VIII U 71/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uwzględnił odwołanie od decyzji ZUS, stwierdzając, że obowiązek opłacania składki zdrowotnej z tytułu posiadania udziałów w spółce z o.o. powstaje tylko w przypadku uzyskiwania z tego tytułu przychodów.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że Ł. R. ma obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z dwóch tytułów: działalności gospodarczej i posiadania udziałów w spółce z o.o. Ł. R. odwołał się, argumentując, że spółka nie generowała przychodów w spornym okresie. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, interpretując przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jako uzależniające obowiązek opłacania składki zdrowotnej od faktycznego uzyskiwania przychodów z danego tytułu.
Decyzją z dnia 29.09.2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. stwierdził, że Ł. R., jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, ma obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z dwóch tytułów: działalności gospodarczej prowadzonej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz innej pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ rentowy uzasadnił to tym, że wnioskodawca prowadził indywidualną działalność oraz spółkę Kancelarię (...) sp. z o.o., ale nie złożył poprawnych dokumentów rozliczeniowych uwzględniających podwójną składkę zdrowotną od lipca 2016 do marca 2021 r. Ł. R. wniósł odwołanie, podnosząc, że decyzja nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 83 ust. 1 ustawy systemowej i jest próbą obejścia art. 24 ust. 4 ustawy systemowej. Podkreślił, że spółka Kancelaria (...) sp. z o.o. nie osiągała żadnych dochodów ani przychodów w latach 2016-2021. Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił, że Ł. R. prowadził indywidualną działalność gospodarczą i posiadał 100% udziałów w Kancelarii (...) sp. z o.o. w okresie od 6.07.2016 do 18.03.2021. W tym okresie spółka nie osiągała przychodu, nie generowała kosztów i składała zerowe deklaracje CIT 8. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne. Wskazał, że choć obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym wynika z samego posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., to przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, interpretowane łącznie, uzależniają obowiązek faktycznego opłacania składki od uzyskiwania przychodu w ramach danego tytułu. Sąd powołał się na orzecznictwo sądów apelacyjnych, które zgodnie stwierdzają, że obowiązek odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne w podwójnej wysokości powstaje z chwilą, gdy z obu tytułów zostanie osiągnięty przychód. W sytuacji braku uzyskania przychodu z tytułu bycia wspólnikiem spółki z o.o., nie było podstaw do naliczenia z tego tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję w tym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu posiadania udziałów w jednoosobowej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje tylko w przypadku uzyskiwania z tego tytułu przychodów.
Uzasadnienie
Sąd zinterpretował przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w szczególności art. 82 ust. 3-5, wskazując, że kluczowe dla określenia konieczności uiszczenia składki jest ustalenie, czy z danej działalności osiągany jest przychód. Powołano się na orzecznictwo sądów apelacyjnych potwierdzające, że obowiązek odprowadzenia składki powstaje z chwilą osiągnięcia przychodu z obu tytułów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
Ł. R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (17)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Organ rentowy ma nieograniczone czasowo uprawnienie do wydawania deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej istnienie (nieistnienie) obowiązku ubezpieczeń społecznych/ustalającej podstawę wymiaru składek.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 82 § ust.3 i ust.5 pkt. 2,9
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
W przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego, składka opłacana jest odrębnie z każdego tytułu, a obowiązek ten powstaje z chwilą uzyskania przychodu z danego tytułu.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 81 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla wspólników jednoosobowych spółek z o.o. stanowiła zadeklarowana kwota, nie niższa niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 82 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
W przypadku uzyskiwania przychodów z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 9 § ust.1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
u.s.u.s. art. 13 § pkt. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Okres podlegania obowiązkowi ubezpieczeń dla osób prowadzących pozarolniczą działalność.
u.s.u.s. art. 36aa
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
p.p. art. 36aa
Prawo przedsiębiorców
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definicja osoby prowadzącej pozarolniczą działalność.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 5 § pkt 21
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Definicja osoby prowadzącej działalność pozarolniczą.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany orzeczenia sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Dz.U.2023.1964 t.j art. 9 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Ustalenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek opłacania składki zdrowotnej z tytułu posiadania udziałów w spółce z o.o. powstaje tylko w przypadku uzyskiwania z tego tytułu przychodów. Spółka Kancelaria (...) sp. z o.o. nie osiągała przychodów w spornym okresie, co wyklucza obowiązek opłacania składki zdrowotnej z tego tytułu.
Odrzucone argumenty
Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne powstaje bez względu na to, czy spółka osiąga przychód.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne powstaje bez względu na to, czy spółka osiąga przychód nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 83 ust. 1 ustawy systemowej organ rentowy dysponuje nieograniczonym w czasie uprawnieniem do wydawania deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej istnienie (nieistnienie) obowiązku ubezpieczeń społecznych/ ustalającej podstawę wymiaru składek obowiązek faktycznego opłacania składki od uzyskiwania przychodu w ramach danego tytułu obowiązek odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne w podwójnej wysokości powstanie z chwilą, gdy z obu tych tytułów zostanie osiągnięty przychód w przypadku braku uzyskania przez płatnika w spornym okresie przychodu z prowadzenia działalności jako wspólnik spółki z o.o., nie było podstaw do naliczenia z tego tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne kluczowe dla określenia, czy konieczne jest uiszczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne z każdej prowadzonej działalności gospodarczej jest ustalenie, czy z każdej z nich osiągany jest przychód
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku zbiegu tytułów, w szczególności gdy jeden z tytułów stanowi posiadanie udziałów w spółce z o.o. niegenerującej przychodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku przychodów z tytułu posiadania udziałów w spółce z o.o. i może być odmiennie interpretowane w przypadku spółek generujących przychody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących składek zdrowotnych dla osób prowadzących działalność gospodarczą i posiadających udziały w spółkach, co ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców.
“Czy musisz płacić składkę zdrowotną od pustej spółki? Sąd daje odpowiedź!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII U 71/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29.09. 2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 9 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. Z art. 82 ust.3 i ust.5 pkt. 2,9, art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stwierdził, że Ł. R. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność ma obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z 2 przychodów uzyskiwanych z : 1. działalności gospodarczej prowadzonej w formie jednoosobowej spółki z ograniczona odpowiedzialnością, 2. innej pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. W uzasadnieniu ww. decyzji podniesiono, że wnioskodawca prowadził indywidualną działalność oraz spółkę Kancelarię (...) sp. Z oo . , natomiast nie złożył poprawnych dokumentów rozliczeniowych uwzględniających podwójną składkę zdrowotną od lipca 2016 do marca 2021 r w związku z ubezpieczeniem zdrowotnym w spółce. Zdaniem organu rentowego obowiązek opłacania składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne powstaje bez względu na to, czy spółka osiąga przychód. / decyzja k. nienum. akt ZUS/ Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł. R. , podnosząc, że wydana decyzja nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 83 ust. 1 ustawy systemowej, nadto jest próbą obejścia art. 24 ust. 4 ustawy systemowej. Nadto spółka Kancelaria (...) sp.z oo nie osiągała żadnych dochodów ani przychodów w latach 2016 – 2021, a tym samym odwołujący się nie osiągał żadnych dochodów, w tym z tytułu udziału w zyskach. /odwołanie k. 3-10/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie jako niezasadnego, podnosząc argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. /odpowiedź na odwołanie k. 10/ Na rozprawie w dniu 19.04.2024 r pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, że sporny jest pkt. 1 decyzji . Wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. /e-prot. 00:00:44/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Ł. R. prowadził indywidualną działalność gospodarczą w okresie 22.07.2014 – 27.03.2022. Z tego tytułu zgłosił się do ubezpieczeń. Za lata 2016 – 2021 wykazywał przychody z jednoosobowej pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychody ze stosunku pracy oraz umów zlecenia. /bezsporne, informacja z US – k. 55/ W okresie 6.07.2016 – 18.03.2021 wnioskodawca posiadał 100 % udziałów w Kancelarii (...) sp. z oo . Z tego tytułu nie zgłosił się do ubezpieczeń. /bezsporne/ W tym okresie spółka nie osiągała przychodu. Nie generowała kosztów. Składała zerowe deklaracje CIT 8 .Wnioskodawca nie zajmował się spółką. Nie prowadziła ona żadnej działalności. Spółka nie miała majątku ani zysku. /zestawienie deklaracji- k. 42, sprawozdania finansowe, bilanse w aktach ZUS, zeznania wnioskodawcy e – prot. z dnia 15.03.2024 00:03:26 w zw. Z 00:27:24, zeznania świadka K. Ł. – 00:10:08, K. Ł. 00:20:03/ Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w Łodzi dokonał na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i aktach rentowych, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a nadto na podstawie zeznań wnioskodawcy i świadków. Podnieść należy, iż stan faktyczny w sprawie był niesporny w szczególności organ rentowy podnosił jedynie, że brak osiągania przychodu przez spółkę pozostaje bez wpływu na obowiązek opłacania składek. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż nieskuteczny jest podniesiony przez stronę odwołującą zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 497), bowiem wydana decyzja mieści się w kategorii spraw wymienionych w pkt. 3 tego przepisu. Nadto przepis art. 83 ust. 1 ustawy o s.u.s. w żaden sposób nie nakłada ograniczeń czasowych do wydania przez organ rentowy deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej istnienie (nieistnienie) obowiązku ubezpieczeń społecznych, czy decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek- dotyczy to też składki na ubezpieczenie zdrowotne. Takich granic czasowych, poza którymi organowi rentowemu nie wolno byłoby już rozstrzygać o podleganiu (niepodleganiu) ubezpieczeniom społecznym/ ustalającym podstawę wymiaru składek, nie narzucają również inne przepisy ustawy o s.u.s., w szczególności jej art. 38. W oparciu o rezultaty wykładni językowej art. 83 ust. 1 oraz po dokonaniu całościowej analizy poszczególnych unormowań zawartych w rozdziałach 2-4 ustawy o s.u.s. (zatytułowanych kolejno "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", "Zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne" i "Zgłoszenia do ubezpieczenia, prowadzenie kont i rejestrów oraz zasady rozliczania składek i zasiłków") można zatem uznać, że organ rentowy dysponuje nieograniczonym w czasie uprawnieniem do wydawania deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej istnienie (nieistnienie) obowiązku ubezpieczeń społecznych/ ustalającej podstawę wymiaru składek. Z tego wynika zaś, że taka możliwość (uprawnienie) rozciąga się również na sytuację, w której organ rentowy orzeka o podleganiu ubezpieczeniom społecznym/ ustaleniu podstawy wymiaru w okresach wstecznych, w odniesieniu do których składki powinny być, a nie zostały uiszczone, a nadto w dacie wydawania decyzji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym były już przedawnione (a więc, gdy zobowiązanie składkowe wygasło)./por. uchwała SN z 9.06.2016 III UZP 8/16/ . Także w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2017 r. II UK 708/15 podniesiono, że nie zachodzą przeszkody materialnoprawne i procesowe, w ustaleniu przez organ rentowy w decyzji podlegania ubezpieczeniom społecznym w okresach wstecznych, w odniesieniu do których należne składki nie zostały opłacone przez płatnika i uległy przedawnieniu. Dopuszczalne jest zatem ustalenie w decyzji organu rentowego podlegania ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu) nawet, gdy należności z tytułu składek na te ubezpieczenia, uległy przedawnieniu przed wydaniem decyzji /LEX nr 2252205/. Natomiast w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2013 r. III AUa 1688/12 Legalis Numer 740789 wskazano, iż art. 24 ust. 4 ustawy, jako przepis regulujący kwestie przedawnienia należności z tytułu składek nie odnosi się w żadnej mierze do przepisów regulujących zasady ustalania podstawy wymiaru składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach uprawnień wynikających z art. 83 ust. 1 ustawy może wydać decyzję ustalającą prawidłowe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w każdym czasie. Prawo do wydania takiej decyzji nie ulega przedawnieniu. Przedawnieniu, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podlegają jedynie należności z tytułu składek. Stąd też zarzut przedawnienia może być brany pod uwagę tylko w sprawach z odwołań od decyzji wymierzających wysokość składek, w tym ustalających wysokość zaległości w opłacaniu składek i zobowiązujących do ich zapłacenia. Co do meritum, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 , osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 12 ust. 1 ustawy) . Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się też wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej ( art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ) Okres podlegania obowiązkowi ubezpieczeń określa przepis art. 13 pkt. 4 ustawy systemowej, zgodnie z którym osoby prowadzące pozarolniczą działalność obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone czy to pierwotnie na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej następnie zaś na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z pkt. 4a)wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Na podstawie zaś art. 66 ust. 1 pkt. 1c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 roku (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, Nr 146) osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Przy tym na podstawie art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, użyte w ustawie o świadczeniach określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. W konsekwencji, art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach wyraźnie odsyła do ustawy systemowej w zakresie pojęcia osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, które precyzuje – jako przepis szczególny – art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Przepis art. 8 ust. 6 ustawy systemowej definiuje osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w zakresie zarówno ubezpieczeń społecznych, jak i ubezpieczenia zdrowotnego, co wyraźnie wynika z jego treści. Jako dwie odrębne podstawy uznania danej osoby za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: w pkt 1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych oraz w pkt 4) m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W konsekwencji wspólnicy spółki jawnej, a także komandytowej, partnerskiej i wspólnicy jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które prowadzą działalność pozarolniczą. Skarżący, bezspornie posiadając status wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uznawany jest z mocy prawa za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. W ogólności oznacza to konieczność zgłoszenia do ubezpieczeń i opłacanie składek na ubezpieczenia. W zakresie dotyczącym stwierdzenia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego jako osoby prowadzącej działalność pozarolniczą z kilku przychodów w tym z działalności gospodarczej prowadzonej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wbrew zapatrywaniom organu, nie bez znaczenia jest jednak fakt nieuzyskiwania przez skarżącego przychodów z tytułu posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. O ile podleganie ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wiąże się nierozerwalnie z faktycznym jej prowadzeniem, to posiadanie statusu wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, już od momentu wpisu do KRS, rodzi obowiązek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Natomiast okoliczność, że osoba taka nie uzyskiwała żadnych przychodów w związku z byciem wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mogą zostać wzięte pod uwagę przez właściwy organ jedynie w postępowaniu dotyczącym naliczenia i pobrania składek./tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.08.2022 roku (...) SA /Wa (...) /. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest ustalenie przez organ rentowy, że wnioskodawca ma obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z dwóch przychodów. Zgodnie z art. 82 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 , składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Tym samym z przepisu tego wynika generalna zasada, w myśl której jeżeli spełnione są warunki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia więcej niż z jednego tytułu składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego tytułu oddzielnie Zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, a więc 2016 – 2021) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt. 1 litera "c" stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego włącznie z wypłatami z zysku, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 01 stycznia do 31 grudnia danego roku i jest miesięczna i niepodzielna. Zgodnie z art. 82 ust. 3 i 4 jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, z zastrzeżeniem ust. 4. Jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednej spółki w ramach tego samego rodzaju działalności, o której mowa w ust. 5 pkt 1-5, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest odrębnie od każdej prowadzonej spółki. W myśl ust. 5 art. 82 w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie Rodzajami działalności są, m.in. działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, wnioskodawca podnosi, iż nie jest zobligowany do opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu bycia jedynym wspólnikiem sp. z o.o. w spornym okresie, gdyż ta, co nie jest sporne, w ogóle działalności nie prowadziła i nie osiągała przychodów. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż wskazana na wstępie ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), ustanawia obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą niezależnie od formy, w ramach której jest prowadzona. Jednakże w wypadku zbiegu tytułów do ubezpieczenia wydaje się, że przepisy tej ustawy interpretowane łącznie uzależniają obowiązek faktycznego opłacania składki od uzyskiwania przychodu w ramach danego tytułu. Takie stanowisko zajął m.in. Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt III AUa 281/09, ale również i Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa 457/13, w świetle którego - jeśli powstanie zbieg tytułów do uiszczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, np. z jednoosobowej działalności gospodarczej i spółki jawnej, to obowiązek odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne w podwójnej wysokości powstanie z chwilą, gdy z obu tych tytułów zostanie osiągnięty przychód. Nadto w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 grudnia 2017 r. III AUa 469/17 wskazano, iż w sytuacji opisanej w przepisie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm.) - ustawodawca powstanie obowiązku uiszczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne powiązał nie z samym istnieniem tytułu do ubezpieczenia (prowadzenie działalność gospodarcza), ale z uzyskiwaniem z tego tytułu przychodów . W przypadku braku uzyskania przez płatnika w spornym okresie przychodu z prowadzenia działalności jako wspólnik spółki z o.o., nie było podstaw do naliczenia z tego tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Znajduje to potwierdzenie w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 31 lipca 2020 r. III AUa 397/20 w którym wskazano wprost, iż warunkiem uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne z każdego tytułu jest uzyskiwanie przychodów z tych tytułów, to brak takowych przychodów nie powoduje obowiązku opłacania składek od nierodzącego przychodu tytułu. Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 27.10.2020 roku, III AUa 1737/19. Skoro według twierdzeń odwołującego wspartych dokumentacja finansową spółki oraz zaświadczeniami z Urzędu Skarbowego – niekwestionowanych przez stronę pozwaną ubezpieczony nie uzyskiwał przychodów z prowadzonej przez niego działalności w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, albowiem ta żadnej działalności nie podjęła w spornym okresie i nie osiągała z niej przychodów, to nie ma on obowiązku opłacania składek z tego rodzaju działalności gospodarczej, a wyłącznie z pozostałych tytułów ubezpieczenia. Należy bowiem przyjąć – na podstawie analizy przepisów ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, że jeżeli powstanie zbieg tytułów do uiszczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, np. z jednoosobowej działalności gospodarczej i spółki prowadzonej w formie jednoosobowej spółki z o.o., to obowiązek odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne z obu tych rodzajów działalności powstanie z chwilą, gdy z obu tych tytułów zostanie osiągnięty przychód. W sytuacji gdy osoba zarejestruje działalność gospodarczą, lecz nie osiągnie z jej tytułu przychodu obowiązek zapłaty składki nie powstaje / por wyrok SA w Białymstoku z dnia 22.01.2018 (...) . Ponadto, w ocenie Sądu Okręgowego nie jest przypadkowe – zakładając racjonalność ustawodawcy, że posłużył się on pojęciem „przychód” dla określenia momentu powstania obowiązku opłacenia składki z kilku tytułów (tak też wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.08.2009 r. (...) SA/Wa 631/09). W świetle wskazanego orzeczenia WSA w Warszawie - ustawodawca posłużył się pojęciem "przychód" dla określenia momentu powstania obowiązku opłacania składki z kilku tytułów. W przypadku zbiegu tytułów - obowiązek odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne powstanie dopiero z chwilą osiągnięcia z obu tych tytułów przychodów. A zatem, analizując treść art. 82 ust. 3-5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych należy podzielić stanowisko wnioskodawcy, gdyż treść tych przepisów wskazuje, że kluczowe dla określenia, czy konieczne jest uiszczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne z każdej prowadzonej działalności gospodarczej jest ustalenie, czy z każdej z nich osiągany jest przychód. Zdaniem Sądu Okręgowego rację ma wnioskodawca, że przepis art. 82 powołanej wyżej ustawy posługuje się pojęciem przychodu i tym samym należy uznać, iż odwoływanie się do tego pojęcia jest działaniem świadomym, które ma skutkować wskazaniem, że dopiero osiągnięcie przychodu wywołuje skutek w postaci obowiązku zapłaty składki. Bez znaczenia jest w tej sytuacji fakt prowadzenia dwóch lub większej liczby rodzajów działalności wymienionych w art. 82 ustęp 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych . W tym miejscu należy również przywołać stanowisko doktryny zawarte w komentarzu do art. 82 wymienionej ustawy, gdzie przyjęto, że posłużenie się w art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych pojęciem „przychód” ma znaczenia dla określenia momentu powstania obowiązku opłacania składki z kilku tytułów. Dopiero osiągnięcie przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej wywołuje skutek w postaci obowiązku zapłaty składki (komentarz do art. 82 ww. ustawy (w:) J. Nowak-Kubiak, Bożena Łukasik, Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ABC, 2007). Obowiązek zapłaty składki nie powstanie do momentu uzyskania pierwszego przychodu. Ponieważ w całym art. 82 ustawodawca konsekwentnie odnosi się do przychodów, należy uznać, że dopiero ich osiągnięcie wywołuje skutek w postaci obowiązku zapłaty składki. Jeżeli bowiem powstanie zbieg tytułów, to obowiązek odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne zaistnieje z chwilą, gdy z obu tytułów zostanie osiągnięty przychód. W sytuacji, gdy osoba zarejestruje działalność gospodarczą, lecz nie osiągnie z jej tytułu przychodu, obowiązek zapłaty składki nie powstanie. Ustawodawca w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych uzależnił podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od wykonywania działalności gospodarczej. Przychód, o którym mowa w art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych należy rozumieć, jako wpływy uzyskiwane z odrębnych tytułów będących jednocześnie samodzielnymi podstawami do obliczenia i opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przychód nie jest, zatem kryterium, od którego ustawodawca uzależnił powstanie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, lecz jest to kryterium realizacji tego obowiązku - tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt III AUa 1001/16. Kierując się powyższymi motywami Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżona decyzja podlegała zmianie w zakresie określonym wyrokiem i na podstawie art. 477 14 § 2 kpc orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.98 k.p.c. , a wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawcy ustalił zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie/Dz.U.2023.1964 t.j/
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI