VIII U 671/17

Sygn. akt VIII U 671/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Protokolant: Katarzyna Stefańczyk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. w Gliwicach sprawy S. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość emerytury na skutek odwołania S. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 7 marca 2017 r. nr (...) oddala odwołanie. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt VIII U 671/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 7 marca 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu S. Ł. prawa do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie art. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że ubezpieczony po nabyciu prawa do emerytury – na podstawie decyzji z dnia 6 listopada 2006r. – nie podlegał ubezpieczeniom społecznym. W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany przez orzeczenie co do istoty sprawy i obciążenie organu rentowego kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ubezpieczony podniósł, że wbrew temu co twierdzi organ rentowy, prawo do emerytury nabył przed dniem 1 października 2006r., to jest przed rozwiązaniem stosunku pracy, które nastąpiło 28 kwietnia 1992r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony S. Ł. urodził się w dniu (...) Od 27 stycznia 1976r. ubezpieczony pobierał rentę z tytułu wypadku przy pracy. Decyzją z dnia 6 listopada 2006r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1 października 2006r., to jest od pierwszego dnia miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Do ustalenia podstawy wymiaru tego świadczenia organ rentowy przyjął wynagrodzenia ubezpieczonego z okresu 12 miesięcy, tj. od sierpnia 1974r. do lipca 1975r., z tytułu zatrudnienia w KWK (...) . Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 279,09% i został ograniczony do 250%. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono staż pracy w ilości 26 lat i 3 miesięcy okresów składkowych. Kolejnymi decyzjami ZUS dokonywał waloryzacji świadczeń. Sąd ustalił, że po uzyskaniu prawa do świadczenia ubezpieczony nie pozostawał w zatrudnieniu. W dniu 3 lutego 2017r. ubezpieczony złożył wniosek o przeliczenie emerytury na podstawie art.110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , załączając do niego zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 20 stycznia 2017r. sporządzone przez (...) S.A. Zakład (...) w T. z wykazanymi zarobkami z lat 1978 – 1992 oraz pismo przewodnie (...) S.A. z 27 stycznia 2017r., w którym stwierdzono, że brak jest dokumentacji płacowej ubezpieczonego sprzed 1978r. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy decyzją z dnia 7 marca 2017r. odmówił ubezpieczonemu prawa do przeliczenia świadczenia uzasadniając, że po nabyciu uprawnień do emerytury górniczej ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Sąd ustalił, że w okresie od 25 czerwca 1964r. do 26 stycznia 1976r. oraz od 8 sierpnia 1977r. do 30 kwietnia 1992r. ubezpieczony zatrudniony był w KWK (...) w K. . W okresie od 25 stycznia 1964r. do 30 listopada 1969r. pracował jako ładowacz, młodszy górnik, górnik cieśla – pod ziemią. Następnie, od 1 grudnia 1969r. do 31 stycznia 1972r., zajmował stanowisko nadgórnika oddziału wydobywczego pod ziemią. W okresie od 1 lutego 1972r. do 26 stycznia 1976r. pracował jako sztygar zmianowy oddziału wydobywczego pod ziemią. W okresie od 8 sierpnia 1977r. do 30 kwietnia 1982r. ubezpieczony zatrudniony był jako specjalista ds. szkolenia na powierzchni, od 1 maja 1982r. do 31 grudnia 1991r. jako starszy inspektor ds. szkolenia na powierzchni a od 1 stycznia 1992r. do 30 kwietnia 1992r. jako starszy inspektor ds. szkolenia na powierzchni w wymiarze czasu pracy wynoszącym 0,5 etatu. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego. Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny, wiarygodny i mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Nadto stan faktyczny sprawy nie był sporny. Bez znaczenia natomiast pozostaje dokumentacja osobowa dołączona przez ubezpieczonego, bowiem nie wpływa ona na spełnienie przez ubezpieczonego przesłanek. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego S. Ł. nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia, czy ubezpieczony spełnia warunki do przeliczenia emerytury górniczej na podstawie art.110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz.1383 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%. Ustalenie wysokości emerytury w sposób wskazany powyżej może nastąpić tylko raz. Jednym z warunków przeliczenia świadczenia na podstawie powołanego powyżej uregulowania prawnego jest przyjęcie do takiego wyliczenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne lub emerytalne i rentowe przypadającej w całości lub w części po przyznaniu świadczenia. Ubezpieczony warunku tego nie spełnił, bowiem organ rentowy przyznał mu prawo do emerytury od dnia 1 października 2006r., natomiast ostatnie zatrudnienie – w KWK (...) ubezpieczony zakończył przed tą datą, a mianowicie w dniu 30 kwietnia 1992r. Po tym czasie już nigdzie nie pracował. Sąd nie podzielił stanowiska odwołującego, zgodnie z którym przesłanki do nabycia prawa do emerytury ubezpieczony spełnił przed datą rozwiązania stosunku pracy, a zatem przysługuje mu prawo do ponownego przeliczenia emerytury na podstawie art. 110a ustawy emerytalno – rentowej. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 2006r. (III UK 95/06) wskazał na konieczność odróżnienia nabycia prawa do świadczeń od uzyskania świadczeń wynikających z tego prawa. O nabyciu prawa do świadczenia stanowi aktualnie art. 100 ustawy, przewidujący powstanie prawa do świadczeń z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, natomiast o przyznaniu świadczenia – art. 129 ust. 1 ustawy, nakazujący przyznanie świadczenia od dnia powstania prawa, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Zatem istnienie prawa do świadczeń, wiążące się ze spełnieniem warunków jego nabycia, nie można utożsamiać z przyznaniem świadczenia. Wątpliwości w tym zakresie wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 27 listopada 1989r. III UZP 11/89 stwierdzając, iż przyznaniem świadczenia jest ustalenie prawa do jego pobierania, a więc wypłaty. Zaś przepis art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wyraźnie mówi o możliwości jego zastosowania w przypadku ubezpieczonego, który po przyznaniu świadczenia wskaże składkę na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne lub rentowe – nie zaś po nabyciu prawa do świadczenia. Jednocześnie Sąd podkreśla, że nawet gdyby przyjąć koncepcję strony odwołującej, że w art. 110a ustawy emerytalno – rentowej nie chodzi o formalną decyzję o nabyciu prawa do emerytury, tylko o fakt nabycia prawa do świadczenia w postaci spełnienia przesłanek do niego, to nie można uznać, że przed rozwiązaniem stosunku pracy, tj. przed 1 maja 1992r., ubezpieczony nabył prawo do świadczenia, ponieważ nie osiągnął wówczas wymaganego wieku do nabycia prawa do emerytury, bądź emerytury górniczej. Jak wynika z art. 26 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, 2) ma okres zatrudnienia wynoszący łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Z kolei art. 27 stanowił, że mężczyzna, który nie osiągnął wieku emerytalnego określonego w art. 26 ust. 1 pkt 1, może przejść na emeryturę po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli ma 25‑letni okres zatrudnienia i zaliczony został do I lub II grupy inwalidów. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 5 lutego 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin górnicza emerytura przysługuje górnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) ukończył 55 lat życia, 2) (skreślony), 3) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczalnymi do pracy górniczej co najmniej 20 lat dla kobiet 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 5 lat pracy górniczej określonej w art. 5 ust. 1. W myśl ust. 2 ww. artykułu wiek emerytalny wymagany od pracowników mających: kobieta 20 lat, a mężczyzna 25 lat pracy górniczej, równorzędnej i okresów zaliczalnych do pracy górniczej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 5 ust. 1, wynosi: 1) 54 lata - w okresie do dnia 30 czerwca 1983 r., 2) 53 lata - w okresie od dnia 1 lipca 1983 r., 3) 52 lata - w okresie od dnia 1 lipca 1984 r., 4) 51 lat - w okresie od dnia 1 lipca 1985 r., 5) 50 lat - w okresie od dnia 1 stycznia 1986 r. W przedmiotowej sprawie ubezpieczony w momencie rozwiązania stosunku pracy, tj. 30 kwietnia 1992r., miał 45 lat, a zatem nie mógł nabyć prawa do emerytury, ani emerytury górniczej. Sąd zwraca również uwagę, że ubezpieczony przed rozwiązaniem stosunku pracy nie mógł także nabyć emerytury górniczej bez względu na wiek, ponieważ w roku 1992 legitymował się 13-letnim okresem pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, natomiast w art. 10 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin wskazano wyraźnie, że prawo do górniczej emerytury, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje górnikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przez okres wynoszący co najmniej 25 lat. Zatem również i ta argumentacja nie mogła zostać uwzględniona. Jak już to wskazano powyżej, z literalnego brzmienia art.110a ustawy wynika jednoznacznie, iż jednym z warunków przeliczenia świadczenia z trybie tego przepisu jest przyjęcie wynagrodzeń przypadających chociażby w części po przyznaniu świadczenia. Ubezpieczony miał ustalone prawo do pobierania świadczenia od dnia 1 października 2006r., a więc po ustaniu ostatniego stosunku pracy. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku i na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek