstawie art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny i jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego, który dokonuje oceny, czy w rozpoznawanej sprawie występuje szczególnie uzasadniony wypadek, w rozumieniu tego przepisu (por. np. wyrok SA w Gdańsku z 29 maja 2019 r., V ACa 460/18, LEX nr 2704172). Odstępując od obciążenia R. J. kosztami zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy miał na uwadze trudną sytuację życiową, zdrowotną oraz finansową ubezpieczonej, która samotnie wychowuje małoletnią córkę, a także charakter niniejszej sprawy i jej znaczenie dla skarżącej. W konsekwencji Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji wyroku.